Δομική πίεση στην αγορά μνημών και chips, η οποία εδνέχεται να μετακυληθεί στις τιμές των smartphones, γεννά η η έκρηξη της ΑΙ και των data centers. Σύμφωνα με αναλυτές και παράγοντες του κλάδου μάλιστα, η συνθήκη απειλεί με ανατιμήσεις ιδιαίτερα τις φθηνές συσκευές, κάτι που έχει αρχίσει να γίνεται ήδη ορατό και αναμένεται να ενταθεί στο δεύτερο εξάμηνο του έτους, καθώς οι κατασκευαστές λανσάρουν τα νέα μοντέλα τους.
Μετατόπιση της βιομηχανίας chips
Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί πρόσφατη έρευνα της IDC για την αγορά των smartphones και pc και την επίδραση που θα έχει σε αυτή, η αύξηση της παγκόσμιας ζήτησης για chips, λόγω της έκρηξης της AI.
Βάσει αυτής η αγορά δεν θα βιώσει έναν απλό κύκλο ελλείψεων που θα διαρκέσει μια κάποια χρονική περίοδο, καθώς η ζήτηση για AI δεν αναμένεται να μειωθεί ,τουναντίον θα συνεχίσει να αυξάνει. Υπό αυτό το πρίσμα η μετατόπιση της βιομηχανίας chips θα είναι δομική, και η παραγωγική ικανότητα για μνήμες θα μετακινηθεί από τα consumer electronics προς την υποδομή για AI, μειώνοντας την διαθεσιμότητα κρίσιμων εξαρτημάτων για συγκεκριμένες συσκευές.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα υπολογιστικά φορτία τεχνητής νοημοσύνης απαιτούν πολύ μεγαλύτερες ποσότητες DRAM (μνήμη λειτουργίας μιας συσκευής) και NAND (μνήμη αποθήκευσης). Καθώς λοιπόν οι μεγάλοι πάροχοι cloud και ψηφιακών υποδομών, γνωστοί κι ως hyperscalers, όπως οι Microsoft, Google, Meta, Amazon αγοράζουν μαζικά μνήμη για data centers, οι κατασκευαστές στρέφουν την παραγωγή σε μνήμη υψηλού εύρους ζώνης HBM (σ.σ. ειδικό τύπο γρήγορης μνήμης που συνοδεύει τον επεξεργαστή AI για να μεταφέρει τεράστιους όγκους δεδομένων ταυτόχρονα). Δεδομένου δε ότι τα περιθώρια κέρδους στην δεύτερη περίπτωση είναι υψηλότερα, η IDC χαρακτηρίζει πιθανό το ενδεχόμενο μόνιμης ανακατανομής της παγκόσμιας παραγωγής.
Η ζήτηση υπερβαίνει την παραγωγική ικανότητα
Πριν από αυτό βέβαια η αγορά θα έρθει αντιμέτωπη με ελλείψεις καθώς η παραγωγή δεν μπορεί προς ώρας να ακολουθήσει την εκρηκτική αύξηση της ζήτησης για μνήμες.
Χαρακτηριστικά, από τις αρχές της χρονιάς, κατασκευαστές όπως η Samsung και η SK Hynix που ελέγχουν πάνω από το 70% της αγοράς των DRAM μνημών έχουν κάνει γνωστό ότι οι παραγγελίες για το 2026 υπερβαίνουν την παραγωγική τους ικανότητα.
Για το τρέχον έτος, σύμφωνα με την IDC οι κατασκευαστές αναμένεται να αυξήσουν την παραγωγή DRAM κατά περίπου 16% και NAND κατά 17%, ποσοστά που κρίνονται χαμηλά αν συγκριθούν με παλαιότερες περιόδους έντονης ανάπτυξης της αγοράς.
Και μιας και νέα εργοστάσια και γραμμές παραγωγής που θα μπορούσαν να καλύψουν την αύξηση της ζήτησης απαιτούν υψηλές επενδύσεις και χρόνο για να κατασκευαστούν, η ισορροπία δεν αναμένεται να επέλθει γρήγορα με ότι επίδραση θα μπορούσε να έχει αυτό στις τιμές.
Στην εξίσωση θα πρέπει να προστεθούν βέβαια και άλλοι παράγοντες που οδηγούν σε ανατιμήσεις. Για παράδειγμα η αύξηση των τιμών σε πρώτες ύλες όπως ο χαλκός σε ποσοστά έως και 20% μέχρι τον Ιανουάριο αλλά και ο δασμολογικός πόλεμος που έχει ξεκινήσει τους τελευταίους μήνες.
Τα παραπάνω έχουν οδηγήσει ήδη σε αύξηση των τιμών DRAM το 2025 με την συνθήκη να εκτιμάται ότι θα συνεχιστεί τόσο το τρέχον όσο και το επόμενο έτος.
Κι όλα αυτά την ώρα που η μνήμη αποτελεί ένα κρίσιμο συστατικό κόστους για ένα smartphone. Σύμφωνα με την IDC αποτελεί το 15%-20% του κόστους μιας συσκευής μεσαίας κατηγορίας και το 10%-15% του κόστους μιας flagship συσκευής.
Οι εκτιμώμενες αυξήσεις
Σύμφωνα με αναλυτές της Counterpoint, οι αυξήσεις στις τιμές των μνημών θα μπορούσαν φτάσουν έως και 20% το 2026, ενώ οι τιμές των συσκευών θα μπορούσαν να αυξηθούν ακόμα και κατά 14%, λόγω έλλειψης κυκλωμάτων μνήμης. Βέβαια τα smartphones δεν θα είναι η μόνη κατηγορία συσκευών που θα επηρεαστεί. Σύμφωνα με αναλυτές μεγαλύτερες αναμένονται οι αυξήσεις, στην κατηγορία των laptops και των pcs (15%-30%), λόγω της αύξησης των τιμών DRAM/NAND, ενώ ακόμα και οι τηλεοράσεις αλλά και άλλες έξυπνες συσκευές εκτιμάται ότι θα ανεβάσουν τις τιμές τους από 5%-20% καθώς οι γραμμές παραγωγής προτεραιοποιούνται για να καλύψουν την ζήτηση σε premium chips αλλά και λόγω της αύξησης των τιμών των πρώτων υλών.
Οι αυξήσεις σε κάποια προϊόντα είναι ήδη ορατές και φυσικά είναι εμφανείς και στη χώρα μας. Για παράδειγμα στη νέα σειρά Galaxy S26 της Samsung οι τιμές ανά μοντέλο είναι πάνω από 10% αυξημένες σε σύγκριση με την προηγούμενη γενιά, παρότι μάλιστα η Samsung αποτελεί έναν όμιλο που ελέγχει μεγάλο μέρος της παραγωγής εξαρτημάτων (επεξεργαστές, μνήμες, οθόνες). Αντίστοιχα αυξημένες ήταν και οι τιμές στο πρόσφατο λανσάρισμα της Oppo. Να θυμίσουμε ότι το Reno 15 F 5G (8 GB/512 GB) κυκλοφόρησε στα 449 ευρώ ενώ το Oppo Reno 15 Pro 5G ξεκινούσε από τα 799 ευρώ, με μνήμη 12GB/512GB.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της IDC οι κατασκευαστές θα κληθούν να επιλέξουν μεταξύ της αύξησης τιμής ή της υποβάθμισης των χαρακτηριστικών μιας συσκευής, (λιγότερη RAM ή χώρο αποθήκευσης), καθώς η απορρόφηση του κόστους από πλευράς τους αποτελεί μη βιώσιμη λύση.
Γεγονός που θα οδηγήσει στην αντιστροφή της συνθήκης που παρατηρούσαμε τα τελευταία χρόνια, οι φτηνές συσκευές μετά από ένα διάστημα να ενσωματώνουν όλο και πιο προηγμένα χαρακτηριστικά που είχαν αρχικά χρησιμοποιηθεί στις ναυαρχίδες της ίδιας εταιρείας. Η επίδραση δηλαδή θα είναι εντονότερη στα κινητά των χαμηλότερων κατηγορών τιμής και ηπιότερη στις premium συσκευές, που αποδεικνύονται πιο ανθεκτικές λόγω υψηλότερων περιθωρίων κέρδους.
Όσο για την αγορά των smartphones αναμένεται το τρέχον έτος να έρθει αντιμέτωπη με ύφεση, με την IDC να εκτιμά ότι οι αποστολές θα μειωθούν κατά 12,9%, από 1,26 δισ. τεμάχια το 2025 σε τα 1,1 δισ. συσκευές το 2026, εξαιτίας της πρωτοφανούς έλλειψης τσιπ μνήμης.
