Κοινοτικός Προϋπολογισμός: Τίποτα δεν έχει συμφωνηθεί, μέχρι όλα να έχουν συμφωνηθεί

Η εμπειρία δείχνει ότι η επίτευξη συμφωνίας για τον κοινοτικό προϋπολογισμό (ΠΔΠ) περνά μέσα από περισσότερα από δυο χρόνια εντατικών διαβουλεύσεων και «ρήξεων» μέχρι να βγει λευκός καπνός. Πόσο μάλλον στην τρέχουσα διαπραγμάτευση, στην οποία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχειρεί να τετραγωνίσει τον κύκλο: να φέρει καλύτερα αποτελέσματα, με τους ίδιους πόρους σε περισσότερους και μάλιστα κρισιμότερους τομείς.

Στο δρόμο, συνεπώς, προς το δεύτερο εξάμηνο του 2027 (επί ελληνικής προεδρίας, αν υποθέσουμε ότι δε θα χρειαστεί ακόμα περισσότερος χρόνος «δραματικών διαβουλεύσεων») είναι χρήσιμο να παρατηρούμε όχι τόσο τις αντεγκλήσεις, τις διαμάχες και τις «κόκκινες γραμμές» που σταδιακά ξεθωριάζουν αλλά ενδεχόμενες ενδιάμεσες δεσμεύσεις οι οποίες επιτυγχάνονται. Και τηρούνται ή… όχι.

Η συζήτηση για το ΕΚΤ+

Μία τέτοια περίπτωση καταγράψαμε την προηγούμενη εβδομάδα κατά τη διάρκεια συζήτησης στο Ευρωκοινοβούλιο, όταν ο συντονιστής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ) στην Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων Ντένις Ράντκε, δήλωνε απευθυνόμενος στην αρμόδια Ρουμάνα Επίτροπο Ροξάνα Μινζάτου ότι οι ευρωβουλευτές «δε θα καθίσουν στο τραπέζι με αυτήν την πρόταση (σ.σ. προϋπολογισμού)». Πέραν του αξιοσημείωτου γεγονότος ότι ο πρόεδρος της Επιτροπής προέρχεται από το ΕΛΚ -δεν αποτελεί από μόνο του έκπληξη- αυτό που έχει τη σημασία του είναι η αντίδραση ειδικότερα των Σοσιαλιστών του Κοινοβουλίου. Και κυρίως ο λόγος αυτής.

Δεν έχει περάσει πολύς χρόνος από την υποστήριξη της Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν από τους S&D στη διαδικασία ψήφου εμπιστοσύνης που διεχήχθη τον Ιούλιο. Προφανώς και η πρόεδρος της Κομισιόν δεν κινδύνευε από την προερχόμενη από την ακροδεξιά πρόταση μομφής και πιθανότατα δεν κινδυνεύει ούτε από τις επικείμενες -ενδεχομένως και εντός του Οκτωβρίου- νέες αντίστοιχες πρωτοβουλίες της Αριστεράς ή των «Πατριωτών». Ωστόσο, η υποστήριξη των Σοσιαλιστών στην Πρόεδρο της Επιτροπής συνδέθηκε με τη στήριξη του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείο (ΕΚΤ+) στο προτεινόμενο νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο αντί της συγχώνευσής του όπως φαίνεται να είχε αρχικά δρομολογηθεί.

Η ίδια η Επιτροπή διατήρησε στην πρότασή της το Ταμείο και από την πλευρά της θεωρεί ότι τηρεί όσα φέρεται να υποσχέθηκε. Στην πράξη ωστόσο, αρκετές είναι οι φωνές στο Ευρωκοινοβούλιο που κάνουν λόγο για «Ταμείο χωρίς ικανή ατζέντα». Η απάντηση της Επιτρόπου Μινζάτου στον ισχυρισμό είναι εν πολλοίς εύλογη: Δεν μπορεί το ΕΚΤ+ να εργαλειοποιείται από λαϊκιστές προκειμένου να ικανοποιούνται αιτήματα που ελάχιστη σχέση έχουν με την ύπαρξή του. Κι αυτό μάλιστα την ώρα που σήμερα τα κονδύλια του τρέχοντος ΕΚΤ+ από μόνα τους δεν αρκούν από μόνα τους για να καλύψουν το σκοπό τους στα κράτη μέλη. Όπως όμως κατανοητός είναι ο ισχυρισμός ότι οι «ελάχιστες ποσοστώσεις» του τρέχοντος ΕΚΤ+ για συγκεκριμένες κοινωνικές δαπάνες, δεν περιλαμβάνονται πλέον στη νέα πρόταση.

Είναι προφανές και αναμενόμενο ότι debate όπως το παραπάνω θα μας απασχολήσουν σε σταθερή βάση για τα επόμενα χρόνια. Αυτό που θα προσπαθούμε κάθε φορά να καταγράφουμε, είναι κατά πόσο πίσω από αυτά διαπιστώνονται δεσμευτικές πολιτικές αποφάσεις ή μη. Σταθερές ή και πρόσκαιρες. Γιατί ως γνωστόν άλλωστε, στις Βρυξέλλες, και για τον κοινοτικό προϋπολογισμό: τίποτα δεν έχει συμφωνηθεί μέχρι όλα να έχουν συμφωνηθεί.