Οι σημαντικότερες στιγμές της δεκαετίας που φεύγει

Η σύγκρουση στη Συρία προκαλεί μια τεράστια ανθρωπιστική τραγωδία στις πύλες της Ευρώπης.

Για να γλιτώσουν από τον πόλεμο εκατομμύρια άνθρωποι αναζητούν στη Γηραιά Ήπειρο ασφάλεια, διασχίζοντας την Ευρώπη ανά κύματα ως τη μόνη χώρα που τους ανοίγει τις αγκάλες της.

Ενωμένη και ευημερούσα, η Γερμανία της Άγγελα Μέρκελ πιστεύει ότι μπορεί να απορροφήσει τις προσφυγικές ροές. «Wir schaffen das!» (‘Θα τα καταφέρουμε’), λέει η καγκελάριος της Γερμανίας στις 31 Αυγούστου του 2015. Εκατοντάδες χιλιάδες Σύροι γίνονται δεκτοί στη χώρα.

Ωστόσο παντού στις ανεπτυγμένες χώρες γίνονται αισθητές οι πιέσεις από το μεταναστευτικό ρεύμα. Στο Καλαί, στη βόρεια Γαλλία, όπου μετανάστες συρρέουν με την ελπίδα να διασχίσουν τη Μάγχη με προορισμό τη Βρετανία. Στη Μεσόγειο, όπου ερχόμενοι από την Αφρική, προσπαθούν με πρόχειρα πλεούμενα και διακινδυνεύοντας τη ζωή τους να φτάσουν στην Ευρώπη.

Στις ΗΠΑ, ο Τραμπ ανάγει σε προτεραιότητα τον αγώνα κατά της μετανάστευσης στα σύνορα με το Μεξικό. Ο Βίκτορ Ορμπάν στην Ουγγαρία, ο Ματέο Σαλβίνι στην Ιταλία, ο Ζαΐχ Μπολσονάρου στη Βραζιλία γεύονται την εξουσία.

Η ακροδεξιά παραμένει δυνατή στη Γαλλία, με την οικογένεια Λεπέν, και κερδίζει σε ισχύ σε μια Γερμανία που αμφισβητεί το κατά πόσο είναι βάσιμη η πολιτική της για τη μετανάστευση.

Με διψήφιο ποσοστό ανάπτυξης, η Κίνα έγινε το 2010 η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομική δύναμη στον κόσμο, μετά τις ΗΠΑ. Η παγκόσμια δύναμη δείχνει τις στρατιωτικές της φιλοδοξίες και προβάλλει σύντομα ως στρατηγικός αντίπαλος των ΗΠΑ.

Στα μέσα της δεκαετίας, η Κίνα παίρνει θέση στο τεχνολογικό πεδίο. Θέλει να γίνει ηγετική δύναμη στη ρομποτική, τις τεχνολογίες των πληροφοριών, την καθαρή ενέργεια. Θέλει να αλλάξει, να μην είναι πλέον μόνον το τεράστιο εργοστάσιο που κατασκευάζει καταναλωτικά αγαθά για όλον τον κόσμο.

Η Αμερική αισθάνεται ότι η υπεροχή της μπορεί να αμφισβητηθεί. Και με τον Ντόναλντ Τραμπ η ανησυχία αυτή εκφράζεται ανοιχτά. Χωρίς φτιασιδώματα, ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος κηρύσσει τον εμπορικό πόλεμο στο Πεκίνο, το οποίο κατηγορεί ότι έχει θεσμοθετήσει την κλοπή τεχνολογιών.

«Οι εμπορικοί πόλεμοι είναι καλοί και είναι εύκολοι να κερδίσεις», δηλώνει το 2018 και εξαπολύει ισχυρές βολές τελωνειακών δασμών στα κινεζικά προϊόντα. Όμως, παρά έναν πιο συμφιλιωτικό τόνο τις τελευταίες ημέρες, οι δύο χώρες έχουν μπει σε ένα μπρα ντε φερ που προμηνύει αναμφίβολα τι θα ακολουθήσει την επόμενη δεκαετία.

Στη Βρετανία την ίδια ώρα γράφεται Ιστορία με το αιφνίδιο δημοψήφισμα που λέει «ναι» στο Brexit, στις 23 Ιουνίου του 2016.

Έπειτα από εμπόδια και αναβολές, ο Βρετανός πρωθυπουργός του Συντηρητικού Κόμματος Μπόρις Τζόνσον θριαμβεύει στις κάλπες αυτόν τον μήνα και αναμένεται να οδηγήσει τη χώρα του εκτός ΕΕ, με τις ευλογίες του Ντόναλντ Τραμπ, του πρώτου προέδρου των ΗΠΑ που διάκειται εχθρικά στην ευρωπαϊκή οικοδόμηση.

Τον Ιούνιο του 2014 ανακηρύσσει το «χαλιφάτο» ο Ιρακινός Αμπού Μπακρ αλ Μπαγκντάντι από ένα τέμενος της Μοσούλης. Έτσι γεννιέται μια οργάνωση που ξεπερνάει την Αλ Κάιντα και επιβάλλει μια νέα, ολότελα πολύμορφη, προσέγγιση των βίαιων ενεργειών.

Το Ισλαμικό Κράτος ενθαρρύνει μάλλον ατομικές πρωτόγονες ενέργειες  - «αν δεν μπορείτε να ανατινάξετε μια βόμβα ή να ρίξετε μια σφαίρα» - παρά πιο εξελιγμένες επιχειρήσεις.

Στις 13 Νοεμβρίου του 2015, μια ομάδα μαχητών προερχόμενη από το Βέλγιο, αλλά κατευθυνόμενη από τη Συρία, σκοτώνει 130 ανθρώπους στο Παρίσι και στο Σεν-Ντενί, κοντά στο Στάδιο της Γαλλίας, σε υπαίθρια καφέ και στην αίθουσα συναυλιών Μπατακλάν. Ενενήντα άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους εκεί κατά τη διάρκεια συναυλίας του αμερικανικού συγκροτήματος Eagles of Death Metal.

«Είναι μια πράξη πολέμου που διαπράχθηκε από έναν τρομοκρατικό στρατό, το Ισλαμικό Κράτος», δηλώνει ο τότε πρόεδρος της Γαλλίας Φρανσουά Ολάντ.

Λίγους μήνες νωρίτερα, στις 7 Ιανουαρίου του 2015 τα δύο αδέλφια Κουασί είχαν αποδεκατίσει εξ ονόματος της Αλ Κάιντα τη σύνταξη του σατιρικού εντύπου Charlie Hebdo. Τις ημέρες που ακολούθησαν ο Αμεντί Κουλιμπαλί, που δηλώνει πίστη στο Ισλαμικό Κράτος, σκότωσε μια αστυνομικό και επιτέθηκε σε Εβραίους σκοτώνοντας 4 ανθρώπους σε εβραϊκό παντοπωλείο.

Η Γαλλία, το Βέλγιο, η Δανία, η Βρετανία πλήττονται κατά τη διάρκεια αυτής της δεκαετίας από επιθέσεις. Ο τζιχαντισμός επεκτείνει την επιρροή του στο Σάχελ, όπου η Γαλλία επεμβαίνει στρατιωτικά από το 2013 και σε πολλές άλλες περιοχές της Αφρικής και της Ασίας.

Οι ΗΠΑ, οι Κούρδοι σύμμαχοί τους και οι Ευρωπαίοι ανακτούν τον έλεγχο των εδαφών στα οποία έχει εγκαθιδρυθεί το «χαλιφάτο» και ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοινώνει στα τέλη του 2019 την εξόντωση του Μπαγκντάντι, ο οποίος πέθανε «σαν το σκυλί» σε επιχείρηση των αμερικανικών ειδικών δυνάμεων.

Οι ΗΠΑ θα υποδεχθούν το 2020 υπό την ηγεσία του Ντόναλντ Τραμπ, του προέδρου μιας διχασμένης χώρας και υπό την απειλή καθαίρεσης.

Η διαδικασία αυτή είναι ατιμωτική - μόνον άλλοι τρεις πρόεδροι, μεταξύ αυτών ο Μπιλ Κλίντον και ο Ρίτσαρντ Νίξον, βρέθηκαν σε αυτή τη θέση - αλλά δεν εγκυμονεί άμεσο πολιτικό κίνδυνο.

Κατηγορούμενος ότι ζήτησε για την επανεκλογή του τη βοήθεια μιας ξένης χώρας, της Ουκρανίας, ο Ντόναλντ Τραμπ, άνευ απροόπτου, θα αθωωθεί τον Ιανουάριο από τη Γερουσία, την οποία ελέγχει το Ρεπουμπλικανικό του Κόμμα.

Ο δισεκατομμυριούχος μεγιστάνας των ακινήτων και πρώην τηλεπαρουσιαστής ανέβηκε στον προεδρικό θώκο της μεγαλύτερης δύναμης στον κόσμο το 2016.

Στο Οβάλ Γραφείο, ο πληθωρικός 73χρονος πήρε τη σκυτάλη από τον Μπαράκ Ομπάμα, τον πρώτο αφροαμερικανό πρόεδρο στην αμερικανική ιστορία και τιμηθέντα με Νόμπελ Ειρήνης το 2009. Οι δύο άνδρες βρίσκονται ο ένας στον αντίποδα του άλλου.

Υπέρμαχος του προστατευτισμού, κατά της μετανάστευσης, σκεπτικιστής όσον αφορά το κλίμα, ο Ντόναλντ Τραμπ επιβάλλει την ατζέντα του.

Στο εξωτερικό ο Τραμπ είναι απότομος με τους συμμάχους του, κάνει άνω κάτω τις διεθνείς συμφωνίες και δεν διστάζει στο όνομα του ρεαλισμού να ενισχύει τους δεσμούς με απολυταρχικά καθεστώτα.