Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε, όπως ήταν αναμενόμενο, Το φλέγον ζήτημα των αμερικανικών μαχητικών πέμπτης γενιάς βρέθηκε στο επίκεντρο της συζήτησης του Ντόναλντ Τραμπ με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο προεδρικό συγκρότημα Μπεστεπέ, στο περιθώριο της Σύνοδου Κορυφής του ΝΑΤΟ. Ερωτηθείς για την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε από την Άγκυρα ότι «είναι μια απόφαση που θα λάβουμε», κρατώντας για την ώρα κλειστά τα χαρτιά του.
Από την άλλη πλευρά, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εμφανίστηκε απόλυτα αισιόδοξος, ποντάροντας ανοιχτά στην προσωπική σχέση και τον λόγο τιμής του Αμερικανού ηγέτη:
«Είχαμε λάβει δέσμευση για πέντε αεροσκάφη και ο κ. Τραμπ έχει επίσης δώσει τον λόγο του σε αυτό το θέμα. Ο κ. Τραμπ τηρεί πάντα τον λόγο του. Πιστεύω ότι θα ληφθεί μια ευνοϊκή απόφαση σχετικά με το πρόγραμμα F-35» επεσήμανε.
Ο Τραμπ δηλώνει εκ νέου «πολύ απογοητευμένος» από το ΝΑΤΟ
Ο Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε ότι «είναι πολύ απογοητευμένος» από τους συμμάχους του ΝΑΤΟ για την έλλειψη υποστήριξης στον αμερικανοϊσραηλινό πόλεμο στο Ιράν. Ο Αμερικανός πρόεδρος ρωτήθηκε αν ήταν ικανοποιημένος με την πρόοδο που σημείωσαν οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι για την αύξηση των αμυντικών τους δαπανών - μια μακροχρόνια απαίτηση του Τραμπ.
«Ήμουν πολύ απογοητευμένος από το ΝΑΤΟ και, ειλικρινά, αν (η σύνοδος κορυφής) δεν γινόταν στην Τουρκία, όπου ο φίλος μου τυχαίνει να είναι ένας πολύ ισχυρός ηγέτης, ένας πολύ δυναμικός άνθρωπος, είναι πιθανό να μην είχα παραστεί», απάντησε ο Τραμπ, αναφερόμενος στον Ερντογάν. Ο Τραμπ πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ δεν «αντιμετωπίστηκαν καλά, επειδή κάτι κάναμε στο Ιράν», επαναλαμβάνοντας το παράπονό του ότι οι σύμμαχοι της Ουάσιγκτον δεν παρείχαν υποστήριξη στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Ενώ τόνισε, όπως έχει κάνει επανειλημμένα στο παρελθόν, ότι «δεν χρειαζόμαστε κανέναν άλλο», ο Τραμπ αμφισβήτησε γιατί οι ΗΠΑ έχουν «επενδύσει τρισεκατομμύρια δολάρια στο ΝΑΤΟ» για να προστατεύσουν την Ευρώπη από τη Ρωσία, χωρίς να λάβουν τίποτα σε αντάλλαγμα. «Κατά κάποιο τρόπο, δοκίμαζα ανθρώπους, δοκίμαζα για να δω αν θα στεκόντουσαν στο πλευρό μας ή όχι, επειδή έχω πει εδώ και καιρό ότι τους βοηθάμε, αλλά δεν είμαι σίγουρος ότι θα στεκόντουσαν στο πλευρό μας», είπε ο Τραμπ, αναφέροντας ειδικά στη Βρετανία, τη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ιταλία.
Άρση κυρώσεων σε βάρος της Τουρκίας
Ακολούθως, διεμύνησε πως θα άρει κυρώσεις κατά της Τουρκίας. «Πρόκειται να άρουμε τις κυρώσεις» είπε απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με τα μέτρα που επιβλήθηκαν με βάση τον νόμο Countering America's Adversaries Through Sanctions Act (CAATSA).
Το 2020, η Ουάσινγκτον επέβαλε κυρώσεις βάσει του νόμου CAATSA στην Τουρκία λόγω της απόκτησης από την Άγκυρα των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-300. Απομάκρυνε επίσης την Άγκυρα από το πρόγραμμα κατασκευής των μαχητικών αεροσκαφών F-35, κίνηση που η Τουρκία χαρακτήρισε άδικη και παράνομη.
Ο Τραμπ αναμένεται να υποστηρίξει ενδεχόμενη πώληση των F-35 κατά την επίσκεψη στην Άγκυρα, δήλωσαν σήμερα δύο πηγές που γνωρίζουν το θέμα, παρότι δεν έχουν ακόμη επιλυθεί νομικά εμπόδια και υπάρχουν αντιρρήσεις στο Κογκρέσο.
«Είναι μία απόφαση που θα λάβουμε» ανέφερε ο Τραμπ τονίζοντας πως μαζί με τον Ερντογάν θα συζητήσουν επίσης θέματα εμπορίου.
Αναφορικά με το πώς προτιμά να διαχειρίζεται τις διεθνείς του επαφές, εξήγησε: «Με κάποιους ανθρώπους τα πας καλά. Και με κάποιους όχι. Μερικές φορές τα πας καλά με τους πιο σκληρούς ανθρώπους, όπως αυτός. Και μερικές φορές δεν τα πας καλά με τους πιο αδύναμους, τους πιο αξιολύπητους ανθρώπους. Αλλά από την ημέρα που γνωριστήκαμε, τα πήγαμε καλά».
Ταυτόχρονα, ο Αμερικανός Πρόεδρος αναφέρθηκε με ιδιαίτερα θερμά λόγια στον στρατηγικό ρόλο της Τουρκίας, επισημαίνοντας τη στάση που κράτησε σε κρίσιμες στιγμές: «Η Τουρκία ήταν ένας σπουδαίος σύμμαχος για εμάς. Θα μπορούσαν να είχαν μπει στη μάχη από την άλλη πλευρά. Είναι πολύ ισχυροί, αλλά δεν το έκαναν αυτό. Ίσως δεν το έκαναν εξαιτίας μου».
Σχετικά με τα αεροπλάνα που έχει ήδη προμηθευτεί η Άνκαρα από την Ουάσιγκτον, ο Ντόναλντ Τραμπ έδωσε μια νέα διάσταση, υπογραμμίζοντας τις τεχνικές και συμβατικές υποχρεώσεις των ΗΠΑ: «Η Τουρκία αγόρασε αεροπλάνα από τις ΗΠΑ Όταν αγοράζετε ένα αεροπλάνο από εμάς, εάν υπάρχει συντήρηση κινητήρα, νομίζω ότι έχουμε υποχρέωση να συντηρούμε τους κινητήρες και να τους βοηθάμε να τους συντηρούμε».
Κατά τη διάρκεια των διπλωματικών επαφών του με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο Ντόναλντ Τραμπ έστειλε ένα μήνυμα πλήρους επαναπροσέγγισης. Αναφερόμενος στους αμυντικούς περιορισμούς που βαραίνουν την Άγκυρα, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Δεν θέλουμε να επιβάλουμε κυρώσεις σε φίλους. Οι ΗΠΑ θα άρουν τις κυρώσεις CAATSA σε βάρος της Τουρκίας». Η τοποθέτηση επιβεβαιώνει την ετοιμότητα του Λευκού Οίκου να τερματίσει τις κυρώσεις ενώ αναμένεται να εγκριθεί από το Κογκρέσο.
