Τις θέσεις του για τη συνταγματική αναθεώρηση και τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να προσεγγίζεται η εφαρμογή του Συντάγματος ανέπτυξε ο Προκόπης Παυλόπουλος, πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Ακαδημαϊκός και Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ, στο πλαίσιο του ετήσιου Συνεδρίου «Εθνικό Σχέδιο Δράσης υπό συνθήκες παγκόσμιας αβεβαιότητας», το οποίο διοργανώνει ο Κύκλος Ιδεών σε συνεργασία με το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών.
Ξεκινώντας τη συζήτηση με αναφορές στη θέση που θα είχε σήμερα ο Κωνσταντίνος Καραμανλής για τη συνταγματική αναθεώρηση, ο κ. Παυλόπουλος τόνισε ότι ο κ. Καραμανλής είχε «αφοσίωση μοναχού στο Σύνταγμα και στην έννοια του Συντάγματος». Πρόσθεσε ότι ο κ. Καραμανλής «πίστευε σε ένα κανονιστικό, στιβαρό Σύνταγμα» και θεωρούσε πως η αναθεώρηση πρέπει να γίνεται μόνο όταν οι διατάξεις έχουν παλαιωθεί, όταν υπάρχει εσφαλμένη διάταξη ή όταν προκύπτει κενό που αποκαλύφθηκε με την πάροδο του χρόνου.
«Ο Καραμανλής δεν διανοήθηκε ποτέ ότι θα γίνει αναθεώρηση του Συντάγματος για λόγους συνταγματικού εντυπωσιασμού, όπως γίνεται σήμερα», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι «το Σύνταγμα δεν είναι εργαλείο». Όπως είπε, «αυτό που γίνεται είναι εργαλειοποίηση», χαρακτηρίζοντας την πρακτική αυτή «παθογένεια». «Δεν μπορούμε να παίζουμε με το Σύνταγμα, να προχωρούμε σε προσχηματικές αναθεωρήσεις», τόνισε.
Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας εξέφρασε επίσης έντονες επιφυλάξεις για την πρόταση περί «συνταγματοποίησης» της δημοκρατικής οργάνωσης των κομμάτων. «Δεν αντιλαμβάνομαι τι σημαίνει συνταγματοποίηση της οργάνωσης του κόμματος», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η Ελλάδα είναι «ώριμη Δημοκρατία» και ότι το Σύνταγμα «έχει περάσει από πολλές καταιγίδες και αναζητά ασφαλές λιμάνι εφαρμογής».
Παράλληλα, υποστήριξε ότι υπάρχει «αμηχανία επειδή δεν πιστεύουμε στη δημοκρατική οργάνωση των κομμάτων», ενώ συνέδεσε το πρόβλημα με το «έντονο πρωθυπουργοκεντρικό σύστημα» της χώρας.
Αναφερόμενος στην πρόταση συνταγματικής κατοχύρωσης της προστασίας και επέκτασης της ελληνικής γλώσσας, την οποία χαρακτήρισε «τελείως αμήχανη και ατελή». Όπως είπε, «τι εμποδίζει σήμερα μια νομοθετική παρέμβαση για την υπεράσπιση και διάχυση της γλώσσας;», ενώ πρόσθεσε ότι «υπάρχει πονηριά, γιατί η πρόταση λέει να “ληφθεί μέριμνα” για τη γλώσσα. Το “μεριμνώ” δεν σημαίνει “υποχρεούμαι”». «Το Σύνταγμα δεν πρέπει να περιλαμβάνει διακηρυκτικές διατάξεις», υπογράμμισε.
Αναφερόμενος στον θεσμό του Προέδρου της Δημοκρατίας, σημείωσε ότι ο Πρόεδρος «πρέπει να διαθέτει ευρεία πλειοψηφία, ώστε να μπορεί να ασκεί τα καθήκοντά του», προσθέτοντας ότι σήμερα «έχουμε Πρόεδρο της Δημοκρατίας εκλεγμένο από μια μονοκομματική, συγκυριακή πλειοψηφία».