Μετά την έναρξη υποβολής των δηλώσεων φόρου εισοδήματος των εταιριών (νομικών προσώπων) από την Παρασκευή 13 Μαρτίου, θέμα ωρών είναι πλέον να ανοίξει την Δευτέρα και η πλατφόρμα myAADE της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων για να ξεκινήσει η διαδικασία και για την υποβολής των φορολογικών δηλώσεων για τα νοικοκυριά (φυσικά πρόσωπα) για τα εισοδήματα τα οποία απέκτησαν εντός του 2025.
Παρά την ευκολία της ηλεκτρονικής προσυμπλήρωσης του Ε1 πάντως, οι υπόχρεοι δεν πρέπει να ξεχνούν ότι δεν απαλλάσσονται από την ευθύνη να ελέγξουν οι ίδιοι προσεκτικά κάθε στοιχείο, πριν από την υποβάλουν οριστικά.
Η γενική προθεσμία υποβολής να λήγει έως τις 15 Ιουλίου 2026, ενώ για ορισμένες ειδικές κατηγορίες προβλέπονται διαφοροποιήσεις στις προθεσμίες (πχ έως 31 Ιουλίου για όσους έχουν εισοδήματα από εταιρίες - νομικά πρόσωπα, ή έως τέλος του έτους για δηλώσεις θανόντων κλπ).
Από την άλλη, προβλέπονται κίνητρα για όσους υποβάλουν νωρίς τη φορολογική τους δήλωση και εξοφλήσουν ολόκληρο το ποσό του φόρου εισοδήματος μέχρι 31η Ιουλίου, ως εξής:
- 4% έκπτωση για όποιον έχει υποβάλλει δήλωση από 15 Μαρτίου έως 30 Απριλίου.
- 3% έκπτωση από 1 Μαΐου έως 15 Ιουνίου.
- 2% έκπτωση από 16 Ιουνίου έως 15 Ιουλίου.
Η «παγίδα» με τις προσυμπληρωμένες
Η ευκολία που προσφέρουν οι προσυμπληρωμένες από την ΑΑΔΕ δηλώσεις, πάντως, δεν σημαίνει ότι είναι «τελειωμένη υπόθεση» η υποβολή της δήλωσης.
Η εικόνα που εμφανίζει το σύστημα βασίζεται στα στοιχεία που έχουν διαβιβάσει εργοδότες, ασφαλιστικοί φορείς, τράπεζες και άλλοι φορείς. Αυτό σημαίνει ότι διευκολύνει μεν τη διαδικασία, αλλά ένα λάθος σε τόκους, μια παράλειψη σε εισόδημα από ακίνητο, μια εσφαλμένη παρακράτηση ή ένας κωδικός που δεν έχει συμπληρωθεί σωστά. μπορεί να οδηγήσει όχι μόνο σε μεγαλύτερο φόρο, αλλά και σε απώλεια εκπτώσεων, επιδομάτων ή άλλων ευνοϊκών ρυθμίσεων.
Για μισθωτούς και συνταξιούχους, το πρώτο που πρέπει να γίνει είναι ένας ουσιαστικός έλεγχος της προσυμπληρωμένης εικόνας, αμέσως μετά το άνοιγμα της εφαρμογής. Ο έλεγχος δεν περιορίζεται μόνο στον μισθό ή στη σύνταξη. Πρέπει να διασταυρωθούν οι βεβαιώσεις αποδοχών, οι παρακρατήσεις φόρου, οι τόκοι καταθέσεων, τυχόν εισοδήματα από ακίνητα, αλλά και κάθε στοιχείο που επηρεάζει την τελική εκκαθάριση, όπως ηλεκτρονικές δαπάνες, φιλοξενία, προστατευόμενα μέλη ή ποσά που σχετίζονται με κάλυψη τεκμηρίων.
Αν ο φορολογούμενος δεν ελέγξει τα στοιχεία για να παρέμβει όπου διαπιστώνει απόκλιση, η δήλωση θα οριστικοποιηθεί αυτόματα από τη Φορολογική Διοίκηση την τελευταία εβδομάδα του Απριλίου και σε χρόνο που θα ανακοινωθεί από την ΑΑΔΕ. Γι’ αυτό ο έλεγχος πρέπει να γίνει νωρίς και όχι λίγο πριν το σύστημα προβεί σε αυτόματη εκκαθάριση.
Όσοι εντοπίζουν λάθη ή παραλείψεις πρέπει να προχωρήσουν άμεσα στις αναγκαίες διορθώσεις. Αν η ΑΑΔΕ ζητήσει δικαιολογητικά για κωδικούς που δεν καλύπτονται από ηλεκτρονική πληροφόρηση, αυτά θα πρέπει να αποσταλούν μέσα στην προβλεπόμενη προθεσμία υποβολής των δηλώσεων, διαφορετικά η εκκαθάριση μπορεί να γίνει χωρίς την αντίστοιχη φορολογική ελάφρυνση. Στην περίπτωση αυτή, δεν προκύπτει απλώς κάποιο «πρόστιμο» με τη στενή έννοια του όρου, αλλά υψηλότερος φόρος αν ο φορολογούμενος δεν πρόλαβε ή δεν φρόντισε να τεκμηριώσει ό,τι τον ευνοεί.
Ελεύθεροι επαγγελματίες: τεκμήρια και ειδικοί κωδικοί
Για τους ελεύθερους επαγγελματίες, η φετινή δήλωση απαιτεί ακόμη μεγαλύτερη προσοχή. Στο επίκεντρο παραμένει το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα και οι εξαιρέσεις ή μειώσεις που μπορούν να περιορίσουν τη φορολογική επιβάρυνση. Αν και οι τελευταίες αλλαγές προσφέρουν μεγαλύτερες εκπτώσεις (πχ εκμεταλλευτές σχολικών κυλικείων ή παραγωγούς και εμπόρους λαϊκών αγορών κλπ) ισχύει και πάλι ότι πρέπει να ελεγχθούν εξονυχιστικά οι σχετικοί κωδικοί (045-046) του εντυπου Ε1 που συνδέονται με απαλλαγές, ειδικές κατηγορίες ή μειώσεις του τεκμαρτού εισοδήματος.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η σωστή αποτύπωση περιπτώσεων όπως νέοι επαγγελματίες στα πρώτα έτη λειτουργίας, μητέρες επαγγελματίες, άτομα με υψηλό ποσοστό αναπηρίας, αλλά και επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται σε μικρούς οικισμούς, όπου προβλέπονται ειδικότερες ρυθμίσεις.
Ειδικά μάλιστα μετά τις μαζικές αλλαγές που έγιναν στους Κωδικούς Αριθμούς Δραστηριότητας - ΚΑΔ για 1,9 εκατ. φορολογουμένους απαιτείται αυξημένη προσοχή! Ένα λάθος στο μητρώο, στην έδρα ή στον σχετικό κωδικό μπορεί να ακυρώσει στην πράξη τη μείωση φόρου που ο φορολογούμενος δικαιούται.
Για τον λόγο αυτό, όσοι έχουν μεταβολές σε οικογενειακή κατάσταση, τόπο δραστηριότητας, έδρα ή καθεστώς απαλλαγών δεν πρέπει να αρκεστούν σε μια γρήγορη ματιά στην οθόνη του Ε1.
Ζευγάρια, 18χρονοι και ανήλικοι
Στα ζευγάρια, ο βασικός κανόνας παραμένει η κοινή δήλωση, με χωριστή όμως εκκαθάριση για κάθε σύζυγο. Αυτό σημαίνει ότι ο φόρος, η επιστροφή ή τυχόν οφειλές υπολογίζονται αυτοτελώς για τον καθένα, χωρίς το πιστωτικό υπόλοιπο του ενός να συμψηφίζει αυτόματα το χρεωστικό του άλλου. Σε ειδικές περιπτώσεις, όπως διακοπή συμβίωσης ή πτώχευση, η δήλωση υποβάλλεται χωριστά, εφόσον έχει προηγηθεί η απαιτούμενη ενημέρωση του φορολογικού μητρώου.
Ειδικό ενδιαφέρον παρουσιάζει και η κατηγορία νέων που ενηλικιώθηκαν και ζουν με τους γονείς τους. Προστέθηκε νέος κωδικός 079 που αναφέρει «Είστε ενήλικο εξαρτώμενο άγαμο τέκνο έως 25 ετών και φοιτάτε σε σχολές ή σχολεία ή ινστιτούτα επαγγελματικής εκπαίδευσης ή κατάρτισης της ημεδαπής ή αλλοδαπής ή είστε εγγεγραμμένο στα μητρώα ανέργων της Δ.Υ.Π.Α. ή υπηρετείτε τη στρατιωτική θητεία σας», προκειμένου να συμπληρωθεί για μην εφαρμοσθεί η ελάχιστη αντικειμενική στις περιπτώσεις αυτές.
Για τα ανήλικα τέκνα, η βασική αρχή είναι ότι ορισμένα εισοδήματα δηλώνονται από τον γονέα, ενώ σε ειδικές περιπτώσεις μπορεί να υποβληθεί χωριστή δήλωση για το ανήλικο τέκνο. Εδώ απαιτείται προσεκτική ανάγνωση των οδηγιών και όχι αυτοματισμός, γιατί η λανθασμένη καταχώριση μπορεί να αλλάξει τόσο τη φορολογική υποχρέωση όσο και την εικόνα των προστατευόμενων μελών.
Κάτοικοι εξωτερικού, κληρονόμοι και αναδρομικά
Οι κάτοικοι εξωτερικού ακολουθούν καταρχήν τις ίδιες βασικές ημερομηνίες με τους φορολογικούς κατοίκους Ελλάδας, με ειδικές προβλέψεις για όσους μετέφεραν τη φορολογική κατοικία τους μέσα στο 2025. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι η σωστή ενημέρωση του μητρώου και ο ορθός χαρακτηρισμός της φορολογικής κατοικίας είναι καθοριστικά, γιατί από εκεί κρίνεται ποια εισοδήματα δηλώνονται στην Ελλάδα και με ποιον τρόπο.
Αντίστοιχα, οι κληρονόμοι φορολογουμένων που απεβίωσαν εντός του 2025 πρέπει να γνωρίζουν ότι η δήλωση για τα εισοδήματα του αποβιώσαντος μέχρι την ημερομηνία θανάτου δεν υποβάλλεται όπως μια συνηθισμένη προσωπική δήλωση. Απαιτείται πρώτα η ενημέρωση του μητρώου με τα στοιχεία του θανάτου και των κληρονόμων και στη συνέχεια η υποβολή της σχετικής δήλωσης μέσα στις ειδικές προθεσμίες που προβλέπονται, έως 31.12.2026.
Ξεχωριστό κεφάλαιο είναι τα αναδρομικά που καταβλήθηκαν μέσα στο 2025 αλλά αφορούν παλαιότερα έτη. Ο κανόνας παραμένει ότι δηλώνονται στο έτος στο οποίο ανάγονται και όχι υποχρεωτικά στο έτος που εισπράχθηκαν. Ο φορολογούμενος πρέπει να τα εντοπίσει στις σχετικές βεβαιώσεις αποδοχών ή συντάξεων, να αναζητήσει σε ποια χρήση αντιστοιχούν και να υποβάλει τροποποιητική δήλωση για το συγκεκριμένο φορολογικό έτος. Αυτό είναι ένα από τα πιο συνηθισμένα σημεία σύγχυσης και ένα από τα ακριβότερα λάθη όταν περάσουν τα ποσά σε λάθος έτος. Ωστόσο η δυνατότητα υποβολής τροποποιητικών δηλώσεων για τα έτη στα οποία ανάγονται (2024 ή προγενέστερα) θα είναι διαθέσιμη σε χρόνο που θα ορίσει η ΑΑΔΕ με νεότερη ανακοίνωσή της.
