Ελληνική Ενδοκρινολογική Εταιρεία: Καμπανάκι για το μεταβολικό σύνδρομο - Οι άγνωστοι κίνδυνοι που «ελλοχεύει»

Newsroom
Μοιράσου το
Ελληνική Ενδοκρινολογική Εταιρεία: Καμπανάκι για το μεταβολικό σύνδρομο - Οι άγνωστοι κίνδυνοι που «ελλοχεύει»
Ένα εντεινόμενο πρόβλημα δημόσιας υγείας, που ενέχει πολλούς κινδύνους για τους πάσχοντες, αποτελεί το μεταβολικό σύνδρομο, όπως επισημαίνει η Ελληνική Ενδοκρινολογική Εταιρεία.

Ένα εντεινόμενο πρόβλημα δημόσιας υγείας, που ενέχει πολλούς κινδύνους για τους πάσχοντες, αποτελεί το μεταβολικό σύνδρομο, όπως επισημαίνει η Ελληνική Ενδοκρινολογική Εταιρεία.

Το μεταβολικό σύνδρομο είναι η κλινική συνύπαρξη σε ένα άτομο ποικίλων καρδιομεταβολικών παραγόντων κινδύνου, στους οποίους συμπεριλαμβάνονται η κοιλιακή παχυσαρκία και η υπεργλυκαιμία (αυξημένα επίπεδα γλυκόζης αίματος).

Η ακριβής επίπτωσή του δεν είναι γνωστή, αλλά εκτιμάται ότι προσβάλλει ολοένα αυξανόμενο ποσοστό του ενηλίκου πληθυσμού, δεδομένης της αύξησης της παχυσαρκίας και του σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2. Το ποσοστό αυτό υπερβαίνει το 34% στις ΗΠΑ, σύμφωνα με σχετική μελέτη, και το 31% στην Ισπανία.

Στη χώρα μας, μελέτη του 2005 είχε υπολογίσει ότι από μεταβολικό σύνδρομο πάσχει το 23,6% ανδρών και γυναικών. Πιο πρόσφατα, το 2020, επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Κρήτης ανέφεραν ότι έπασχε το 73,6% των ασθενών άνω 40 ετών, οι οποίοι επισκέπτονταν ιατρούς Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας.

Αιτίες και διάγνωση

Η ακριβής αιτία του συνδρόμου δεν είναι γνωστή, αλλά πιστεύεται πως είναι πολυπαραγοντική. Ειδικότερα, πιστεύεται ότι σχετίζεται με γενετικά και περιβαλλοντικά αίτια, καθώς είναι πιο συχνό σε άτομα με οικογενειακό ιστορικό του συνδρόμου, στους υπέρβαρους και παχύσαρκους ανθρώπους, σε όσους διάγουν καθιστική ζωή και στα άτομα με αντοχή στην ινσουλίνη. Ο κίνδυνος ανάπτυξής του αυξάνεται επίσης με την ηλικία.

Όπως αναφέρουν ειδικοί από την Ελληνική Ενδοκρινολογική Εταιρεία, για τη διάγνωση του μεταβολικού συνδρόμου έχουν προταθεί διάφοροι ορισμοί. Ο επικρατέστερος, σύμφωνα με την Διεθνή Ομοσπονδία Διαβήτη (IDF), την Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία (AHA) και άλλους οργανισμούς, είναι η συνύπαρξη τουλάχιστον τριών από πέντε καρδιομεταβολικούς παράγοντες.

Οι παράγοντες αυτοί είναι:

1. Γλυκόζη (σάκχαρο) αίματος νηστείας: Από 100 mg/dl και πάνω ή φαρμακευτική θεραπεία για υπεργλυκαιμία (αυξημένα επίπεδα γλυκόζης αίματος)
2. HDL (καλή) χοληστερόλη: Κάτω από 40 mg/dl στους άνδρες ή κάτω από 50 mg/dl στις γυναίκες ή φαρμακευτική θεραπεία για χαμηλή HDL χοληστερόλη
3. Τριγλυκερίδια: Από 150 mg/dl και πάνω ή φαρμακευτική θεραπεία για υπερτριγλυκεριδαιμία (αυξημένα επίπεδα τριγλυκεριδίων)
4. Περίμετρος μέσης: Μεγαλύτερη ή ίση με 102 εκατοστά στους άνδρες ή 88 εκατοστά στις γυναίκες
5. Αρτηριακή πίεση: Από 130 mmHg και πάνω η συστολική (ο μεγάλος αριθμός στη μέτρηση) ή από 85 mmHg και πάνω η διαστολική (ο μικρός αριθμός στη μέτρηση) ή φαρμακευτική θεραπεία για υπέρταση

Οι κίνδυνοι που «ελλοχεύει»

Το μεταβολικό σύνδρομο ενέχει πολλούς κινδύνους, με πιο γνωστούς τις καρδιαγγειακές επιπλοκές και τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Υπάρχουν όμως και πολλοί άλλοι.

Οι πιθανές καρδιαγγειακές επιπλοκές του λ.χ. δεν τελειώνουν με τη στεφανιαία νόσο, όπως πιστεύουν πολλοί. Οι πάσχοντες από το σύνδρομο διατρέχουν επίσης αυξημένο κίνδυνο για κολπική μαρμαρυγή (σοβαρή μορφή καρδιακής αρρυθμίας), καρδιακή ανεπάρκεια, στένωση της αορτής, ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο και πιθανώς φλεβική θρομβοεμβολική νόσο.

Το μεταβολικό σύνδρομο αυξάνει επίσης τον κίνδυνο μη-αλκοολικής λιπώδους νόσου του ήπατος (κν: «λίπος στο συκώτι»), ιδίως στους πάσχοντες από αυτό που αναπτύσσουν σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.

Η μη-αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος αποτελεί ουσιαστικά την ηπατική εκδήλωση του μεταβολικού συνδρόμου. Χαρακτηρίζεται από την συσσώρευση λίπους στον ηπατικό ιστό, εξαιτίας μη-αλκοολικών αιτιών. Στα αίτια αυτά συμπεριλαμβάνονται μεταξύ άλλων η παχυσαρκία, η υπερκατανάλωση απλών υδατανθράκων και η καθιστική ζωή.

Η μη-αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος αποτελεί πλέον την πιο συχνή ηπατοπάθεια παγκοσμίως, καθώς συσχετίζεται άμεσα με την παγκόσμια επιδημία της παχυσαρκίας (υπολογίζεται ότι το τουλάχιστον 80% των πασχόντων είναι παχύσαρκοι). Η νόσος μπορεί να εκδηλωθεί ως απλή ηπατική στεάτωση ή να εξελιχθεί στην φλεγμονώδη μορφή της (μη-αλκοολική στεατοηπατίτιδα). Αυτό συμβαίνει στο 10-20% των περιπτώσεων.

Η μη-αλκοολική στεατοηπατίτιδα μπορεί να εξελιχθεί περαιτέρω και να φθάσει στην κίρρωση του ήπατος, που είναι μία δυνητικά καρκινική κατάσταση, και εν τέλει στο ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα (καρκίνος του ήπατος). Οι επιπλοκές αυτές παρατηρούνται με αυξανόμενη συχνότητα στους πάσχοντες από μη-αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος.

Ο καρκίνος του ήπατος δεν είναι η μοναδική κακοήθης νεοπλασία που παρατηρείται με αυξανόμενη συχνότητα στους ασθενείς με μεταβολικό σύνδρομο.

Ολοένα περισσότερες κλινικές μελέτες αναδεικνύουν το σύνδρομο ως παράγοντα κινδύνου για διάφορες μορφές καρκίνου. Μεταξύ αυτών συμπεριλαμβάνονται ο καρκίνος του ήπατος, του παχέος εντέρου και της ουροδόχου κύστεως στους άνδρες. Στις γυναίκες, σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο αναπτύξεως καρκίνου του ενδομητρίου, του παγκρέατος, το παχέος εντέρου, των ωοθηκών και του μαστού μετά την εμμηνόπαυση.

Υπάρχουν επίσης αντικρουόμενα επιστημονικά δεδομένα για τη δυνητική συσχέτιση του συνδρόμου με τον καρκίνο του προστάτη. Πρόσφατη ανασκόπηση της ιατρικής βιβλιογραφίας, εξάλλου, συσχέτισε το μεταβολικό σύνδρομο και με αυξημένο κίνδυνο αιματολογικών κακοηθειών (π.χ. λευχαιμία).

Επιπλέον, μερικές μελέτες έχουν δείξει ότι οι ασθενείς με καρκίνο που πάσχουν από μεταβολικό σύνδρομο μπορεί να εκδηλώνουν περισσότερες επιπλοκές κατά την αντινεοπλασματική θεραπεία. Ενδέχεται επίσης να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο μεταστάσεων και να έχουν φτωχότερη πρόγνωση. Απαιτούνται όμως περισσότερες έρευνες επ' αυτών.

Μεταβολικό σύνδρομο και πανδημία

Μείζον θέμα έχει ανακύψει με το μεταβολικό σύνδρομο και στη διάρκεια της πανδημίας που έχει προκαλέσει ο κορονοϊός SARS-CoV-2. Οι ασθενείς με μεταβολικό σύνδρομο, ιδίως με παχυσαρκία, σακχαρώδη διαβήτη, καρδιαγγειακή νόσο ή/και ηπατική νόσο διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο σοβαρής COVID-19 και άλλων αρνητικών εκβάσεων.

Καθοριστικός παράγοντας στις εκβάσεις είναι η παχυσαρκία. Το σώμα των παχύσαρκων ασθενών βρίσκεται σε κατάσταση χρόνιας φλεγμονής, η οποία προκαλεί όψιμη (καθυστερημένη) και κατώτερη της επιθυμητής ανοσοποιητική απάντηση. Επιπλέον, η ανοσολογική μνήμη είναι διαταραγμένη στους παχύσαρκους ασθενείς, με συνέπεια εξασθενημένη αντίδραση του ανοσοποιητικού σε περίπτωση νόσησης και εμβολιασμού.

Για όλους αυτούς τους λόγους η παχυσαρκία έχει αναδειχθεί σε σημαντικό παράγοντα κινδύνου για ιογενείς λοιμώξεις, στις οποίες συμπεριλαμβάνεται πλέον η COVID-19.

Με δεδομένο ότι το μεταβολικό σύνδρομο είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το σωματικό βάρος και τον τρόπο ζωής, η απώλεια βάρους, η συστηματική άσκηση και η ακολούθηση μιας υγιεινής διατροφής θεωρούνται καθοριστικά μέτρα για την πρόληψη και την αντιμετώπισή του.

Ακολουθήστε το insider.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον κόσμο.

Όλες οι ειδήσεις

23:59

Μελόνι: Η ενεργειακή κρίση είναι ευρωπαϊκή υπόθεση κι έτσι πρέπει να αντιμετωπιστεί

23:45

Πόρους 4,9 δισ. ευρώ για την κατάρτιση, έχει στη «φαρέτρα» του το υπουργείο Εργασίας

23:32

Ρουμανία: Έφοδος των αρχών στα γραφεία σερβικής θυγατρικής της Gazprom

23:21

ΗΠΑ για συμφωνία Άγκυρας-Τρίπολης: Η προσωρινή κυβέρνηση της Λιβύης υποχρεούται να μην υπογράφει νέες συμφωνίες

23:10

Wall Street: Στις +800 μονάδες... σταμάτησε το ράλι του Dow Jones - Κέρδη άνω του 22% για την Twitter λόγω του Μασκ

22:57

Μπακογιάννης: «Η αντιπολίτευση να καταδικάσει τους προπηλακισμούς και τη βία στο Λόφο του Στρέφη»

22:42

Γεωργιάδης: Η Ελλάδα καταφέρνει και προσελκύει μεγάλες επενδύσεις

22:30

Twitter: Επίσημα το νέο αίτημα του Μασκ για την εξαγορά των 44 δισ. δολαρίων

22:20

NATO: Στα χέρια του Στόλτενμπεργκ η αίτηση της Ουκρανίας για ένταξη στη Συμμαχία

22:13

Ισχυρά κέρδη για το πετρέλαιο, πριν από τις ανακοινώσεις του OPEC+ για μείωση της παραγωγής

21:58

Στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ η προσάρτηση ουκρανικών εδαφών από τη Ρωσία

21:54

Λευκός Οίκος: Καμία ένδειξη ότι η Ρωσία θα χρησιμοποιήσει πυρηνικά όπλα

21:50

Κομισιόν: Εξετάζεται ένα «ευέλικτο» πλαφόν για τις τιμές του φυσικού αερίου

21:42

Γεωργιάδης-Παπαθανάσης για ΣΥΡΙΖΑ: Εμμονή στην άγνοια, την τοξικότητα και το ψέμα

21:32

WSJ: Ελλάδα και Κύπρος εγείρουν επιφυλάξεις για το εμπάργκο της ΕΕ στο ρωσικό πετρέλαιο

21:28

Λιζ Τρας: Εξετάζουμε μακροπρόθεσμες ενεργειακές συμφωνίες με άλλες χώρες

21:17

Ταμβακάκης (EOS Capital): Το πρόβλημα για τις επιχειρήσεις είναι η έλλειψη κεφαλαίων – Μεγάλη η προοπτική των private equity funds

21:02

Γκουτέρες: «Κλιμάκωση» η εκτόξευση πυραύλου από Β. Κορέα

20:56

Σε υψηλό 3 εβδομάδων ο χρυσός - Ρεκόρ από τα τέλη Ιουνίου για το ασήμι

20:51

Υπόθεση Novartis: Ολοκλήρωσε την κατάθεση του ο Α. Λοβέρδος στο Ειδικό Δικαστήριο - Ξεκίνησε η Εύη Χριστοφιλοπούλου

20:40

Μετά την Meta, και η Amazon «παγώνει» τις προσλήψεις προσωπικού λόγω της οικονομικής αβεβαιότητας

20:37

Μπρετόν: Πρέπει να αποφύγουμε τον κατακερματισμό της ενιαίας αγοράς

20:33

ΙΑΕΑ: «Κανένας κίνδυνος» για την ασφάλεια του πυρηνικoύ σταθμού της Ζαπορίζια από την εκδίωξη του διευθυντή του

20:28

Η Apple πληρώνει 85 εκατ. δολάρια στην πολιτεία της Αριζόνα για απάτη

20:13

Χαρδούβελης (ΕΤΕ): Η βιωσιμότητα του χρέους θα είναι το ζητούμενο στο απώτερο μέλλον

20:06

Ουκρανία: Σημαντική υποχώρηση των ρωσικών δυνάμεων από την επαρχία της Χερσώνας

20:05

Τουρισμός: Με καλούς οιωνούς μπαίνει ο Οκτώβριος

20:04

Reuters: Η Γερμανία προς επιπλέον ενισχύσεις σε επιχειρήσεις για τις εισαγωγές φυσικού αερίου

19:53

Βρετανός ΥΠΕΞ: Η χρήση πυρηνικών όπλων από τη Ρωσία δεν θα μείνει χωρίς απάντηση

19:52

ΗΠΑ: Ο Μπάιντεν δίνει επιπλέον 625 εκατ. δολαρία για στρατιωτική στήριξη στην Ουκρανία