Ξέραμε ότι το 2026 θα είναι ένα έτος υψηλής αβεβαιότητας παγκοσμίως. Ωστόσο, η πραγματικότητα τις τελευταίες ημέρες ξεπερνά κάθε φαντασία.
Προφανώς με επίκεντρο τις ΗΠΑ αλλά και πολλές άλλες εστίες (περισσότερο ή λιγότερο εμφανείς στους τίτλους ειδήσεων), οι ανατροπές είναι συνεχείς και τα μέτωπα αυξάνονται. Από τον «πόλεμο των τάνκερ» με φόντο τη Μόσχα και το Πεκίνο, τη σύλληψη Μαδούρο και την απειλή προσάρτησης της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ, έως το Ρωσο-Ουκρανικό ή την κρίση στο Ιράν, το γεωπολιτικό σκηνικό είναι γεμάτο πολλές και πρωτόγνωρες ανατροπές.
Το status quo αναδιαμορφώνεται (ανοίγοντας τον δρόμο στον αναθεωρητισμό στο Δυτικό Κόσμο για πρώτη φορά μετά τον Β' Παγκόσμιο πόλεμο) και οι αμυντικές ανάγκες εκτοξεύονται κατακόρυφα.
Η έκρηξη αυτή στις αμυντικές δαπάνες προκαλεί επιπλέον παρενέργειες: σπάνε «ταμπού» δεκαετιών για τα πυρηνικά, αλλά και αναδιατάσσονται οι οικονομικές προτεραιότητες. Δημιουργούν «βάρη» που προστίθενται στον οικονομικό πόλεμο ο οποίος μαίνεται (αποκτώντας όλο και πιο μεγάλη σημασία για την Ελλάδα μετά τη συμφωνία της ΕΕ με τις χώρες Mercosur).
Αυξάνονται έτσι τα ερωτήματα για το πώς θα καλυφθούν όλες αυτές οι νέες οικονομικές ανάγκες που δημιουργούνται. Γιατί στην ΕΕ βούληση για νέο χρήμα δεν υπάρχει, ενώ για πολλές άλλες ανάγκες ήδη αναζητούνται πόροι ώστε να καλυφθούν: από τις αναπτυξιακές δράσεις (ειδικά μετά το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης) και την ανάγκη για τη χρηματοδότηση πολιτικών που θα διατηρήσουν την κοινωνική συνοχή (εν μέσω ακρίβειας στο ράφι και στην κατοικία), έως το μέτωπο της κλιματικής κρίσης (που το ξεχνάμε τώρα τελευταία ακόμη και στο διάλογο για το αγροτικό ζήτημα αλλά ήδη προκαλεί τριγμούς σε παγκόσμιο επίπεδο).
Ένα βασικό ερώτημα είναι αν η Ευρώπη θα καταφέρει να διατηρήσει τα κεκτημένα και να διασφαλίσει τα συμφέροντα των κρατών της και της ιδίας ως θεσμός. Αλλά και αν σε μία μάχη επιβίωσης θα δοθεί σημασία μόνο στους πιο ισχυρούς ή σε όλους. Η Ελλάδα είναι οικονομικά πολύ πιο ανθεκτική αλλά ακόμη έχει ευαλωτότητες και υπόκειται σε περιορισμούς: το υψηλό χρέος περιορίζει τη δημοσιονομική ευελιξία και τα γεωπολιτικά της μέτωπα είναι ανοικτά.
Όμως, ο κόσμος στον οποίο ζούμε φέτος απαιτεί πολύ υψηλή ανθεκτικότητα σε όλα τα επίπεδα: οικονομικό, πολιτικό, γεωπολιτικό, κοινωνικό. Απαιτεί κατανόηση της κρισιμότητας των καιρών και πολύ καλό σχεδιασμό με υπευθυνότητα και συνέπεια στο εσωτερικό, αλλά και με δομημένη στρατηγική προς τα έξω.
