Σαφές και αυστηρό πλαίσιο για την εφαρμογή της ηλεκτρονικής τιμολόγησης στις συναλλαγές των επιχειρήσεων θέτει η ΑΑΔΕ. Εγκύκλιος του διοικητή, Γιώργου Πιτσιλή, ξεκαθαρίζει το τοπίο γύρω από τα πρόστιμα, προβλέποντας κυρώσεις από 250 έως 2.500 ευρώ για κάθε παράβαση. Σε περιπτώσεις υποτροπής, τα πρόστιμα αυξάνονται σημαντικά και μπορούν να ανέλθουν έως και στο 200% του αναλογούντος ΦΠΑ.
Σύμφωνα με την εγκύκλιο, κάθε απόκλιση από τις προβλεπόμενες διαδικασίες έκδοσης και διαβίβασης ηλεκτρονικών τιμολογίων εξομοιώνεται με μη έκδοση παραστατικού. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι χειρόγραφα τιμολόγια ή τιμολόγηση μέσω μη πιστοποιημένων συστημάτων θεωρούνται παραβάσεις, εκτός εάν αποδεικνύεται περίπτωση ανωτέρας βίας, όπως γενικευμένη διακοπή ηλεκτροδότησης ή πρόσβασης στο διαδίκτυο.
Παράταση για τις μεγάλες επιχειρήσεις
Παράλληλα, αναγνωρίζοντας τις αυξημένες τεχνικές και οργανωτικές απαιτήσεις της μετάβασης, το υπουργείο και η φορολογική διοίκηση προχώρησαν σε νέα παράταση για τις μεγάλες επιχειρήσεις. Όσες είχαν κύκλο εργασιών άνω του 1 εκατ. ευρώ το 2023 θα ενταχθούν υποχρεωτικά στο καθεστώς της ηλεκτρονικής τιμολόγησης από τις 2 Μαρτίου 2026, με μεταβατική περίοδο προσαρμογής έως τις 3 Μαΐου 2026.
Υπενθυμίζεται ότι ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε έναρξη στις 2 Φεβρουαρίου και ολοκλήρωση της περιόδου χάριτος στα τέλη Μαρτίου. Για τις υπόλοιπες επιχειρήσεις, το χρονοδιάγραμμα παραμένει αμετάβλητο, με υποχρεωτική εφαρμογή από την 1η Οκτωβρίου 2026 και περίοδο προσαρμογής έως τις 31 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους.
Στόχος της ΑΑΔΕ, είναι έως το τέλος του 2026 η ηλεκτρονική τιμολόγηση να εφαρμόζεται από όλες τις επιχειρήσεις βάζοντας φρένο στη διακίνηση πλαστών και εικονικών τιμολογίων.
Τα πρόστιμα
Τα πρόστιμα διαφοροποιούνται ανάλογα με το αν οι υπόχρεοι υπάγονται στον ΦΠΑ ή όχι και αν τηρούν απλογραφικά ή διπλογραφικά βιβλία.
Ειδικότερα:
- Σε πρόσωπο που ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα και δεν εκδίδει λογιστικά αρχεία ή εκδίδει ή λαμβάνει ανακριβή λογιστικά αρχεία (παραστατικά), για πράξεις που δεν επιβαρύνονται με Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.), επιβάλλεται πρόστιμο 500 ευρώ ανά φορολογικό έλεγχο, αν είναι υπόχρεο τήρησης απλογραφικού λογιστικού συστήματος και 1.000 ευρώ ανά φορολογικό έλεγχο, αν είναι υπόχρεο τήρησης διπλογραφικού λογιστικού συστήματος.
- Ειδικά σε πρόσωπο που δεν υποβάλλει ή υποβάλλει ανακριβή στοιχεία αναφορικά με τις υποχρεώσεις του, επιβάλλεται πρόστιμο 2.500 ευρώ.
- Σε πρόσωπο που ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα και δεν εκδίδει παραστατικά πώλησης (φορολογικά στοιχεία) ή εκδίδει ή λαμβάνει ανακριβή στοιχεία για πράξεις που επιβαρύνονται με Φ.Π.Α., επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με το 50% επί του φόρου που θα προέκυπτε από το μη εκδοθέν στοιχείο ή επί της διαφοράς, αντίστοιχα. Το πρόστιμο αυτό δεν μπορεί να είναι κατώτερο, αθροιστικά ανά φορολογικό έλεγχο, των 250 ευρώ, σε περίπτωση που ο φορολογούμενος είναι υπόχρεος τήρησης απλογραφικού λογιστικού συστήματος, και των 500 ευρώ, σε περίπτωση που ο φορολογούμενος είναι υπόχρεος τήρησης διπλογραφικού λογιστικού συστήματος.
- Σε περίπτωση υποτροπής, επιβάλλεται πρόστιμο σε ποσοστό 100% επί του φόρου που θα προέκυπτε από το μη εκδοθέν στοιχείο ή επί της διαφοράς, αντίστοιχα, το οποίο δεν μπορεί να είναι κατώτερο, αθροιστικά ανά φορολογικό έλεγχο, των 500 ευρώ, αν ο φορολογούμενος είναι υπόχρεος τήρησης απλογραφικού λογιστικού συστήματος και των 1.000 ευρώ, σε περίπτωση που ο φορολογούμενος είναι υπόχρεος τήρησης διπλογραφικού λογιστικού συστήματος.
- Σε περίπτωση κάθε νέας υποτροπής, επιβάλλεται πρόστιμο σε ποσοστό 200% επί του φόρου που θα προέκυπτε από το μη εκδοθέν στοιχείο ή επί της διαφοράς, αντίστοιχα, το οποίο δεν μπορεί να είναι κατώτερο, αθροιστικά ανά φορολογικό έλεγχο, των 1.000 ευρώ, σε περίπτωση που ο φορολογούμενος είναι υπόχρεος τήρησης απλογραφικού λογιστικού συστήματος και των 2.000 ευρώ, σε περίπτωση που ο φορολογούμενος είναι υπόχρεος τήρησης διπλογραφικού λογιστικού συστήματος.
- Σε περίπτωση υποτροπής για τρίτη φορά, το πρόστιμο τετραπλασιάζεται με το ελάχιστο να είναι 1.000 ευρώ για απλογραφικά βιβλία και 2.000 ευρώ για διπλογραφικά βιβλία.
