Έτοιμο προς ενεργοποίηση τις αμέσως επόμενες ώρες είναι το έκτακτο πακέτο μέτρων που σχεδιάζει η κυβέρνηση, με στόχο τη θωράκιση της αγοράς από την εκτόξευση των τιμών που πυροδοτεί η γενικευμένη κρίση στη Μέση Ανατολή.
Λογική της κυβέρνησης είναι να θωρακιστούν τα ελληνικά νοικοκυριά απέναντι στη μοιραία άνοδο των τιμών που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, προκειμένου να αποφευχθούν φαινόμενα αισχροκέρδειας είτε στην αντλία, είτε στα ράφια των σούπερ μάρκετ, στη σκιά της αβεβαιότητας που κατακλύζει την αγορά ενέργειας. Η πρόσφατη ιστορία έχει αποδείξει άλλωστε ότι νομοτελειακά μια ενεργειακή κρίση δεν αργεί να περάσει και στις τιμές σε βασικά αγαθά και είδη πρώτης ανάγκης. Με αυτό το σκεπτικό ανακοινώνεται το ταχύτερο δυνατό ένα πλέγμα έκτακτων ρυθμιστικών μέτρων.
- Διαβάστε ακόμα - Από τι εξαρτάται το πλαφόν στις τιμές
Στο επίκεντρο της νέας δέσμης μέτρων, η οποία συζητήθηκε εκτενώς το βράδυ της Δευτέρας σε σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου, βρίσκεται η επιβολή πλαφόν στην αγορά καυσίμων, με «καπέλο» στην τιμή στην αντλία. Το μέτρο δεν είναι καινούργιο, ωστόσο, όπως αναφέρουν κυβερνητικές πηγές, μια νέα εφαρμογή του δεν θα είναι ίδια με το πρόσφατο παρελθόν. Και αυτό γιατί και οι συνθήκες της αγοράς έχουν αλλάξει, αλλά και η εμπειρία από την ενεργοποίηση παρόμοιων μέτρων τα τελευταία χρόνια, δίνει τη δυνατότητα για σημαντική βελτίωση κατά την εφαρμογή τους, με στόχο τον περιορισμό αρκετών στρεβλώσεων στην αγορά.
- Διαβάστε ακόμα - Έτοιμο προς ενεργοποίηση το σχέδιο έκτακτων μέτρων για την αγορά
Σε κάθε περίπτωση, η επιβολή πλαφόν στο περιθώριο κέρδους των διυλιστηρίων θα κινηθεί σε μια «λογικευμένη» βάση, καθώς, όπως υποστηρίζουν οι ίδιες κυβερνητικές πηγές, είναι «άλλο πράγμα να ανέβουν οι τιμές στην αντλία επειδή αυξήθηκαν οι διεθνείς τιμές και άλλο πράγμα κάποιος να βάλει ‘καπέλο’ εκμεταλλευόμενος την κατάσταση».
Κατά την προηγούμενη εφαρμογή του, το μέτρο της επιβολής πλαφόν στηριζόταν σε συγκεκριμένη ημερομηνία αναφοράς και δη την 31η Δεκεμβρίου 2021. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα παρεμβατικό μέτρο, το οποίο έχει δεχθεί ουκ ολίγες φορές τα πυρά της αγοράς, καθώς, όπως τόνιζαν, δημιουργεί τελικά περισσότερες στρεβλώσεις από εκείνες που έρχεται να αντιμετωπίσει. Το μέτρο επιβλήθηκε για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια της πανδημικής κρίσης και έλαβε πολύ πιο ευρύ χαρακτήρα από τον Φεβρουάριο του 2022, όταν και ξέσπασε η ρωσο-ουκρανική κρίση. Τότε επιβλήθηκε και σε μια σειρά από βασικά αγαθά διαβίωσης.
Με το βλέμμα στην κρίση του σήμερα, αλλά στηριζόμενη στην πρότερη εμπειρία, η κυβέρνηση εξετάζει στο πακέτο έκτακτων μέτρων να περιληφθεί και το ενδεχόμενο επιβολής πλαφόν στα περιθώρια κέρδους και των σούπερ μάρκετ, προκειμένου να μπει φρένο -πριν καν αρχίσει- σε ένα ξέφρενο ράλι των τιμών στο ράφι, στη σκιά της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Στην τελευταία του μορφή το πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους των επιχειρήσεων είχε επιβληθεί σε όλα τα είδη που κρίνονται απαραίτητα για τη διατροφή και την αξιοπρεπή διαβίωση των καταναλωτών σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Τελικώς το μέτρο καταργήθηκε μόλις στις 30 Ιουνίου 2025.
Πέραν της όποιας απόφασης ληφθεί για την επιβολή πλαφόν από την αγορά καυσίμων μέχρι και την αγορά τροφίμων, η κυβέρνηση διαμηνύει σε όλους τους τόνους πως θα ενταθούν οι έλεγχοι στην αγορά και στο σύνολο της εφοδιαστικής αλυσίδας, προκειμένου να παταχθούν φαινόμενα αισχροκέρδειας.
