Το Κοινοβούλιο ενέκρινε την ετήσια έκθεσή του για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της δημοκρατίας στον κόσμο, καλώντας σε καλύτερη αξιοποίηση των πόρων για την υπεράσπισή τους.
Οι ευρωβουλευτές ενέκριναν με 421 ψήφους υπέρ, 120 κατά και 108 αποχές την ετήσια έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία στον κόσμο και τον ρόλο της ΕΕ σε αυτόν. Το κείμενο περιγράφει μια ανησυχητική εικόνα επιδείνωσης της παγκόσμιας κατάστασης, εν μέσω αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων και πρωτοφανών προκλήσεων για τη βασιζόμενη σε κανόνες πολυμερή τάξη. Καλεί επίσης την ΕΕ να επανεξετάσει τα εργαλεία που έχει στη διάθεσή της για την υπεράσπισή τους.
Οι επιθέσεις κατά της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αυξάνονται, μεταξύ άλλων μέσω της τεχνητής νοημοσύνης, της ψηφιακής παρακολούθησης και της καταστολής, λένε οι ευρωβουλευτές, τονίζοντας τον αντίκτυπο της παραπληροφόρησης στη χειραγώγηση της κοινής γνώμης, ιδίως κατά τη διάρκεια εκλογικών αναμετρήσεων, και την ανάγκη καταπολέμησης των ψευδών ειδήσεων. Για τους ευρωβουλευτές, αυτό περιλαμβάνει την αναγκαία προστασία των δημοσιογράφων, τη στήριξη των ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης, των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι οποίοι υφίστανται αυξανόμενες σωματικές, δικαστικές ή ψηφιακές πιέσεις και επιθέσεις, είτε στις χώρες τους είτε στο εξωτερικό, με τη διασυνοριακή καταπίεση να αναγνωρίζεται ως πολλαπλασιαστικό και καταδικαστέο φαινόμενο.
Για να διασφαλιστεί ο σεβασμός του διεθνούς δικαίου, οι ευρωβουλευτές καλούν επίσης την ΕΕ να συνεχίσει να συμμετέχει σε διεθνείς οργανισμούς και να παρέχει την άνευ όρων υποστήριξή της προς το διεθνές δικαστικό σύστημα και ιδιαίτερα το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, καταγγέλλοντας ταυτόχρονα την επιβολή κυρώσεων εναντίον του. Επαναλαμβάνουν την έκκλησή τους προς την Επιτροπή να ενεργοποιήσει τη νομοθεσία θωράκισης της ΕΕ στο πλαίσιο αυτό.
Το κείμενο περιγράφει λεπτομερώς απειλές για τα δικαιώματα εν γένει, καθώς και για συγκεκριμένες ομάδες, π.χ. τα δικαιώματα των γυναικών. Καταγγέλλει τη βία στην οποία υπόκεινται, ιδίως στο πλαίσιο ένοπλων συγκρούσεων, αλλά και την έμφυλη βία, την έλλειψη πρόσβασης στην εκπαίδευση, τον αντίκτυπο των στερεοτυπικών απόψεων σχετικά με το φύλο και την ανάγκη διασφάλισης των σεξουαλικών και αναπαραγωγικών δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της ασφαλούς και νόμιμης άμβλωσης. Οι ευρωβουλευτές επαναλαμβάνουν επίσης την αντίθεσή τους στη θανατική ποινή, την ανάγκη να συνεχιστεί η καταπολέμηση των βασανιστηρίων και να προωθηθεί η καταπολέμηση της διαφθοράς, καθώς και την ανάγκη προστασίας της ελευθερίας της έκφρασης και της ελευθερίας της συνείδησης.
Επανεξέταση των εργαλείων της ΕΕ για τη στήριξη συγκεκριμένων μέτρων
Οι ευρωβουλευτές ζητούν την αναθεώρηση του τρέχοντος σχεδίου δράσης της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία, συμπεριλαμβανομένων των κριτηρίων αναφοράς και των δεικτών και χρονοδιαγραμμάτων για την αξιολόγηση της δράσης της ΕΕ. Σύμφωνα με την έκθεση, τα ευρωπαϊκά εργαλεία πρέπει επίσης να λάβουν ειδική, επαρκή και προβλέψιμη χρηματοδότηση στο επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο, ιδίως στο πλαίσιο του εργαλείου «Η Ευρώπη στον κόσμο».
Η πλήρης και αποτελεσματική επιβολή της ψηφιακής νομοθεσίας της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της πράξης για την ψηφιακή ασφάλεια (DSA), της πράξης για τις ψηφιακές αγορές (DMA) και της πράξης για την τεχνητή νοημοσύνη (AI Act), καθώς και της νομοθεσίας για την εταιρική δέουσα επιμέλεια είναι απαραίτητη για την προάσπιση της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, σύμφωνα με την έκθεση του ΕΚ. Οι ευρωβουλευτές υποστηρίζουν επίσης τις ρήτρες αιρεσιμότητας για τα ανθρώπινα δικαιώματα στις εμπορικές συμφωνίες της ΕΕ με τρίτες χώρες και τη χρήση ευρωπαϊκών κυρώσεων ως βασικού πολιτικού εργαλείου για την προάσπιση του κράτους δικαίου, της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Σε χωριστή ψηφοφορία την Τετάρτη, η ολομέλεια ενέκρινε επίσης έκθεση σχετικά με την αντιμετώπιση της ατιμωρησίας μέσω κυρώσεων της ΕΕ, μεταξύ άλλων μέσω του παγκόσμιου καθεστώτος κυρώσεων της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα (της λεγόμενης πράξης Magnitsky της ΕΕ) με 440 ψήφους υπέρ, 127 κατά και 59 αποχές.
Ο Francisco Assis (Σοσιαλιστές, Πορτογαλία), εισηγητής της ετήσιας έκθεσης του 2025 για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία στον κόσμο και την πολιτική της ΕΕ επί του θέματος, δήλωσε: «Η φετινή έκθεση επικεντρώνεται λιγότερο στην κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της δημοκρατίας στον κόσμο και περισσότερο στα μέτρα που μπορεί να λάβει η ΕΕ για να αποκτήσει μεγαλύτερη επιρροή σε μια παγκόσμια τάξη που βρίσκεται σε αταξία. Αξιολογεί με κριτικό πνεύμα τα εργαλεία εξωτερικής πολιτικής που είναι ήδη διαθέσιμα και διατυπώνει συστάσεις για την ενίσχυση, την επέκταση και τη βελτίωσή τους, με σκοπό να συμβάλει στην προετοιμασία ενός νέου σχεδίου δράσης για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία μετά το 2027».
