Οι ΗΠΑ και το Ιράν ανέβαλαν την έναρξη των διαπραγματεύσεών τους για την επίτευξη μίας μόνιμης ειρηνευτικής συμφωνίας και τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Δεν είναι σαφές γιατί οι συνομιλίες, που επρόκειτο να διεξαχθούν στην Ελβετία σήμερα Παρασκευή, έχουν καθυστερήσει, όπως αναφέρει το Bloomberg, ωστόσο κατά πολλούς αυτό σχετίζεται με τις πιο φονικές από το συνηθισμένο συγκρούσεις που πραγματοποιήθηκαν τη νύχτα στο νότιο Λίβανο μεταξύ Ισραήλ και μαχητών της Χεζμπολάχ που υποστηρίζονται από το Ιράν. Σε αυτές, τέσσερις ισραηλινοί στρατιώτες σκοτώθηκαν, ενώ το κύμα των αεροπορικών επιδρομών που εξαπέλυσε το Ισραήλ ως αντίποινα σκότωσε τουλάχιστον 18 άτομα, όπως ανέφερε το κρατικό Εθνικό Πρακτορείο Ειδήσεων του Λιβάνου.
Το Ιράν επέμεινε σε κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο στο πλαίσιο της προσωρινής ενδιάμεσης συμφωνίας με τις ΗΠΑ που ολοκληρώθηκε αυτή την εβδομάδα, όπως επισημαίνει το Bloomberg. Δεν είναι σαφές εάν οι εξελίξεις θα επηρεάσουν τα Στενά του Ορμούζ, όπου η θαλάσσια κυκλοφορία έχει αυξηθεί από τότε που ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και ο Ιρανός ομόλογός του Μασούντ Πεζεσκιάν υπέγραψαν τη συμφωνία την Τετάρτη.
Οι εντάσεις μεταξύ των ΗΠΑ και του Ισραήλ για τον Λίβανο αυξάνονται. Ο Τραμπ βρίζει τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου σε τηλεφωνικές κλήσεις, κατηγορώντας τον ότι σχεδόν ματαίωσε το μνημόνιο συνεννόησης αυτής της εβδομάδας με το Ιράν κλιμακώνοντας τις επιθέσεις στον Λίβανο. Το Ισραήλ επιμένει ότι θα διατηρήσει στρατεύματα στα σύνορά του μέχρι να βεβαιωθεί ότι η Χεζμπολάχ, η οποία έχει χαρακτηριστεί τρομοκρατική οργάνωση από τις ΗΠΑ, δεν αποτελεί πλέον απειλή για τις βόρειες κοινότητές του.
Ο Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, ακροδεξιός υπουργός εθνικής ασφάλειας του Ισραήλ, αντέδρασε στις τελευταίες συγκρούσεις στον Λίβανο λέγοντας ότι το εβραϊκό κράτος δεν μπορεί να αγνοήσει τις ανάγκες ασφαλείας του, «με όλο τον σεβασμό προς τις ΗΠΑ».
«Ολόκληρος ο Λίβανος πρέπει να καεί», είπε στο X. Οι Ισραηλινοί πολιτικοί βρίσκονται σε προεκλογική εκστρατεία ενόψει των εκλογών του Οκτωβρίου και μια σημαντική πλειοψηφία του κοινού τάσσεται υπέρ της συνέχισης των στρατιωτικών επιχειρήσεων στον Λίβανο.
Αναβολή
Το Υπουργείο Εξωτερικών της Ελβετίας ανακοίνωσε το πρωί της Παρασκευής ότι οι συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν «αναβλήθηκαν», χωρίς να αναφέρει κάποια λόγο. «Η Ελβετία παραμένει έτοιμη να διευκολύνει αυτές τις συνομιλίες», ανέφερε σε ανακοίνωσή του. «Οι σχετικές προπαρασκευαστικές εργασίες» στο θέρετρο υποδοχής του Μπούργκενστοκ συνεχίζονται.
Αργά την Πέμπτη, οι ΗΠΑ δήλωσαν ότι ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς, ο επικεφαλής εκπρόσωπός τους, δεν θα αναχωρήσει για τις εκ του σύνεγγυς διαπραγματεύσεις στην Ευρώπη. Ομοίως, ο Πρόεδρος του Ιρανικού Κοινοβουλίου, Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλίμπαφ, που πρόκειται να ηγηθεί της αντιπροσωπείας της χώρας του, δεν πιστεύεται ότι έχει αναχωρήσει για την Ελβετία. Ουάσινγκτον και Τεχεράνη επρόκειτο να ξεκινήσουν συνομιλίες για μια λεγόμενη «τελική συμφωνία» για το Μνημόνιο Κατανόησης.
Εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου επικαλέστηκε υλικοτεχνικές προκλήσεις για την καθυστέρηση, ενώ τόνισε ότι μια αμερικανική αντιπροσωπεία είναι έτοιμη να αναχωρήσει με την πρώτη δυνατή ευκαιρία.
Το Μνημόνιο Κατανόησης οδήγησε τις ΗΠΑ στην άρση του ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμένων και το Ιράν να δηλώνει ότι θα ανοίξει ξανά το Ορμούζ. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν να παρατείνουν την κατάπαυση του πυρός κατά τη διάρκεια του νέου γύρου συνομιλιών, οι οποίες αναμένεται να ολοκληρωθούν εντός 60 ημερών, αλλά μπορούν να παραταθούν.
Πυρηνικά
ΗΠΑ και Ιράν θα προσπαθήσουν να συμφωνήσουν στον περιορισμό της επεξεργασίας ουρανίου από το Ιράν, πιθανώς για μια δεκαετία ή και περισσότερο, και στην καταστροφή ή αραίωση των υφιστάμενων αποθεμάτων ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού.
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ άρχισαν να βομβαρδίζουν το Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, λέγοντας ότι έπρεπε να σταματήσουν τη χώρα από την κατασκευή ατομικού όπλου. Η Τεχεράνη αρνήθηκε εδώ και καιρό ότι ήθελε να το κάνει αυτό, αλλά έχει εμπλουτίσει ουράνιο πολύ πέρα από τα επίπεδα που απαιτούνται για πυρηνικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής.
Ο πόλεμος προκάλεσε την εκτόξευση των τιμών της ενέργειας και αύξησε τον πληθωρισμό παγκοσμίως. Χιλιάδες άνθρωποι πέθαναν σε όλη τη Μέση Ανατολή, κυρίως στο Ιράν και τον Λίβανο, ενώ σύμμαχοι των ΗΠΑ, όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ, έγιναν στόχος χιλιάδων ιρανικών drones και πυραύλων. Οι εμπόλεμες πλευρές συμφώνησαν σε εκεχειρία στις 8 Απριλίου, αν και ήταν ασταθής τις τελευταίες εβδομάδες και οι ιρανικές και αμερικανικές δυνάμεις συγκρούστηκαν συχνά.
Πολλοί ειδικοί αναφέρουν ότι 60 ημέρες δεν θα είναι αρκετές για να επιτευχθεί μια μόνιμη συμφωνία με το Ιράν, δεδομένης της περίπλοκης και τεχνικής φύσης του θέματος. Μια πυρηνική συμφωνία του 2015 μεταξύ του Ιράν και των παγκόσμιων δυνάμεων, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, την οποία ο Τραμπ χλεύαζε τακτικά κατά τη διάρκεια της πρώτης του θητείας, χρειάστηκε περίπου δύο χρόνια για να ολοκληρωθεί.
Καθώς τα δύο έθνη αρχίζουν να διαμορφώνουν διαπραγματευτικές θέσεις, ο Βανς και ο Τραμπ προσπάθησαν να αντιμετωπίσουν την κριτική - συμπεριλαμβανομένων πολιτικών συμμάχων και Ισραηλινών - ότι το Ιράν τους είχε νικήσει.
«Ανησυχούμε για το τι είναι προς το συμφέρον του αμερικανικού λαού», δήλωσε ο Βανς στον αρθρογράφο των New York Times Opinion, Ρος Ντάουθατ, σε συνέντευξή του που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη.
Ο Βανς υποβάθμισε επίσης τις ανησυχίες ότι το Ιράν θα μπορούσε τελικά να επιβάλει διόδια στην κυκλοφορία μέσω του Ορμούζ, μια κίνηση που θα μετέτρεπε το κρίσιμο πέρασμα, που θεωρείται ευρέως διεθνές ύδατα, σε πηγή εσόδων για την Τεχεράνη.
«Πιστεύουμε ότι οι διεθνείς πλωτές οδοί θα πρέπει να είναι απαλλαγμένες από διόδια», είπε, σημειώνοντας ότι οι χώρες της περιοχής «μαζί θα βρουν ένα κατάλληλο πλαίσιο ασφαλείας για το στενό στο μέλλον».
Εάν το σημείο συμφόρησης δεν ανοίξει, πρόσθεσε ο Βανς, «δεν πρόκειται να υπάρξει τελική συμφωνία».
Το πετρέλαιο σημείωσε μικρή άνοδο την Παρασκευή, με το Brent να διαπραγματεύεται στα 80,46 δολάρια ανά βαρέλι. Οι τιμές έχουν μειωθεί κατά περίπου 8% αυτή την εβδομάδα, με τους traders να αναμένουν ότι το άνοιγμα του Ορμούζ θα μετριάσει τη μεγαλύτερη κρίση ενεργειακού εφοδιασμού στην ιστορία.
Οι τιμές του αργού πετρελαίου παραμένουν περίπου 30% υψηλότερες για το έτος, επειδή θα χρειαστούν μήνες, αν όχι περισσότερο, για να επιστρέψουν στο φυσιολογικό οι ροές πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου μέσω του Ορμούζ.
Ο Τραμπ επανέλαβε ότι οι παγκόσμιες ενεργειακές πιέσεις επηρέασαν την απόφασή του να υπογράψει τη συμφωνία MOU.
«Δεν θα έχουμε πετρέλαιο για μήνες», δήλωσε στο Axios. «Όσο ρίχνεις βόμβες, αυτό το πράγμα κλείνει αυτόματα», είπε για το στενό, προσθέτοντας «αυτό είναι το είδος του πράγματος που θα μπορούσε να προκαλέσει παγκόσμια ύφεση».
Πλοία που μεταφέρουν πετρέλαιο που έχει αποκλειστεί από τον Περσικό Κόλπο άρχισαν να βγαίνουν από τα Στενά του Ορμούζ την Πέμπτη. Το Κουβέιτ δήλωσε ότι θα αρχίσει να αυξάνει την παραγωγή, καθώς το MOU πυροδότησε μια έξαρση δραστηριότητας στην περιοχή.
