Αγορά και διατήρηση τροφίμων: Τι να προσέχουν οι καταναλωτές το καλοκαίρι

Ιδιαίτερα προσεκτικοί θα πρέπει να είναι οι καταναλωτές κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών, καθώς αυξάνεται ο κίνδυνος εκδήλωσης τροφικών λοιμώξεων.

Όπως προειδοποιεί το Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών, το καλοκαίρι η άνοδος της θερμοκρασίας ευνοεί τη γρήγορη ανάπτυξη των μικροβίων, με αποτέλεσμα την ταχύτερη αλλοίωση των τροφίμων και την αύξηση του κινδύνου δηλητηριάσεων. Πρόκειται για δηλητηριάσεις που οφείλονται στην κατανάλωση τροφίμων που προετοιμάζονται, διατηρούνται ή διατίθενται, χωρίς την τήρηση των απαραίτητων μέτρων υγιεινής.

Για αυτό το λόγο οι καταναλωτές θα πρέπει να έχουν τα μάτια τους ανοιχτά κατά την αγορά και διατήρηση των τροφίμων.

Πού απαιτείται προσοχή

Τα τρόφιμα που αλλοιώνονται εύκολα πρέπει να διατηρούνται σε ψύξη ή κατάψυξη αναλόγως του είδους τους, καθώς και των οδηγιών χρήσης και συντήρησης τους.

Πρόκειται για όλα τα ζωικά τρόφιμα π.χ. κρέατα, αλιεύματα, γαλακτοκομικά και τα παρασκευάσματά τους, είτε είναι ωμά είτε μαγειρεμένα.

Τα ωμά φυτικά τρόφιμα δεν είναι ευαλλοίωτα, αλλά μετά το μαγείρεμά τους, ανήκουν κι αυτά στα ευαλλοίωτα τρόφιμα.

Όλα τα μαγειρεμένα τρόφιμα θεωρούνται ευαλλοίωτα και σε αυτά συμπεριλαμβάνονται επίσης τα σάντουιτς, οι πίτες, οι πίτσες, οι σάλτσες, οι σαλάτες σε μορφή αλοιφής, τα είδη ζαχαροπλαστικής που συντηρούνται σε ψύξη κ.τ.λ.

Θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι τα μικρόβια δεν καταστρέφονται στην κατάψυξη, παρά μόνο σταματούν να πολλαπλασιάζονται. Καταστρέφονται με τον κατάλληλο συνδυασμό θέρμανσης και χρόνου, όπως συμβαίνει π.χ. στη διάρκεια παρασκευής οποιουδήποτε φαγητού, είτε στην κατσαρόλα είτε στο φούρνο. Διευκρινίζεται ότι τα τρόφιμα που αναγράφουν στη συσκευασία τους ότι διατηρούνται σε θερμοκρασία περιβάλλοντος, ως ανώτερη θερμοκρασία διατήρησης θεωρείται αυτή των 21°C (βαθμών Κελσίου).

Ελέγχουμε χρώμα, οσμή, γεύση των τροφίμων, καθώς και την ημερομηνία λήξης και τις συνθήκες διατήρησής τους.

Δεν αγοράζουμε και δεν αφήνουμε τρόφιμα εκτεθειμένα στον ήλιο ή στα έντομα.

Τοποθετούμε τα ευαλλοίωτα τρόφιμα που απαιτούν συντήρηση υπό ψύξη στο ψυγείο, όσο πιο γρήγορα γίνεται μετά την αγορά τους.

Πλένουμε τα χέρια μας συχνά με σαπούνι και νερό και, πάντα, πριν από κάθε γεύμα.

Τρώμε μόνο καλομαγειρεμένο φαγητό και καλοπλυμένα φρούτα και λαχανικά.

Δεν τρώμε μισομαγειρεμένο κρέας ή ωμά αυγά.

Τα όστρακα πρέπει να είναι πάντα ζωντανά πριν το μαγείρεμα τους. Είναι επικίνδυνο να καταναλώνονται ωμά, ιδίως από τις ευαίσθητες ομάδες πληθυσμού (παιδιά, έγκυες, ηλικιωμένους, ασθενείς με χρόνια νοσήματα ή με καταστολή του ανοσοποιητικού τους συστήματος). Συστήνεται η θέρμανση τους για 5 λεπτά τουλάχιστον στους 140οC, σύμφωνα με οδηγία του ΚΕΕΛΠΝΟ, για ασφαλή κατανάλωση.

Τα τρόφιμα και κυρίως τα ευαλλοίωτα – ήτοι όσα συντηρούνται σε ψύξη - πρέπει να αγοράζονται από ελεγχόμενους χώρους, δηλαδή από αγορές και όχι από πλανόδιους πωλητές.

Χυμοί και εμφιαλωμένα νερά

Οι χυμοί και τα εμφιαλωμένα νερά πρέπει να φυλάσσονται ή σε ψυγεία, ή σε δροσερά και σκιερά μέρη. Δεν αγοράζουμε χυμούς και νερά που είναι εκτεθειμένα στον ήλιο.

Τα ψυγεία δεν πρέπει να είναι εκτεθειμένα στο ήλιο.

Τηρούμε τις σωστές συνθήκες διατήρησης. Μετά το άνοιγμα της συσκευασίας φυλάσσουμε την ποσότητα που δεν καταναλώσαμε στο ψυγείο.

Παγωτά

Οι καταψύκτες όπου φυλάσσονται τα παγωτά:

-πρέπει να λειτουργούν, σε θερμοκρασίες μικρότερες από -18 °C,

-δεν πρέπει να είναι εκτεθειμένοι στον ήλιο,

-πρέπει να κλείνουν ερμητικά,

-δεν πρέπει να σχηματίζεται πάγος στο εσωτερικό τους.

-δεν αγοράζουμε παγωτά που εμφανίζουν ελαττώματα στη συσκευασία τους (παραμορφωμένες ή σχισμένες συσκευασίες κ.λπ.), διότι αυτό υποδηλώνει είτε προβλήματα στη λειτουργία του καταψύκτη, οπότε το παγωτό έχει, εν μέρει, αποψυχθεί και επανακαταψυχθεί, είτε λανθασμένους χειρισμούς, στη μεταφορά, μεταχείριση και διάθεση των παγωτών στα σημεία πώλησης.

-αποθηκεύουμε στην κατάψυξη του σπιτιού μας το παγωτό όσο το δυνατό γρηγορότερα, μετά την αγορά του. Αν αγοράζουμε παγωτό από σούπερ μάρκετ, τότε θα πρέπει να είναι το τελευταίο είδος που θα βάλουμε στο καροτσάκι μας.

-πριν αγοράσουμε χύμα παγωτό, ελέγχουμε την καθαριότητα του χώρου, του προσωπικού και των εργαλείων. Ελέγχουμε τις συνθήκες διατήρησής του στις βιτρίνες. Οι βιτρίνες θα πρέπει να λειτουργούν σε θερμοκρασίες μικρότερες από -14 °C και να μην είναι εκτεθειμένες στον ήλιο. Όταν η λειτουργία της βιτρίνας δεν είναι σωστή, σχηματίζεται πάγος, στα τοιχώματα και μεταβάλλεται η σκληρότητα και η μορφή του παγωτού.

-πριν την κατανάλωση του παγωτού, προσέχουμε μήπως έχουν σχηματιστεί κρύσταλλοι στο εσωτερικό της μάζας του. Οι αποχρωματισμένες περιοχές και οι μεγάλοι κρύσταλλοι πάγου, στην κύρια μάζα του παγωτού, αποτελούν ένδειξη απόψυξης και επανακατάψυξης, γεγονός που ευνοεί την ανάπτυξη μικροβίων.

Μαγειρεμένα τρόφιμα

Μετά το ψήσιμο, το φαγητό πρέπει να καταναλωθεί όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Διαφορετικά το φυλάμε στο ψυγείο αφού κρυώσει, μέσα σε δύο ώρες από το ψήσιμο του. Μετά από τέσσερις ώρες, από το τέλος του ψησίματος και εφόσον παρέμεινε εκτός ψυγείου αρχίζει η αλλοίωση του και δεν πρέπει να καταναλώνεται. Αναθέρμανση (ξαναζέσταμα) του ίδιου φαγητού, δεν επιτρέπεται, για δεύτερη φορά.

Ο ζεστός καιρός είναι ιδανικός για την ανάπτυξη μικροβίων. Για το λόγο αυτό, κρατάμε το φαγητό εκτός ψυγείου, για όσο λιγότερο χρόνο γίνεται.

Μικρογεύματα

Όταν αγοράζουμε τρόφιμα από τα κυλικεία πλοίων, τρένων, καντίνες κ.λπ. θα πρέπει να προσέχουμε ότι:

-Επιλέγουμε καταστήματα, που φαίνονται ότι εφαρμόζουν τα απαραίτητα μέτρα υγιεινής, για την ασφάλεια των τροφίμων.

-Έτοιμα σάντουιτς (με αλλαντικά, τυρί, αυγά, διάφορες σαλάτες ή σάλτσες, κ. λπ. ) πρέπει να διατηρούνται στο ψυγείο.

-Έτοιμα snacks (τυρόπιτες, πίτσες, σπανακόπιτες, κ.λπ.) πρέπει να διατηρούνται σε θερμοκρασία μεγαλύτερη των 60 °C, να είναι δηλαδή πολύ ζεστά.

-Σαλάτες που διατίθενται σε salad bar πρέπει να διατηρούνται υπό ψύξη και σε ειδικές προθήκες.

-Τα προϊόντα κρέατος και πουλερικών (γύρος, σουβλάκια, κ.λπ.) πρέπει να είναι καλοψημένα.