Σε μια νέα Κοινωνική Συμφωνία για τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας, κατέληξαν κυβέρνηση και κοινωνικοί εταίροι (ΓΣΕΕ, ΣΕΒ, ΓΣΕΒΕΕ, ΕΣΕΕ, ΣΕΤΕ, ΣΒΕ), προκειμένου να δοθεί ένα οριστικό τέλος στους μνημονιακούς περιορισμούς και να υπάρξει αύξηση των μισθών στον ιδιωτικό τομέα.
Την Συμφωνία ανακοίνωσε η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως, επισημαίνοντας πως σύντομα θα καλύπτονται από Συλλογικές Συμβάσεις πολλοί περισσότεροι εργαζόμενοι, με πολλά και πολύ σημαντικά οφέλη για εκείνους, αλλά και για τις επιχειρήσεις.
«Για τους εργαζόμενους, σημαίνει δυνατότητα για αύξηση μισθών και παροχών, σταθερό, ασφαλές και προβλέψιμο εργασιακό περιβάλλον, λιγότερο άγχος, αφού μειώνεται η ανησυχία για αλλαγές στους εργασιακούς όρους. Είναι μια βαθιά ανάσα ασφάλειας και αξιοπρέπειας. Για τις επιχειρήσεις, σημαίνει σταθερότητα, δυνατότητα επένδυσης στους εργαζόμενους, περιβάλλον με ξεκάθαρους κανόνες δίχως συνεχείς ή ανοιχτές διαπραγματεύσεις, περιβάλλον που διευκολύνει και ενισχύει την ανάπτυξη και την καταπολέμηση αθέμιτου ανταγωνισμού», ανέφερε η υπουργός.
Συλλογικές συμβάσεις εργασίας - Οι 3 άξονες
Προηγήθηκαν επτά μήνες διαβουλεύσεων μεταξύ του Υπουργείου και των εκπροσώπων των Εθνικών Κοινωνικών Εταίρων. Οι διαβουλεύσεις αυτές επιστεγάστηκαν με την υπογραφή μιας Κοινωνικής Συμφωνίας, ιστορικής σημασίας, η οποία κινείται σε τρείς βασικούς άξονες:
Ο πρώτος άξονας αφορά τη διευκόλυνση που παρέχεται στην επέκταση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας ώστε πολλοί περισσότεροι εργαζόμενοι να προστατεύονται από Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας. Στην κατεύθυνση αυτή:
- μειώνεται το απαιτούμενο ποσοστό κάλυψης από 50% σε 40%
- δημιουργείται νέα δυνατότητα για την επέκταση Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, καθώς το ποσοτικό κριτήριο του 40% δεν θα εξετάζεται καθόλου όταν τη Συλλογική Σύμβαση Εργασίας συνυπογράφουν Εθνικοί Κοινωνικοί Εταίροι
- δίνεται η δυνατότητα στη ΓΣΕΕ να μπορεί να συνάπτει ή να συνυπογράφει κλαδικές Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας επικουρικά εφόσον προσκληθεί από μέλος της να το κάνει, ώστε να εφαρμόζεται η νέα δυνατότητα της επέκτασης. Επίσης, προβλέπεται απλοποίηση των διαδικασιών για εγγραφή στα μητρώα οργανώσεων (ΓΕΜΗΣΟΕ και ΓΕΜΗΟΕ) ώστε να ενισχυθεί η εγγραφή σε αυτά και κατά συνέπεια η δυνατότητα επέκτασης συλλογικών συμβάσεων εργασίας.
Ο δεύτερος άξονας αφορά στην πλήρη προστασία των εργαζομένων μετά τη λήξη των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας. Με τον τρόπο αυτό ενισχύεται η σταθερότητα και η ασφάλεια του εργασιακού περιβάλλοντος, αφού διατηρούνται στο ακέραιο τα δικαιώματα των εργαζομένων μέχρι τη σύναψη νέας συλλογικής ή ατομικής σύμβασης εργασίας. Στην κατεύθυνση αυτή, όλοι οι όροι μιας Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας εξακολουθούν να ισχύουν και μετά τη λήξη της. Αρχικά, δίνεται μία παράταση τριών μηνών στην ισχύ της.
Μετά την παρέλευση αυτού του χρόνου εξακολουθούν να ισχύουν όλοι οι όροι της Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας, μέχρι τη σύναψη νέας συλλογικής ή ατομικής σύμβασης εργασίας. Καταργείται η μνημονιακή ρύθμιση για τη μερική μετενέργεια που ισχύει από το 2012 και επαναφέρεται το προμνημονιακό καθεστώς της πλήρους μετενέργειας. Επίσης, καλύπτονται από την Συλλογική Σύμβαση Εργασίας και όσοι εργαζόμενοι προσλαμβάνονται κατά την τρίμηνη παράτασή της.
Ο τρίτος άξονας αφορά στην επιτάχυνση των διαδικασιών σε περίπτωση διαφωνίας εργαζομένων και εργοδοτών. Θεσπίζονται καλύτερες και ταχύτερες διαδικασίες για την επίλυση διαφορών μέσω του Ο.ΜΕ.Δ. Συγκεκριμένα, η Κοινωνική Συμφωνία προβλέπει μηχανισμό προελέγχου των προϋποθέσεων για μονομερή προσφυγή στη Μεσολάβηση και στη Διαιτησία από τριμελή επιτροπή που θα συσταθεί στον Ο.ΜΕ.Δ. Επίσης, καταργείται ο δεύτερος βαθμός διαιτησίας του Ο.ΜΕ.Δ για τη γρηγορότερη επίλυση διαφορών, ενώ διατηρείται η δυνατότητα δικαστικής προσβολής της διαιτητικής απόφασης.
Προϋποθέσεις για αύξηση μισθών και παροχών
Η Κοινωνική Συμφωνία συνεπάγεται πολλαπλά οφέλη για εργαζόμενους και επιχειρήσεις, καθώς οδηγεί στη σύναψη και επέκταση περισσότερων Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, δημιουργεί ένα ασφαλές και προβλέψιμο εργασιακό περιβάλλον, προστατεύει πλήρως τα δικαιώματα των εργαζομένων ακόμα και μετά τη λήξη Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας, προστατεύει τους νεοπροσλαμβανόμενους, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για περαιτέρω αύξηση μισθών και παροχών, ενισχύει τον υγιή ανταγωνισμό και διασφαλίζει τη νομιμότητα με σαφή προσδιορισμό του πεδίου εφαρμογής των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας και κατά την επέκτασή τους.
Η έκδοση του Σχεδίου Δράσης για την ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας θα πραγματοποιηθεί εντός του Δεκεμβρίου, ενώ η Κοινωνική Συμφωνία θα νομοθετηθεί στις αρχές του 2026.
Οι κοινωνικοί εταίροι
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ Γ. Παναγόπουλος έκανε λόγο για μια κοινωνική συμφωνία προς θετική κατεύθυνση. «Θα παλέψουμε για την επάνοδο και της εθνικής συλλογικής σύμβασης εργασίας», συμπλήρωσε.
Ο Σπύρος Θεοδωρόπουλος, πρόεδρος του ΣΕΒ, εξέφρασε τη χαρά του για τη δυνατότητα συνεργασίας που υπήρξε μεταξύ εργαζόμενων και εργοδοτών, μιλώντας για εποικοδομητική σύνθεση. «Μια από τις αιτίες που οδήγησαν στην κρίση είναι ότι δίνονταν αυξήσεις που δεν έδιναν καμία προσοχή στην παραγωγικότητα και στην ανταγωνιστικότητα. Ένα μεγάλο μέρος των εργαζομένων δεν απολαμβάνει την ανάπτυξη. Υποχρέωσή των εργοδοτών είναι να συμβάλουμε στην αύξηση των εισοδημάτων. Η συμφωνία που υπογράφουμε σήμερα δημιουργεί ένα πλαίσιο πιο σύγχρονο και προσαρμοσμένο στις ανάγκες της εποχής» πρόσθεσε ο επικεφαλής του ΣΕΒ.
Ο Γιώργος Καββαθάς, πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ, σημείωσε πως «για πρώτη φορά νομοθετεί η κυβέρνηση για έναν ουσιαστικό διάλογο με αποτέλεσμα συναινετικό στην προσπάθεια να ανέβουν οι μισθοί στη χώρα ώστε οι εργαζόμενοι να πάρουν το μέρισμα από την καλή πορεία της οικονομίας».
Ο Σταύρος Καφούνης, πρόεδρος της ΕΣΕΕ, τόνισε ότι πρόκειται για συμφωνία ευθύνης μεταξύ των κοινωνικών εταίρων που μόνο θετικά αποτελέσματα μπορεί να έχει για το σύνολο της κοινωνίας. «Η προστιθέμενη αξία θα έχει θετικό πρόσημο για τους εργαζόμενους. Οφείλουμε να κάνουμε τα πάντα για να ενισχυθεί το εισόδημα των εργαζομένων» είπε.
Ο Γιάννης Παράσχης, πρόεδρος του ΣΕΤΕ, σημείωσε ότι «ο κλάδος μας έχει αποδείξει ακόμα και στις πιο σκληρές εποχές των μνημονίων έχει δείξει την προσήλωση στον κοινωνικό διάλογο. Στηρίζουμε αυτή την συμφωνία με την προσδοκία ότι θα αυξήσει το ποσοστό των εργαζομένων που καλύπτονται από συλλογικές συμβάσεις εργασίας και θα προστεθεί στις καλές πρακτικές που έχουν ήδη εφαρμοστεί».
