Οι ολοένα και συχνότεροι καύσωνες που πλήττουν τη «Γηραιά Ήπειρο» επηρεάζουν τη δημόσια υγεία και καθιστούν επιβεβλημένη την ανάγκη ενίσχυσης της ανθεκτικότητας (και) των τουριστικών προορισμών που δοκιμάζονται κατά την θερινή περίοδο, καθώς δέχονται τον μεγαλύτερο αριθμό επισκεπτών, όπως προειδοποιεί το περιφερειακό γραφείο του ΠΟΥ Ευρώπης.
Τουλάχιστον 1400 θάνατοι από το φετινό κύμα καύσωνα του Ιουνίου
Υπεύθυνη για την συχνότερη και εντονότερη εμφάνιση κυμάτων καύσωνα είναι η ταχέος εξελισσόμενη κλιματική αλλαγή, που προκαλεί αύξηση των θερμοκρασιών καύσωνα στην Ευρώπη κατά 5-12ο C, και ευθύνεται για την απώλεια χιλιάδων ζωών. Μέσα σε μια εβδομάδα στα τέλη Ιουνίου 2026 καταγράφηκαν τουλάχιστον 1400 θάνατοι εξαιτίας του καύσωνα, ενώ το 2023 οι θάνατοι είχαν ανέλθει σε 47.000 και το 2022 σε 60.000! Όσο για την σύγκριση με πριν από 50 χρόνια, οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους: Η υψηλότερη θερμοκρασία ημέρας που καταγράφηκε το 1976 ήταν 35,9ο C, ενώ φέτος ήταν 44ο C και για τη νύχτα το 1976 το θερμόμετρο χτύπησε 20ο C ενώ φέτος σκαρφάλωσε στους 30ο C, με ταυτόχρονη 50% υγρασία.
Η Ευρώπη υπερθερμαίνεται με 2πλάσιο ρυθμό
Σύμφωνα με τον ΠΟΥ Ευρώπης οι αλλεπάλληλοι καύσωνες, με ολοένα και υψηλότερες θερμοκρασίες-ρεκόρ, που καταγράφονται, αποτελούν μια διαρκή πρόκληση για τη Γηραιά ήπειρο, με σοβαρές επιπτώσεις και στη λειτουργία των τουριστικών προορισμών και ειδικότερα των ξενοδοχείων και των άλλων υποδομών που εξυπηρετούν δεκάδες εκατομμύρια επισκέπτες κάθε καλοκαίρι.
Όπως αναφέρει ο δρ. Χανς Κλούγκε (Hans Henri P. Kluge), περιφερειακός διευθυντής του ΠΟΥ Ευρώπης, η Γηραιά ήπειρος θερμαίνεται με ρυθμό υπερδιπλάσιο του παγκόσμιου μέσου όρου, ενώ προοδευτικά τα ακραία επεισόδια ζέστης γίνονται συχνότερα και μακρύτερης διάρκειας.
Αυξημένες εισαγωγές στα επείγοντα των νοσοκομείων των Ευρωπαϊκών πόλεων
Οι συχνότεροι και θερμότεροι καύσωνες ασκούν αυξανόμενη πίεση στα συστήματα υγείας, ιδιαίτερα σε περιόδους υψηλής τουριστικής κίνησης, καθώς πέρα από τις ανάγκες των ντόπιων, καλούνται να ανταποκριθούν στις ανάγκες των τουριστών. Σύμφωνα με τον ΠΟΥ Ευρώπης, οι κλήσεις προς τις υπηρεσίες επειγόντων περιστατικών αυξήθηκαν έως και 50% σε ορισμένες πόλεις της Γαλλίας στον φετινό καύσωνα, ενώ στο Λονδίνο καταγράφηκε ο μεγαλύτερος αριθμός εισαγωγής επειγόντων περιστατικών σε μία ημέρα στην ιστορία της υπηρεσίας ασθενοφόρων της πόλης. Στην Ισπανία καταγράφηκαν περισσότεροι από 300 θάνατοι που συνδέονται με τον καύσωνα μέσα σε λίγες ημέρες, ενώ στην Ιταλία αναφέρθηκαν πέντε θάνατοι μέσα σε ένα 24ωρο. Η προσαρμογή των τουριστικών προορισμών στα νέα δεδομένα αποτελεί πλέον προτεραιότητα για τη διαχείριση τους ειδικά στους μήνες που οι τουρίστες συρρέουν με ολοένα και μεγαλύτερους αριθμούς επισκεπτών.
Σύμφωνα με τον ΠΟΥ Ευρώπης τα μέτρα προσαρμογής, που έχουν ήδη ληφθεί τα τελευταία χρόνια αποδίδουν αποτελέσματα. Εκτιμάται ότι οι θάνατοι που σχετίζονται με τη ζέστη στην Ευρώπη το 2023 θα ήταν κατά 80% περισσότεροι χωρίς τα υφιστάμενα σχέδια δράσης για την υγεία σε συνθήκες καύσωνα, τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, τους κλιματιζόμενους χώρους προστασίας και τα μέτρα υποστήριξης των ευάλωτων ομάδων.
Για τον τουριστικό τομέα, τα μέτρα αυτά αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία, καθώς η κλιματική προσαρμογή ενσωματώνεται στον σχεδιασμό των προορισμών. Δημόσιοι κλιματιζόμενοι χώροι, σημεία δωρεάν πόσιμου νερού, σκιασμένοι δημόσιοι χώροι, σαφής ενημέρωση των επισκεπτών και συντονισμένα σχέδια διαχείρισης έκτακτων αναγκών αποτελούν πλέον βασικά στοιχεία της ανθεκτικότητας ενός προορισμού.
Ο ΠΟΥ Ευρώπης συνιστά επίσης στους κατοίκους και τους επισκέπτες να διατηρούν τους εσωτερικούς χώρους δροσερούς, να ενυδατώνονται επαρκώς, να αποφεύγουν την έκθεση στον ήλιο κατά τις θερμότερες ώρες της ημέρας και να φροντίζουν ηλικιωμένους συγγενείς και γείτονες. Περίπου το 60% των εισαγωγών στα νοσοκομεία μετά από επείγοντα περιστατικά κατά τη διάρκεια του τρέχοντος καύσωνα αφορούσε άτομα ηλικίας άνω των 75 ετών.
Τι κάνουν διάφορες ευρωπαϊκές πόλεις
Ο ΠΟΥ Ευρώπης παρουσιάζει παραδείγματα μέτρων που έχουν ήδη υιοθετηθεί. Η Βαρκελώνη έχει επεκτείνει το δίκτυο των κλιματικών καταφυγίων της σε περισσότερους από 500 χώρους, όπως βιβλιοθήκες, πολιτιστικά κέντρα, πάρκα και φαρμακεία. Το Παρίσι ενεργοποίησε το μητρώο παρακολούθησης ηλικιωμένων και ευάλωτων κατοίκων, ενώ επέβαλε περιορισμούς στις δημόσιες πωλήσεις αλκοόλ για τη μείωση της πίεσης στις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης. Σε ορισμένες περιοχές της Ιταλίας εφαρμόζονται περιορισμοί στην υπαίθρια εργασία κατά τις θερμότερες ώρες της ημέρας, με πρόβλεψη οικονομικής προστασίας των εργαζομένων.
Ο ΠΟΥ Ευρώπης προσθέτει ότι και τα ίδια τα νοσοκομεία δοκιμάζονται από τις υψηλές θερμοκρασίες, λόγω προβλημάτων στα συστήματα ψύξης, δυσλειτουργιών ιατρικού εξοπλισμού, αυξημένης προσέλευσης ασθενών και κόπωσης του προσωπικού.
Σύμφωνα με τον ΠΟΥ Ευρώπης, περισσότερες από τις μισές ευρωπαϊκές χώρες εξακολουθούν να μη διαθέτουν ολοκληρωμένα σχέδια δράσης για την προστασία της δημόσιας υγείας από τους καύσωνες. Για τον τουρισμό και τη φιλοξενία, η κλιματική προσαρμογή αναδεικνύεται πλέον σε βασική παράμετρο της διαχείρισης προορισμών, της ασφάλειας των επισκεπτών και της επιχειρησιακής συνέχειας, καθώς οι ακραίες θερμοκρασίες αναμένεται να αποτελούν ολοένα συχνότερο χαρακτηριστικό των ευρωπαϊκών καλοκαιριών.
