Ένας νέος κανονισμός που προστατεύει τον χαλυβουργικό τομέα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής από τις επιζήμιες επιπτώσεις της παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας τίθεται σε εφαρμογή την 1η Ιουλίου 2026. Αυτό αποτελεί ζωτικό βήμα προς τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας μιας στρατηγικής σημασίας ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Στο πλαίσιο αυτών των νέων κανόνων, η Κομισιόν δημοσίευσε σήμερα τον εκτελεστικό κανονισμό που καθορίζει την κατανομή των δασμολογικών ποσοστώσεων στους εμπορικούς εταίρους της ΕΕ. Το νέο σύστημα -το οποίο περιλαμβάνει μειωμένες συνολικές δασμολογικές ποσοστώσεις και υψηλότερο δασμό εκτός ποσόστωσης- αποσκοπεί στην προστασία της χαλυβουργίας της ΕΕ μετά τη λήξη της διασφάλισης της ΕΕ για τον χάλυβα.
Η κατανομή των δασμολογικών ποσοστώσεων βασίζεται σε ένα σύνολο σαφώς καθορισμένων κριτηρίων στον νέο κανονισμό της ΕΕ για τον χάλυβα. Εξασφαλίζει προβλέψιμο επίπεδο πρόσβασης στην αγορά της ΕΕ για τους προμηθευτές τρίτων χωρών μέσω δίκαιης και αντικειμενικής μεθοδολογίας, διασφαλίζοντας επίσης την πολυμορφία του εφοδιασμού για τους μεταγενέστερους χρήστες της ΕΕ.
Ο εκτελεστικός κανονισμός επιδιώκει να ελαχιστοποιήσει όσο το δυνατόν περισσότερο τον αντίκτυπο του κανονισμού της ΕΕ για τον χάλυβα στους εταίρους της συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ), χωρίς να θέτει σε κίνδυνο την αποτελεσματικότητα του μέτρου - το 80 % των εισαγωγών χάλυβα της ΕΕ προέρχεται από εταίρους ΣΕΣ.
Το ήμισυ της ετήσιας ποσόστωσης εισαγωγών της ΕΕ -που ορίστηκε σε 18,3 εκατομμύρια τόνους από τον κανονισμό για τον χάλυβα- προορίζεται αποκλειστικά για προτιμησιακούς εμπορικούς εταίρους (ΣΕΣ), ενώ το υπόλοιπο ήμισυ διατίθεται σε όλους τους εμπορικούς εταίρους χωρίς διακρίσεις, συμπεριλαμβανομένων των εταίρων ΣΕΣ.
Ως εκ τούτου, οι εταίροι ΣΕΣ της ΕΕ θα διατηρήσουν σημαντικά υψηλότερο μερίδιο πρόσβασης στην αγορά της ΕΕ από τη μέση μείωση κατά 47 % που προβλέπεται στον κανονισμό για τον χάλυβα.
Η ΕΕ αντιμετώπισε τις ανησυχίες των εμπορικών εταίρων της μέσω εποικοδομητικών συζητήσεων στο πλαίσιο του ΠΟΕ (διαπραγματεύσεις βάσει του άρθρου XXVIII της ΓΣΔΕ), με αποτέλεσμα σημαντικός αριθμός εταίρων να συμφωνήσουν προσωρινά για τις ποσοστώσεις που τους έχουν κατανεμηθεί.
Επόμενα βήματα
Λαμβανομένης υπόψη της ανάγκης κατανομής των ποσοστώσεων από την 1η Ιουλίου, ο κανονισμός για τον χάλυβα προβλέπει τη χρήση της διαδικασίας επείγοντος. Αυτό σημαίνει ότι τα κράτη μέλη θα κληθούν να ψηφίσουν εντός 14 ημερών από την έκδοση του εκτελεστικού κανονισμού από το Σώμα των Επιτρόπων και ότι ο εκτελεστικός κανονισμός θα τεθεί σε ισχύ για μέγιστο διάστημα 6 μηνών.
Στη συνέχεια, ο εκτελεστικός κανονισμός θα υποβληθεί εκ νέου στην αρμόδια επιτροπή του κράτους μέλους σύμφωνα με τη συνήθη διαδικασία επιτροπολογίας πριν από το τέλος του 2026.
Η Επιτροπή θα συνεχίσει να συνεργάζεται με τους εμπορικούς εταίρους στον ΠΟΕ στο πλαίσιο των εν εξελίξει διαπραγματεύσεων βάσει του άρθρου XXVIII της ΓΣΔΕ.
Ιστορικό
Ο πρόσφατα εκδοθείς κανονισμός για τον χάλυβα αποτελεί μέρος της αντίδρασης της ΕΕ στη συνεχιζόμενη παγκόσμια πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα στον τομέα του χάλυβα, η οποία εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό παγκόσμιο πρόβλημα και εξακολουθεί να στρεβλώνει τις διεθνείς αγορές.
Το μέτρο καθορίζει αδασμολόγητες ποσοστώσεις σε 18,3 εκατομμύρια τόνους ετησίως, εισάγοντας δασμό εκτός ποσόστωσης ύψους 50 % για 26 κατηγορίες προϊόντων χάλυβα που εισάγονται στην ΕΕ. Εισάγει επίσης απαίτηση ιχνηλασιμότητας για τη βελτίωση της διαφάνειας της αλυσίδας εφοδιασμού χάλυβα της ΕΕ. Οι εταιρείες θα πρέπει να παρέχουν πληροφορίες σχετικά με το πού πραγματοποιείται το στάδιο «τήξης και τήξης» της εισαγόμενης παραγωγής χάλυβα.
Ως εκ τούτου, το μέτρο αποκαθιστά τον θεμιτό ανταγωνισμό σε μια αγορά που επηρεάζεται από στρεβλώσεις που συνδέονται με την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, προασπίζοντας τις θέσεις εργασίας στην παραγωγή χάλυβα της ΕΕ και παρέχοντας στους ευρωπαίους χαλυβουργούς τον απαραίτητο οικονομικό χώρο για να επενδύσουν σε καθαρότερη και πιο καινοτόμο παραγωγή χάλυβα στην ΕΕ. Εξισορροπεί τα διάφορα συμφέροντα με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες των παραγωγών χάλυβα της ΕΕ, των χρηστών χάλυβα, των εισαγωγέων και των διεθνών υποχρεώσεων της Ένωσης.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προσδιόρισε τη χαλυβουργία της ΕΕ ως βασική κινητήρια δύναμη για την ευρωπαϊκή ευημερία. Η Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας για την ΕΕ, που εγκρίθηκε τον Ιανουάριο του 2025, προσδιόρισε τον χάλυβα και τα μέταλλα ως βασικό τομέα δράσης, με το σχέδιο δράσης για τον χάλυβα και τα μέταλλα, που εγκρίθηκε τον Μάρτιο του 2025, το οποίο περιγράφει ένα εμπορικό μέτρο για την αντικατάσταση της διασφάλισης του χάλυβα. Η Επιτροπή θέσπισε για πρώτη φορά το τελευταίο μέτρο για τις εισαγωγές ορισμένων προϊόντων χάλυβα τον Ιούλιο του 2018, προκειμένου να αποτρέψει την οικονομική ζημία των παραγωγών χάλυβα της ΕΕ από την εκτροπή του εμπορίου και την αύξηση των εισαγωγών.
