ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ 20:33
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την επιβολή δασμού 10% σε ευρωπαϊκές χώρες που συσπειρώνονται στο πλευρό της Δανίας στο πλαίσιο της επιδίωξής του να αποκτήσει τον έλεγχο της Γροιλανδίας.
Ο Τραμπ απείλησε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι θα επιβάλει τον δασμό από την 1η Φεβρουαρίου και θα τον αυξήσει στο 25% τον Ιούνιο, εκτός εάν «επιτευχθεί συμφωνία για την πλήρη και ολοκληρωτική αγορά της Γροιλανδίας».
Όπως αναφέρει το Bloomberg, οι δασμοί θα ισχύσουν για τη Δανία, τη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ολλανδία και τη Φινλανδία, ανέφερε.
Στο πλαίσιο εμπορικής συμφωνίας που συνήφθη τον Ιούλιο, η Ουάσινγκτον επέβαλε δασμό 15% στα περισσότερα αγαθά που εξάγει η ΕΕ στις ΗΠΑ και 50% στον χάλυβα και το αλουμίνιο, καθώς και σε πολλά παράγωγα προϊόντα που περιέχουν τα συγκεκριμένα μέταλλα. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν έχει ακόμη επικυρώσει τη συμφωνία αυτή, γεγονός που έχει προκαλέσει την οργή της κυβέρνησης Τραμπ.
Η εκρηκτική αυτή απειλή στοχεύει αρκετούς από τους κορυφαίους συμμάχους των ΗΠΑ και αναμένεται να επιβαρύνει περαιτέρω τη συνοχή του ΝΑΤΟ, στο οποίο η Δανία είναι μέλος.
Δεν είναι άμεσα σαφές ποια νομική εξουσία θα επικαλεστεί ο Τραμπ, ούτε πώς θα επιχειρήσει να επιβάλει νέους, μεμονωμένους δασμούς σε κράτη-μέλη της ΕΕ, ωστόσο στο παρελθόν έχει βασιστεί στον Νόμο περί Διεθνών Εκτάκτων Οικονομικών Εξουσιών (International Emergency Economic Powers Act) για παρόμοιες απειλές.
Η χρήση αυτής της εξουσίας αποτελεί τη βάση μιας ιστορικής υπόθεσης στο Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ, με την απόφαση να αναμένεται σύντομα. Η ετυμηγορία θα μπορούσε να ανατρέψει την απειλή του Τραμπ· μία εναλλακτική που έχει εξετάσει η κυβέρνηση, οι λεγόμενες εξουσίες του Άρθρου 122, περιορίζονται σε δασμούς έως 15% για 150 ημέρες.
Συνολικά, όλα αυτά εγείρουν ερωτήματα για το αν ο Τραμπ θα μπορέσει να εφαρμόσει τους δασμούς και για πόσο χρονικό διάστημα.
Η κίνηση του Τραμπ ακολουθεί μια εβδομάδα συναντήσεων στην Ουάσινγκτον του Δανού υπουργού Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν με κορυφαία στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ και μέλη του Κογκρέσου, στις οποίες συμμετείχε επίσης η υπουργός Εξωτερικών της Γροιλανδίας, Βίβιαν Μότσφελντ.
Η Δανία και η Γροιλανδία παραμένουν σε αδιέξοδο με τις ΗΠΑ σχετικά με το μέλλον του μεγαλύτερου νησιού του κόσμου, αν και οι αξιωματούχοι συμφώνησαν αυτή την εβδομάδα στη σύσταση ομάδας εργασίας για τη διαχείριση της διπλωματικής διαμάχης.
Η Δανία είχε προσκαλέσει συμμάχους του ΝΑΤΟ να συμμετάσχουν σε εκπαιδευτικές δραστηριότητες στη Γροιλανδία, με αρκετές ευρωπαϊκές χώρες να έχουν πλέον αποστείλει προσωπικό στο νησί. Μεταξύ των προσκεκλημένων είναι και οι ΗΠΑ, σύμφωνα με Δανό στρατιωτικό αξιωματούχο.
Η ανακοίνωση των δασμών από τον Τραμπ το Σάββατο στόχευσε χώρες που είχαν ανακοινώσει ότι θα στείλουν μικρό αριθμό στρατευμάτων στο νησί.
«Αυτές οι χώρες, που παίζουν αυτό το πολύ επικίνδυνο παιχνίδι, έχουν εισαγάγει ένα επίπεδο ρίσκου που δεν είναι ανεκτό ούτε βιώσιμο», έγραψε ο Τραμπ στην ανάρτησή του. Πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ παραμένουν ανοιχτές σε διαπραγματεύσεις με τη Δανία.
Κόστα: Συντονισμός μιας κοινής ευρωπαϊκής απάντησης
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, εξέφρασε μια πρώτη ευρωπαϊκή αντίδραση. Σύμφωνα με τη FAZ, δήλωσε ότι συντονίζει μια κοινή ευρωπαϊκή απάντηση στις πρόσφατες απειλές για δασμούς από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. «Αν θέλουμε ευημερία, πρέπει να ανοίγουμε αγορές και όχι να τις κλείνουμε. Πρέπει να δημιουργούμε ζώνες οικονομικής ολοκλήρωσης και όχι να αυξάνουμε τους δασμούς», είπε μετά την υπογραφή της συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου Mercosur στην Παραγουάη. Η ΕΕ θα υπερασπίζεται πάντα το διεθνές δίκαιο με πολύ αποφασιστικό τρόπο. Αυτό ισχύει παντού, αλλά φυσικά ξεκινά από τα κράτη-μέλη.
Επίσης, η Νορβηγία τάσσεται στο πλευρό της Δανίας μετά τις απειλές του Τραμπ. «Δεν θεωρούμε ότι το ζήτημα των δασμών ανήκει σε αυτό το πλαίσιο», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών Έσπεν Μπαρθ Άιντε. Εντός του ΝΑΤΟ υπάρχει σε μεγάλο βαθμό συμφωνία ότι η ασφάλεια στην Αρκτική, συμπεριλαμβανομένης της Γροιλανδίας, πρέπει να ενισχυθεί.
Καταστροφή για τον Στάρμερ
Σύμφωνα με άμεση ανάλυση του Skynews, η εξέλιξη αποτελεί «καταστροφή» για τον Βρετανό Κιρ Στάρμερ και την κυβέρνησή του, οι οποίοι «έχουν επενδύσει τόσα πολλά στην ανάπτυξη αυτής της υποτιθέμενα στενής ειδικής σχέσης με τον Ντόναλντ Τραμπ».
Η βρετανική κυβέρνηση είναι «διχασμένη ανάμεσα στην επιθυμία της να διατηρήσει τη σχέση αυτή, αλλά και να υπερασπιστεί το ΝΑΤΟ και να σταθεί στο πλευρό ενός πολύ στενού ευρωπαϊκού συμμάχου, της Δανίας».
Ο οικονομικός αντίκτυπος των δασμών είναι επίσης κάτι που καμία κυβέρνηση δεν θα ήθελε, την ώρα που κυβέρνηση Στάρμερ έχει θέσει την οικονομική ανάπτυξη «στο επίκεντρο».
Επισημαίνεται επίσης ότι το Ηνωμένο Βασίλειο έστειλε μόλις έναν στρατιωτικό αξιωματικό στη Γροιλανδία για να συμμετάσχει σε άσκηση αναγνώρισης.
