«Παράθυρο» για νέες μικρομεσαίες επενδύσεις Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας δημιουργεί το επενδυτικό πρόγραμμα του ΔΕΔΔΗΕ για την επόμενη πενταετία με τα περιθώρια του δικτύου διανομής, κατόπιν των παρεμβάσεων που σχεδιάζονται να αυξάνουν σημαντικά, προσφέροντας θέση σε επιπλέον 7 GW.
Αυτή την στιγμή, το δίκτυο διανομής «φιλοξενεί» λίγο παραπάνω από το 43% της συνολικής εγκατεστημένης ισχύος της χώρας σε ΑΠΕ με τις προβλέψεις να μιλούν για αύξηση στο 58% μέχρι το 2030, πράγμα που μεταφράζεται σε 16 GW από 9 GW έργων ΑΠΕ εν λειτουργία σήμερα.
Με άλλα λόγια, το ήμισυ της πράσινης ηλεκτροπαραγωγής της χώρας θα βρίσκεται στο δίκτυο διανομής πράγμα που αφενός υπογραμμίζει την βαρύτητα του δικτύου στην ενεργειακή στρατηγική της χώρας και αφετέρου την «παρουσία» και συμβολή των μικρομεσαίων «πράσινων» επενδύσεων στο ενεργειακό γίγνεσθαι της Ελλάδας.
Ενδεικτικά, ο ΔΕΔΔΗΕ μετράει πάνω από 100.000 συνδέσεις με την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ, κατά την πρόσφατη παρουσίαση των μέτρων για την μείωση του ενεργειακού κόστους κατά 30% σε βάθος τριετίας, να ξεχωρίζει το νούμερο ως «απόδειξη» της ενεργειακής δημοκρατίας, με την δραστηριότητα της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας να μην περιορίζεται σε λίγους μεγάλους παραγωγούς αλλά να απλώνεται σε ένα πολύ ευρύτερο τμήμα της αγοράς.
Από την υποεπένδυση στα 4,5 δισ. ευρώ μέχρι το 2030
Η εν λόγω εικόνα αποτελεί, μεταξύ άλλων παραγόντων, συνέχεια και των επενδύσεων που έχουν γίνει και σχεδιάζονται να γίνουν στο δίκτυο με την «μεγάλη εικόνα» να θέλει να έχει παρέλθει μια μακρά περίοδος υποεπένδυσης και πλέον το δίκτυο διανομής να περνάει σε φάση ανάπτυξης με 2,8 δισ. ευρώ να έχουν απορροφηθεί από το 2020 μέχρι σήμερα και 4,5 δισεκατομμύρια ευρώ να προβλέπονται στο νέο Πρόγραμμα Ανάπτυξης του δικτύου διανομής για την περίοδο 2026-2030.
Χρειάζεται να σημειωθεί ότι οι επενδύσεις ανάπτυξης και εκσυγχρονισμού του δικτύου δεν αφορούν μονάχα την υποδοχή νέων έργων ΑΠΕ αλλά περιλαμβάνουν ευρύτερες παρεμβάσεις με ιδιαίτερη έμφαση να δίνεται στην διαχείριση μεγάλων φορτίων κατανάλωσης, πράγμα που με την σειρά του αλλάζει και τις απαιτήσεις στο «μέτωπο» της ζήτησης.
Τα σενάρια για την ζήτηση ενέργειας το 2030
Ενδεικτικά, το βασικό σενάριο του Διαχειριστή, λαμβάνοντας υπόψη την οικονομική ανάπτυξη της χώρας, την ηλεκτροκίνηση και τον ευρύτερο εξηλεκτρισμό της οικονομίας, προβλέπει μια ήπια αύξηση της ζήτησης από 49 TWh το 2025 στις 51 TWh το 2030. Η εκτίμηση μεταβάλλεται αν συνυπολογιστούν στην «εξίσωση» τα φορτία που θα προκύψουν από την ενσωμάτωση των data centers, την ανάπτυξη βιομηχανικών επιχειρηματικών πάρκων και τις εφαρμογές εξηλεκτρισμού των λιμανιών με το τελικό νούμερο να καταλήγει κατά 8,5 TWh υψηλότερο, στις 59,5 TWh.
Ειδικά στα data centers, ο ΔΕΔΔΗΕ υπολογίζει ότι η ισχύς μπορεί να φτάσει τα 350 MW, με κατανάλωση περίπου 1,3 TWh έως το 2034, ενώ έχουν ήδη υποβληθεί νέα αιτήματα σύνδεσης της τάξης των 220 MW. Στα επιχειρηματικά πάρκα προβλέπονται ανάγκες πρόσθετης ισχύος 675 MVA σε 31 βιομηχανικές ζώνες, ενώ για την ηλεκτροδότηση πλοίων από την ξηρά στα λιμάνια, το λεγόμενο shore power, οι ανάγκες υπολογίζονται σε 628 MVA.
Παράλληλα, ο εξηλεκτρισμός απλώνεται σε πολύ περισσότερα και μικρότερα σημεία κατανάλωσης. Η ανάπτυξη της ηλεκτροκίνησης, οι νέοι ταχυφορτιστές στους ευρωπαϊκούς οδικούς άξονες και τα αμαξοστάσια ηλεκτρικών λεωφορείων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη προσθέτουν νέα φορτία, ενώ οι προβολές κάνουν λόγο για περίπου 438.000 κατοικίες και 170.000 κτίρια υπηρεσιών με αντλίες θερμότητας έως το 2030.
Αλλάζει η φιλοσοφία των επενδύσεων
Υπό αυτό το πρίσμα, ο επενδυτικός σχεδιασμός του ΔΕΔΔΗΕ αποσκοπεί να απαντήσει σε όλα τα σενάρια κατά τον βέλτιστο τρόπο, κινητοποιώντας 4,5 δισεκατομμύρια ευρώ επενδύσεων και εφαρμόζοντας μια λογική που θα «αντιστοιχίζει» την ανάπτυξη του δικτύου με τις ανάγκες και την ζήτηση. Σε αυτή την βάση, ο Διαχειριστής σχεδιάζει να διαθέσει 1 δισεκατομμύριο ευρώ σε 96 έργα προληπτικής ενίσχυσης της χωρητικότητας, τα οποία δεν συνδέονται με ένα συγκεκριμένο αίτημα επενδυτή.
Πρόκειται ουσιαστικά για μια αλλαγή φιλοσοφίας: οι υποδομές σχεδιάζονται με βάση το φορτίο που αναμένεται να εμφανιστεί τα επόμενα χρόνια και όχι αποκλειστικά αφού κατατεθεί ένα αίτημα σύνδεσης.
Στο συγκεκριμένο σκέλος περιλαμβάνονται 63 νέοι ή αναβαθμισμένοι υποσταθμοί Υψηλής και Μέσης Τάσης και κέντρα διανομής, καθώς και 25 νέα υποβρύχια καλώδια Μέσης Τάσης. Η πρόκληση για τον Διαχειριστή είναι η διαθέσιμη ηλεκτρική χωρητικότητα να βρίσκεται εκεί όπου θα αναπτυχθούν οι νέες επενδύσεις, αντί το δίκτυο να καλείται κάθε φορά να καλύψει εκ των υστέρων το κενό.
Έπειτα οι επενδύσεις του ΔΕΔΔΗΕ αφορούν μεταξύ άλλων την προώθηση των έξυπνων μετρητών, την ενσωμάτωση συστημάτων παρακολούθησης και ελέγχου της παραγωγής σε πραγματικό χρόνο, την ψηφιοποίηση του δικτύου καθώς και την ανθεκτικότητα του δικτύου, επιχειρώντας να περιορίσει τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Παρεμβάσεις προβλέπονται επίσης και στο κομμάτι του νησιωτικού δικτύου, όπου αυτή την στιγμή, 27 νησιά παραμένουν εκτός του διασυνδεδεμένου συστήματος με τα 17 να βρίσκονται στο σχεδιασμό να διασυνδεθούν μέχρι το 2030 μέσω νέων υποβρύχιων καλωδίων και υποσταθμών με επενδύσεις περίπου 544 εκατ. ευρώ.
