Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) και η έγκριτη επιστημονική επιθεώρηση «The Lancet» εκφράζουν τις ανησυχίες τους για την πρωτόγνωρη έκρηξη παχυσαρκίας του καταγράφεται στην Κίνα. Οι επιστήμονες προβλέπουν πως το 2030, το 70,5% των Κινέζων θα είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι, ενώ ήδη περίπου το ήμισυ του πληθυσμού-σχεδόν 700 εκατ. άνθρωποι- έχουν πρόβλημα με πλεονάζον σωματικό βάρος και τις επιπλοκές που δημιουργούν η υπερβαρότητα και η παχυσαρκία.
Αξίζει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με το Εθνικό Συμβούλιο Υγείας της Κίνας (Chinas National Health Council-δηλαδή το αντίστοιχο ΚΕΣΥ της Ασιατικής χώρας), το 2020 το 16,4% των Κινέζων ήταν παχύσαρκοι (ένας στους έξι), ενώ το 34,3% ήταν υπέρβαροι (ένας στους τρεις). Παράλληλα, οι διεθνείς φορείς Υγείας θεωρούν πως το παράδειγμα της Κίνας αποτελεί ιδιαίτερα διδακτικό «μοντέλο» για τον τρόπο με τον οποίο η οικονομική ανάπτυξη που επιφέρει τη συνολική αλλαγή της κουλτούρας ενός λαού μπορεί να κρύβει κρυφούς κινδύνους για την υγεία.
Αυτά που μάς διδάσκει το παράδειγμα της Κίνας μπορούν να εφαρμοστούν και σε άλλες αναδυόμενες οικονομίες, όπως είναι η Ινδία, η Βραζιλία και η Νότιος Αφρική, ώστε να γίνουν εγκαίρως εκείνες οι παρεμβάσεις που θα εμποδίσουν μια αντίστοιχη έκρηξη παχυσαρκίας και να προληφθούν οι αρνητικές συνέπειες στη δημόσια Υγεία.
Τι συνέβη στην Κίνα από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 έως σήμερα
Στην Κίνα τα τελευταία 30 χρόνια συντελείται μία οικονομική και πολιτισμική επανάσταση που έχει επιφέρει μία εντελώς διαφορετική καθημερινότητα στους κατοίκους αναφορικά με τη διατροφή, τον τρόπο εργασίας, τις μετακινήσεις, αλλά και άλλους παράγοντες όπως είναι η πολύ υψηλή ατμοσφαιρική ρύπανση, το συσσωρευμένο άγχος και η έλλειψη ύπνου (ειδικά) στις μεγαλουπόλεις.
Η εισβολή των αμερικανικών αλυσίδων fast-food στην Κίνα (ειδικά τα μπέργκερ και το τηγανητό κοτόπουλο) έχουν φέρει στο πιάτο των Κινέζων γεύματα που δεν ήταν οικεία στην διατροφική τους κουλτούρα η οποία βασιζόταν στο ρύζι και περιλάμβανε λίγο κρέας, περισσότερα λαχανικά, ελάχιστα γλυκίσματα και καθόλου έτοιμο φαγητό (junk food).
Επίσης η παραδοσιακή κινέζικη ζωή περιλάμβανε καθημερινά περπάτημα και ποδήλατο και πολλές χειρονακτικές εργασίες. Σήμερα, η ζωή εκατομμυρίων Κινέζων είναι καθιστική (μπροστά σε μια οθόνη), οι μετακινήσεις γίνονται με αυτοκίνητα, σκούτερ ή ηλεκτρικά πατίνια, ο αέρας είναι εξαιρετικά μολυσμένος (μια ημέρα στην Σαγκάη ή στο Τόκιο ισοδυναμεί με το κάπνισμα τουλάχιστον 1 πακέτου τσιγάρων), το εργασιακό στρες χτυπάει κόκκινο (ειδικά στα τεχνολογικά επαγγέλματα) και οι διαταραχές ύπνου αποτελούν (πλέον) καθημερινότητα, με τις έρευνες να δείχνουν πως οι εργαζόμενοι σε επαγγέλματα σχετικά με τεχνολογία και την πληροφορική έχουν την υψηλότερη επίπτωση των καρδιομεταβολικών νοσημάτων, που σχετίζονται με την παχυσαρκία (καρδιαγγειακά, σακχαρώδης διαβήτης, υπέρταση, νεφροπάθεια κτλ).
Η έκπτωση της υγείας επιδεινώνεται από την ατμοσφαιρική ρύπανση που οξύνει τα αναπνευστικά νοσήματα, τις καρδιοπάθειες και τους καρκίνους, ενώ και η πολιτική του ενός παιδιού που ίσχυσε για χρόνια στην Κίνα, με στόχο να συγκρατηθεί η πληθυσμιακή αύξηση, οδήγησε στο να παραταϊζουν οι γονείς το ένα και μοναδικό παιδί τους. Διευκρινίζεται ότι η «πολιτική του ενός παιδιού» στην Κίνα ήταν ένα αυστηρό μέτρο ελέγχου γεννήσεων που εφαρμόστηκε από το 1979 έως το 2015, με στόχο τον περιορισμό της ραγδαίας πληθυσμιακής αύξησης, το οποίο περιλάμβανε πρόστιμα και αναγκαστικές αμβλώσεις, οδηγώντας σε δημογραφική γήρανση και τεράστια ανισορροπία φύλων, καθώς οι οικογένειες προτιμούσαν να αποκτήσουν αγόρι.
Η παχυσαρκία έφερε τα ….στρατόπεδα αδυνατίσματος
Οι Κινέζοι δεν φημίζονται για τις ήπιες και συμβιβαστικές λύσεις που βρίσκουν για να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα. Σε αυτό το πνεύμα, η εγχώρια επιδημία της παχυσαρκίας αντιμετωπίζεται με την δημιουργία «στρατοπέδων αδυνατίσματος» που επιβάλλουν με στρατιωτική πειθαρχία αυστηρά διατροφικά προγράμματα και πρωτόκολλα έντονης άσκησης.
Τα «στρατόπεδα αδυνατίσματος» αποτελούν εγκαταστάσεις για ενηλίκους κινέζους με υπερβαρότητα ή παχυσαρκία και θεωρούνται ιδιαίτερα αμφιλεγόμενα από τους ειδικούς. Είναι μεν αποτελεσματικά αλλά οι επιστήμονες διατυπώνουν φόβους ότι αυτή η γρήγορη απώλεια βάρους δεν έχει θετικό αντίκρισμα στην υγεία, γιατί μόλις οι κινέζοι βγουν από τις κλειστές εγκαταστάσεις, παίρνουν πίσω τα χαμένα κιλά.
Επιπλέον, προβληματίζει η ψυχική επιβάρυνση των συμμετεχόντων από το αυστηρό πρόγραμμα που υιοθετείται στα στρατόπεδα αδυνατίσματος αλλά και οι σοβαρές μυϊκές κακώσεις που προκαλούνται από την επίπονη γυμναστική. Πέρα από αμφιλεγόμενα «στρατόπεδα αδυνατίσματος», η κινεζική κυβέρνηση έχει λάβει ορισμένα κοινά αποδεκτά μέτρα προς τη σωστή κατεύθυνση, όπως είναι η ένταξη περισσότερων ωρών γυμναστικής στο σχολικό πρόγραμμα, η βελτίωση της διατροφής των μαθητών στα σχολεία και οι παρεμβάσεις στη βιομηχανία τροφίμων ώστε να μειωθεί η περιεκτικότητα των συσκευασμένων τροφίμων σε λίπη και ζάχαρη.
