Το μεταρρυθμιστικό πλάνο του 2026 (που ξεδιπλώνεται αυτές τις ημέρες από τα κυβερνητικά στελέχη), έχει ειδική σημασία. Έχει ειδική σημασία γιατί τα πράγματα φέτος διεθνώς είναι πιο δύσκολα και πολύ πιο άδηλα, με αποτέλεσμα η ανάγκη για θωράκιση και ανθεκτικότητα να γίνεται όλο και πιο επιτακτική.
Υπάρχει όμως και μία άλλη «ιδιαιτερότητα» στο φετινό πλάνο. Αυτή συνδέεται με το τέλος μίας περιόδου όχι μόνο λόγω του εκλογικού κύκλου, αλλά και λόγω του Ταμείου Ανάκαμψης που ολοκληρώνεται φέτος. Καθώς λοιπόν το Ελληνικό Σχέδιο Ανάκαμψης ταυτίζεται σε πολύ μεγάλο βαθμό με τον σχεδιασμό για το 2026, καθίσταται επιτακτική η ανάγκη να γίνουν όλα εγκαίρως, και δεν είναι λίγα: 177 ορόσημα έως τον Αύγουστο….
Είμαστε λοιπόν στο τελευταίο μίλι ενός κύκλου που ξεκίνησε το 2021 με βάση την έκθεση Πισσαρίδη (Σχέδιο Ανάπτυξης) η οποία τροφοδότησε (σε μεγάλο βαθμό) το Σχέδιο Ανάκαμψης (μαζί με μεταμνημονιακές και άλλες υποχρεώσεις). Στην πορεία προστέθηκαν επιπλέον στόχοι καθώς ανέκυψαν νέα μέτωπα και ανάγκες, προσαρμόζοντας (όσο ήταν εφικτό) τη στρατηγική.
Ωστόσο, αυτά που μένουν να γίνουν φέτος, είναι τα πιο δύσκολα και (ίσως) τα πιο σημαντικά. Έτσι γίνεται κάθε φορά στο τέλος μίας διαδρομής. Κάποιες παρεμβάσεις εκκρεμούν επί σειρά δεκαετιών, πολλές εξ αυτών είναι ζωτικής σημασίας για να θωρακιστεί η ελληνική οικονομία και για να αυξήσει την ανθεκτικότητά της.
Είναι σημαντικό να γίνουν, όπως είναι σημαντικό να διαρθρωθεί ο χάρτης πορείας των επόμενων ετών. Να οργανωθεί ο νέος Μαραθώνιος, με βάση τις νέες ανάγκες που τώρα διαμορφώνονται διεθνώς και εγχωρίως, αλλά και με βάση όσα δεν έχουν ακόμη γίνει (μερικώς ή πλήρως).
Γιατί οι δομικές αδυναμίες και η δεκαετής αποεπένδυση είναι ακόμη εμφανής σε πολλά πεδία που δεν δημιουργούν μόνο βαρίδια (οικονομικά και κοινωνικά), αλλά και κινδύνους όπως φαίνεται κάθε φορά που υπάρχουν έντονα καιρικά φαινόμενα, όπως φάνηκε στο blackout του FIR, ή στη τραγωδία των Τεμπών. Ανάλογα άλματα όμως είναι αναγκαία παντού: στην ενέργεια, στην ύδρευση, σε όλες τις βασικές υποδομές που πρέπει να εκσυγχρονισθούν πλήρως. Να γίνουν ισάξιες με τις «Δυτικές».
Πάρα πολλά βήματα έχουν γίνει. Δυστυχώς όμως ξεκινήσαμε από πολύ χαμηλά και νέες προκλήσεις προστέθηκαν στη «λίστα» όσων πρέπει να γίνουν: από την κλιματική κρίση, μέχρι το στεγαστικό, τη γήρανση του πληθυσμού και τη νέα αμυντική οικονομική πραγματικότητα.
Είναι σημαντικό να στηριχθεί λοιπόν η ανάπτυξη, γιατί είναι και προϋπόθεση για μα γίνουν όλα τα παραπάνω διαφυλάττοντας και την κοινωνική συνοχή. Με θωράκιση των πραγματικών εισοδημάτων και διαφύλαξη του δρόμου προς την πραγματική σύγκλιση η οποία θα διασφαλίσει με τη σειρά της την ευημερία αλλά και την κοινωνική σταθερότητα.
Αυτό το τελευταίο αυτό μίλι αλλά και η προετοιμασία για τον νέο μαραθώνιο απαιτεί υψηλές ταχύτητες και σωστή χάραξη πορείας. Με συνεκτικό και συμπεριληπτικό σχεδιασμό, με κατανόηση της κρισιμότητας των καιρών.