Το καλύτερο πράγμα που μπορεί να ειπωθεί για την αγορά εργασίας των ΗΠΑ στο τέλος του 2025 είναι ότι, τουλάχιστον, δεν χειροτέρεψε. Και ίσως - αλλά απλά... ίσως - οι προσλήψεις να βελτιωθούν το νέο έτος.
Σύμφωνα με το Marketwatch, αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα των οικονομολόγων μετά από μια σε βάθος ανάλυση της πολυαναμενόμενης έκθεσης για την απασχόληση του Δεκεμβρίου, της πρώτης «κανονικής» μετά το τέλος του κλεισίματος της ομοσπονδιακής κυβέρνησης των ΗΠΑ.
«Θα χαρακτηρίζαμε τη σημερινή έκθεση κάπως καθησυχαστική, υπό την έννοια ότι δεν είδαμε περαιτέρω επιβράδυνση της εικόνας της απασχόλησης, αλλά θα δυσκολευόμασταν να περιγράψουμε τις προσλήψεις ως κάτι άλλο πέρα από αναιμικές», συνόψισε ο Rick Reider, επικεφαλής επενδύσεων παγκόσμιου σταθερού εισοδήματος στη BlackRock.
Τον Δεκέμβριο, οι ΗΠΑ πρόσθεσαν 50.000 νέες θέσεις εργασίας. Δηλαδή, η οικονομία δημιούργησε 50.000 περισσότερες θέσεις από όσες κατήργησε. Από μόνο του, πρόκειται για μια πενιχρή αύξηση. Αντίθετα, το 2024 η οικονομία πρόσθετε κατά μέσο όρο 168.000 νέες θέσεις εργασίας τον μήνα.
Επιπλέον, ο συνολικός αριθμός των θέσεων εργασίας που δημιουργήθηκαν πέρυσι ήταν ο χαμηλότερος οποιασδήποτε χρονιάς από το 2003, αν εξαιρεθούν οι περίοδοι ύφεσης. Οι ΗΠΑ δημιούργησαν μόλις 584.000 νέες θέσεις εργασίας το 2025.
Επιπρόσθετα, σχεδόν όλες οι προσλήψεις περιορίστηκαν σε μόλις δύο τομείς της οικονομίας: την υγειονομική περίθαλψη και τη φιλοξενία. Σε κάθε άλλο μεγάλο κλάδο, οι προσλήψεις είτε παρέμειναν στάσιμες είτε μειώθηκαν την περασμένη χρονιά.
Για όσους έχασαν τη δουλειά τους ή αναζητούσαν εργασία, ήταν μια δύσκολη χρονιά για να είναι κανείς άνεργος.
Η απότομη επιβράδυνση των προσλήψεων σημειώθηκε παρότι η οικονομία των ΗΠΑ αναπτύχθηκε με ρυθμό σημαντικά υψηλότερο από τον κανονικό το 2025, τουλάχιστον με βάση το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν. Το περσινό ΑΕΠ είναι πιθανό να δείξει ανάπτυξη έως και 2,5%.
Γιατί αυτή η απόκλιση;
Οι οικονομολόγοι αποδίδουν σε μεγάλο βαθμό την κατάσταση στην αβεβαιότητα που προκάλεσαν οι υψηλοί δασμοί των ΗΠΑ που εφαρμόστηκαν από τη διοίκηση Τραμπ. Άλλοι παράγοντες περιλαμβάνουν περικοπές στην ομοσπονδιακή απασχόληση και τη διαδεδομένη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης για την αντικατάσταση ορισμένων θέσεων εργασίας.
«Οι δυσκολίες από τους δασμούς, τις περικοπές στο πρόγραμμα DOGE, την αδυναμία στον κατασκευαστικό κλάδο και την υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης συγκράτησαν την ανάπτυξη των θέσεων εργασίας το 2025», δήλωσε ο Bill Adams, επικεφαλής οικονομολόγος στην Comerica.
Οι οικονομολόγοι λένε ότι οι προσλήψεις μπορεί να ανακάμψουν το 2026, αλλά μάλλον όχι σε μεγάλο βαθμό. Αναμένεται οι επιχειρήσεις να παραμείνουν συγκρατημένες μέχρι να έχουν καλύτερη εικόνα για το αν η οικονομία παρουσιάζει περαιτέρω βελτίωση.
Υπήρχαν μερικά φωτεινά σημεία στην έκθεση για την απασχόληση του Δεκεμβρίου. Το ποσοστό ανεργίας έπεσε στο 4,4% από 4,5% - η πρώτη μείωση σε επτά μήνες - και οι μισθοί των εργαζομένων αυξήθηκαν με ταχύτερο ρυθμό.
Το χαμηλό ποσοστό ανεργίας, ίσως η μεγαλύτερη έκπληξη της αγοράς εργασίας μετά την πανδημία, έχει λειτουργήσει ως σωσίβιο για την οικονομία. Οι εταιρείες δεν προσθέτουν πολλές νέες θέσεις εργασίας, αλλά ούτε καταργούν πολλές.
Το αποτέλεσμα: Οι περισσότεροι εργαζόμενοι που φέρνουν εισόδημα στο σπίτι εξακολουθούν να έχουν δουλειά και συνεχίζουν να ξοδεύουν. Αυτός είναι ένας σημαντικός λόγος για τον οποίο η οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται και πιθανότατα θα συνεχίσει να το κάνει.
Παρά ταύτα, δεν χρειάζεται πολύ για να στραφεί απότομα η εύθραυστη αγορά εργασίας προς το χειρότερο. Αν η οικονομία αρχίσει να επιβραδύνεται και οι απολύσεις αυξηθούν, η πενταετής ανάπτυξη των ΗΠΑ θα βρεθεί σε σοβαρό κίνδυνο.
«Αξίζει να σκεφτεί κανείς πώς θα ήταν η κατάσταση αν η οικονομία άρχιζε να επιβραδύνεται και οι εταιρείες άρχιζαν πραγματικά να προχωρούν σε περικοπές θέσεων εργασίας», είπε ο Rieder.
Λίγοι οικονομολόγοι βλέπουν τέτοιο πρόβλημα στον ορίζοντα, αλλά μια επέκταση της οικονομίας χωρίς νέα θέσεις εργασίας δεν μπορεί να συνεχιστεί επ’ άπειρον. Οι πρώτοι μήνες του 2026 θα βοηθήσουν να δοθεί απάντηση στο τι θα συμβεί στη συνέχεια.
«Το πραγματικό ερώτημα είναι αν οι εμφανείς ρωγμές στην αγορά εργασίας θα εξαλειφθούν ή θα διευρυνθούν τους επόμενους μήνες», δήλωσε ο Jim Baird, επικεφαλής επενδύσεων στην Plante Moran Financial Advisors.
