Οι στρατηγικοί στόχοι των ΗΠΑ και του Ισραήλ περισσότερο συγκλίνουν παρά αποκλίνουν, ωστόσο τα σημεία απόκλισης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ, τα οποία είναι υπαρκτά, ενδέχεται να αποδειχθούν καθοριστικά για την εξέλιξη του πολέμου στο Ιράν.
Σε συνέντευξη που παραχώρησε στην ομάδα του «Top of Mind» της Goldman Sachs, ο πρέσβης Ντένις Ρος, συνεργάτης του Washington Institute for Near East Policy (ο οποίος έχει υπηρετήσει στο παρελθόν σε υψηλόβαθμες θέσεις στις κυβερνήσεις των Τζορτζ Χ. Γ. Μπους, Μπιλ Κλίντον και Μπαράκ Ομπάμα), εξηγεί ότι ο βασικός κοινός στόχος ΗΠΑ και Ισραήλ σε αυτή τη σύγκρουση είναι να αποδυναμώσουν το Ιράν σε τέτοιο βαθμό ώστε, ακόμη κι αν θελήσει να ανασυγκροτήσει τους πληρεξουσίους του, το πυρηνικό του πρόγραμμα και τις δυνατότητές του σε βαλλιστικούς πυραύλους και drones, το κόστος να είναι απλώς υπερβολικά υψηλό.
Με απλά λόγια, ο στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι το Ιράν δεν θα μπορεί πρακτικά να αποτελεί απειλή για το Ισραήλ και άλλους στην περιοχή για τουλάχιστον πέντε χρόνια, αν όχι περισσότερο, όπως εξηγεί ο Ρος.
Σημεία απόκλισης
Στο παραπάνω πλαίσιο, το Ισραήλ στοχεύει ξεκάθαρα στην ανατροπή του σημερινού ιρανικού καθεστώτος. Κάτι τέτοιο προτιμά πιθανότατα και ο Ντόναλντ Τραμπ, αλλά ο Ντένις Ρος πιστεύει ότι ο πόλεμος αυτός ενδέχεται να τελειώσει χωρίς να καταρρεύσει το καθεστώς, ακόμη κι αν αποδυναμωθεί σημαντικά. Κι αυτό είναι ίσως ένα σημείο στο οποίο οι στόχοι των ΗΠΑ και του Ισραήλ πιθανότατα αποκλίνουν κάπως.
Ένα δεύτερο σημείο απόκλισης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ αφορά το σημείο όπου το κόστος του πολέμου θα γίνει υπερβολικά μεγάλο. Σύμφωνα με τον Ρος, οι Ισραηλινοί μπορούν να συνεχίσουν αυτή τη σύγκρουση όσο χρειαστεί. Αν και ο Νετανιάχου δεν απολαμβάνει ευρεία στήριξη στη χώρα συνολικά, έχει σχεδόν καθολική υποστήριξη σε ό,τι αφορά την αντιμετώπιση της ιρανικής απειλής.
Αυτό δεν ισχύει για τις ΗΠΑ. Αυτή η σύγκρουση αποτελεί μια σπάνια περίπτωση κατά την οποία οι ΗΠΑ μπαίνουν σε πόλεμο χωρίς τη στήριξη της πλειοψηφίας της κοινής γνώμης. Ο Ντόναλντ Τραμπ πιθανότατα αισθάνεται ότι έχει ένα περιθώριο να συνεχίσει προς το παρόν, έχει ένα περιθώριο κινήσεων, αλλά πιθανότατα έχει και ένα χρονικό όριο στο μυαλό του, ανησυχώντας για τις πληθωριστικές πιέσεις ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.
«Κλειδί» τα Στενά
Σε ερώτηση για τον αν μπορούν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ να τερματίσουν τον πόλεμο μονομερώς, ο Ντένις Ρος απαντά ότι το «κλειδί» για να μπορέσουν οι ΗΠΑ να αποχωρήσουν από τη σύγκρουση είναι τα Στενά του Ορμούζ.
«Από μόνος του, ο Τραμπ πιθανότατα θα είχε ήδη κηρύξει νίκη, επικαλούμενος την έκταση της ζημιάς που έχουν προκαλέσει οι ΗΠΑ και το Ισραήλ σε βασικούς στόχους του Ιράν – στις ναυτικές, πυραυλικές και μη επανδρωμένες δυνατότητές του, καθώς και στο πυρηνικό του πρόγραμμα» λέει ο Ρος.
Ο Ντόναλντ Τραμπ «μπορεί βάσιμα να ισχυριστεί σήμερα ότι το Ιράν δεν θα είναι σε θέση να αποτελέσει συμβατική απειλή για τους γείτονές του για τουλάχιστον πέντε χρόνια. Ωστόσο, δε μπορεί να ισχυριστεί ότι έχει κερδίσει και να σταματήσει, όσο το Ιράν ελέγχει ποιος μπορεί και ποιος δεν μπορεί να εξάγει πετρέλαιο και να διέρχεται από τα Στενά».
Το τέλος του πολέμου
Αυτή τη στιγμή η ιρανική απειλή έχει αποδυναμωθεί σημαντικά, κι αυτό φαίνεται από το γεγονός ότι έχει μειωθεί αισθητά ο αριθμός βαλλιστικών πυραύλων και drones που εκτοξεύει καθημερινά. Εν μέρει, αυτό οφείλεται και στο γεγονός ότι το Ιράν κρατά αποθέματα για να μπορέσει να συνεχίσει τις επιθέσεις σε βάθος χρόνου, προσπαθώντας να «αντέξει» περισσότερο από τις ΗΠΑ.
Με τη δύναμη πυρός που διατηρεί ακόμη, το Ιράν ίσως να μπορεί να συνεχίσει με τον τρέχοντα ρυθμό για αρκετές ακόμη εβδομάδες, ίσως και περισσότερο. Η ικανότητά του να απειλεί δεν έχει εξαφανιστεί, αλλά έχει μειωθεί δραστικά. Αν αυτό, σε συνδυασμό με άλλες κινήσεις όπως η συνοδεία πλοίων, επιτρέψει στις ΗΠΑ να αποσπάσουν τον έλεγχο των Στενών από το Ιράν, τότε ο Τραμπ θα μπορούσε να ανακοινώσει το τέλος του πολέμου.
Βεβαίως, κάτι τέτοιο είναι δύσκολο και, σύμφωνα με τον Ρος, ίσως να είναι και ανέφικτο αν δεν υπάρξει κατάληψη εδαφών από τις ΗΠΑ κατά μήκος των Ιρανικών ακτών. Σε αυτή την περίπτωση, η μόνη εναλλακτική προκειμένου να λήξει σύντομα ο πόλεμος θα είναι μέσω διαμεσολάβησης, Αλλά ακόμα και σε αυτό το σενάριο, ο Τραμπ πιθανότατα θα πρέπει πρώτα να καταφέρει να επιδείξει κάποια πρόοδο, κάποια αλλαγή της πραγματικότητας στα Στενά, πριν ξεκινήσει οποιαδήποτε διαμεσολάβηση, ώστε να μη φανεί ότι είναι εκείνος που αναζητά διέξοδο. Για τον λόγο αυτό στέλνει ακόμη περισσότερες δυνάμεις στην περιοχή, ελπίζοντας να αποκτήσει διαπραγματευτικό πλεονέκτημα.
