Πληθώρα μελετών από την Ευρώπη και την Αμερική φανερώνουν ότι κατά μέσο όρο το 33% των ογκολογικών ασθενών εξακολουθούν να καπνίζουν μετά τη διάγνωση της νόσου προβάλλοντας σαν δικαιολογία τη φράση: «τώρα που έπαθα καρκίνο, αν το κόψω τι θα αλλάξει;».
Πιο εντυπωσιακό απ’ όλα είναι το εύρημα πως οι ασθενείς με καρκίνο κεφαλής και τραχήλου (λαιμού) αναδεικνύονται σε αμετανόητους θεριακλήδες καθώς καπνίζουν σε ποσοστό που φτάνει το 50%, μετά τη διάγνωση, με το κάπνισμα κατά την λήψη της ογκολογικής θεραπείας να συνδέεται με 2 φορές φτωχότερα αποτελέσματα από τα προσδοκώμενα, όπως επισημαίνει ο πρόεδρος της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρίας Ευάγγελος Φιλόπουλος. Όπως τονίζει ο πρόεδρος της ΕΑΕ, η διακοπή του καπνίσματος ως πρώτο μέτρο, που επιβάλλεται να ληφθεί στο πλαίσιο της ογκολογικής θεραπείας, μπορεί να αυξήσει κατά 25% έως και κατά 30% την επιβίωση, την ώρα που μια νέα πολυδιαφημισμένη ανοσοθεραπεία ή ένα νέο μονοκλωνικό αντίσωμα προσφέρει επιπλέον 5-7 μήνες ζωής στον ασθενή και γι αυτό, γίνεται πρωτοσέλιδο ρεπορτάζ στον διεθνή Τύπο.
Ο πρόεδρος της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρίας παρουσίασε το νέο site με την ονομασία «stopKapnisma.gr» που συνοδεύεται από το αντίστοιχο δωρεάν «stopKapnisma» application το οποίο δημιουργήθηκε με τη βοήθεια της αμερικανικής εταιρείας ElevenLabs Inc. που έφτιαξε και τον ψηφιακό βοηθό, ο οποίος μπορεί να απαντήσει στα ελληνικά σε κάθε ερώτηση των χρηστών. Η ElevenLabs Inc. είναι μια εταιρεία λογισμικού που ειδικεύεται στην ανάπτυξη λογισμικού σύνθεσης ομιλίας με φυσικό ήχο χρησιμοποιώντας βαθιά μάθηση.
To «stopKapnisma» app αποτελεί την πρώτη ψηφιακή εφαρμογή για κινητά τηλέφωνα που βοηθά τους ογκολογικούς ασθενείς να κόψουν το κάπνισμα και μπορεί να έχει μεγάλη χρησιμότητα σε ανθρώπους που δεν βρίσκονται κοντά σε νοσοκομεία με ιατρεία διακοπής καπνίσματος, λόγω της ιδιαίτερης γεωμορφολογίας της πατρίδας μας.
Το κάπνισμα ένοχο για τα εμφράγματα στην ηλικία των 50 ετών
Παράλληλα, ο Αθανάσιος Τρίκας, Συντονιστής Διευθυντής του Καρδιολογικού Τμήματος στο νοσοκομείο «Ευαγγελισμός», Αν. Καθηγητής Ιατρικής ΕΚΠΑ και γενικός γραμματέας της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας επισημαίνει πως οι καρκίνοι μαζί με τα καρδιαγγειακά νοσήματα αντιστοιχούν στο 22% των ετήσιων θανάτων στην Ελλάδα και πως ακόμα πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός πως ότι στους άνδρες που παθαίνουν έμφραγμα στην ηλικία των 50 ετών, ποσοστό 90% είναι καπνιστές. Σε αυτές τις ηλικίες οι γυναίκες εξακολουθούν να προστατεύονται από τα οιστρογόνα, όμως σε μεγαλύτερες ηλικίες ο κίνδυνος μεταξύ των δύο φύλων εξισώνεται. Δυστυχώς τα νεότερα στοιχεία δείχνουν πως το 35% των παιδιών ηλικίας έως πέντε ετών στην Ελλάδα έχουν δοκιμάσει κάποιο καπνικό προϊόν.
Τα καπνικά προϊόντα ανοίγουν τον δρόμο της εξάρτησης στην προεφηβική ηλικία
Εκπροσωπώντας την Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία η καθηγήτρια πνευμονολογίας Βίκυ (Παρασκευή) Κατσαούνου, συντονίστρια της Ομάδας Λοιμώξεων της ΕΠΕ, διευκρινίζει πως το 38% των ενήλικων πολιτών της χώρας μας είναι χρήστες καπνικών προϊόντων και προϊόντων νικοτίνης σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του Ευρωβαρόμετρου και του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ).
Ιδιαίτερα αυξημένο είναι στη χώρα μας σε σχέση με άλλες χώρες της Ευρώπης το ποσοστό των χρηστών θερμαινόμενων τσιγάρων, ενώ μια πρόσφατη δημοσίευση μελέτης στο επιστημονικό περιοδικό JAMA δείχνει ότι οι διπλοί χρήστες -δηλαδή αυτοί που κάνουν και συμβατικό και ηλεκτρονικό ή θερμαινόμενο τσιγάρο εξακολουθούν να εμφανίζουν κακοήθη νοσήματα. Είναι η πρώτη μελέτη που δείχνει ότι στην διπλή χρήση (συμβατικών και νέων καπνικών προϊόντων) ο κίνδυνος καρκίνου δεν υποχωρεί. Παράλληλα, η καθηγήτρια Βίκυ Κατσαούνου υπογραμμίζει πως μέχρι πριν από αρκετά χρόνια λέγαμε ότι ο δρόμος για την ανάπτυξη εθισμού στα παιδιά και τους εφήβους περνά κυρίως μέσα από το αλκοόλ. Αυτό τείνει να αλλάξει, καθώς πλέον ο δρόμος για την ανάπτυξη του εθισμού ξεκινά στην προεφηβική ηλικία, μέσα από τα καπνικά προϊόντα. Συνεπώς έχουμε κάθε λόγο να προστατέψουμε τα παιδιά μας από αυτά τα πολύχρωμα καπνικά προϊόντα με χρωματιστά υγρά που μοιάζουν με ζελεδάκια και καραμέλες-δηλαδή με αγαπημένες παιδικές λιχουδιές- αλλά περιέχουν νικοτίνη και διαθέτουν γεύση φράουλας, βανίλιας σοκολάτας ή τσιχλόφουσκας, με την γεύση να αποτελεί το «αγκίστρι» πάνω στο οποίο «πιάνονται» τα παιδιά, οι έφηβοι και οι νέοι και εθίζονται στη νικοτίνη.
7.000 χημικές ουσίες στον καπνό του τσιγάρου
Όπως επισημαίνει ο καθηγητής πνευμονολογίας Παναγιώτης Μπεχράκης, ακαδημαϊκός, συνεργάτης πνευμονολόγος στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών, το τσιγάρο και ο καπνός περιέχουν κατά μέσο όρο 7.000 χημικές ουσίες εκ των οποίων οι 200 ουσίες είναι τοξικές και οι 70 ουσίες είναι επιβεβαιωμένα καρκινογόνες. Ο καπνός του τσιγάρου περιέχει ενδεικτικά υδροκυάνιο, τολουόλιο, φορμαλδεϋδη, κάδμιο και φαινόλες, ενώ οι 3 βασικότερες τοξικές ουσίες που μάς απασχολούν περιλαμβάνουν Α) τη νικοτίνη, την «καρδιά» του προβλήματος καθώς είναι η ουσία που δημιουργεί τον εθισμό, Β) το μονοξείδιο του άνθρακα (CO) ένα ισχυρό δηλητήριο του αίματος και Γ) την πίσσα που αποτελεί την καθεαυτό καρκινογόνο ουσία των τσιγάρων.
Το σύνδρομο αναπνευστικής ανεπάρκειας evali
Ειδικότερα, τα παιδιά και οι έφηβοι απειλούνται από το σύνδρομο αναπνευστικής ανεπάρκειας Evali, το οποίο οφείλεται στην φλεγμονή στους ιστούς που προκαλεί η νικοτίνη και άλλες ουσίες. Σύμφωνα με τον ορισμό του, το σύνδρομο EVALI (E-cigarette or Vaping product use-Associated Lung Injury) είναι μια οξεία ή υποξεία πνευμονική βλάβη που προκαλείται από τη χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου ή προϊόντων ατμίσματος. Η ασθένεια έχει συνδεθεί έντονα με χημικές ουσίες και πρόσθετα, όπως η οξική βιταμίνη Ε και η ουσία THC. Η αναγνώριση των συμπτωμάτων είναι κρίσιμη, καθώς η νόσος μπορεί να αποβεί απειλητική για τη ζωή. Υπάρχουν επίσης και πολλά περιστατικά δηλητηρίασης από την νικοτίνη (η υγρή νικοτίνη είναι δηλητήριο και μπορεί να προκαλέσει τον θάνατο), με τα παιδιά να διατρέχουν τον υψηλότερο κίνδυνο. Μελέτη στις ΗΠΑ, στο διάστημα από το 2022 στο 2023, έδειξε ότι καταγράφηκαν 6.000 περιστατικά δηλητηρίασης από νικοτίνη σε παιδιά ηλικίας κάτω των 5 ετών.
Με το σύνθημα «η γεύση φεύγει, η εξάρτηση μένει», η Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία, η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία και η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία ενημερώνουν το κοινό για το μηχανισμό του εθισμού και για τη σημασία της προστασίας των ανηλίκων από τα προϊόντα καπνού και νικοτίνης, όπως και για τη σημασία της διακοπής του καπνίσματος σε κάθε ηλικία και πόσω μάλλον στους ογκολογικούς ασθενείς.
