Οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν σκληρύνει την στάση τους απέναντι στις ΗΠΑ και πιέζουν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ενεργοποιήσει το ισχυρότερο εμπορικό της όπλο εάν ο Τραμπ δεν υποχωρήσει από τις επιδιώξεις του να προσαρτήσει την Γροιλανδία στις ΗΠΑ.
Όπως μεταδίδει το Politico, η Γερμανία τάχθηκε στο πλευρό της Γαλλίας και δήλωσε ότι θα ζητήσει από την Επιτροπή να εξετάσει την ενεργοποίηση του λεγόμενου anti-coercion instrument στην έκτακτη σύσκεψη των ηγετών την Πέμπτη, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές. Σημειώνεται ότι το anti-coercion instrument (ACI) ή αλλιώς το «εμπορικό μπαζούκα» της ΕΕ υιοθετήθηκε το 2023 και ορίζει ως «εξαναγκασμό» κάθε περίπτωση όπου ένα κράτος απειλεί ή επιβάλλει μέτρα στο εμπόριο ή στις επενδύσεις για να αναγκάσει την Ένωση ή ένα κράτος-μέλος να αλλάξει πολιτική, να λάβει συγκεκριμένη απόφαση.
Η κίνηση του Βερολίνου, φέρνει την ΕΕ πιο κοντά σε μία δυναμική αντίδραση εν μέσω της κλιμάκωσης της ρητορικής του Τραμπ για το έδαφος που διοικητικά ανήκει στη Δανία, ενώ οι υποστηρικτές της έχουν ωθήσει τις βασικές πρωτεύουσες να σκληρύνουν τη στάση τους σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να αντιδράσει η Ευρώπη.
«Η απόφαση έχει ληφθεί εδώ και μερικές ημέρες. Το έχουμε διαπιστώσει στις διμερείς συνομιλίες μας ότι υπάρχει ευρεία υποστήριξη για το ότι η ΕΕ πρέπει να προετοιμαστεί για όλα τα σενάρια, και αυτό περιλαμβάνει επίσης το να τεθούν όλα τα μέσα επί τάπητος», ανέφερε διπλωμάτης στο Politico.
Το τι θα ζητήσουν οι κυβερνήσεις από την Επιτροπή θα αποφασιστεί σε μεγάλο βαθμό με βάση τι θα πει ο πρόεδρος των ΗΠΑ στην ομιλία του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός αργότερα την Τετάρτη. Την ίδια ώρα που αρκετοί Ευρωπαίοι ηγέτες προσπαθούν να κανονίσουν συναντήσεις με τον Τραμπ στο περιθώριο του Νταβός προκειμένου να τον πείσουν να μην επιβάλει τους δασμούς, προετοιμάζονται ταυτόχρονα για την πιθανότητα να υλοποιήσει τις απειλές του.
Ο Τραμπ ανακοίνωσε το Σάββατο ότι θα επιβάλει δασμό 10% στους συμμάχους του ΝΑΤΟ που αντιτίθενται στην απόφασή του να καταλάβει τη Γροιλανδία συμπεριλαμβανομένων της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Δανίας, της Ολλανδίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Νορβηγίας, της Σουηδίας και της Φινλανδίας. Έκτοτε, απείλησε μάλιστα και με δασμό 200% στο γαλλικό κρασί και στη σαμπάνια μετά την άρνηση του Μακρόν να συμμετάσχει στο «Συμβούλιο της Ειρήνης» για τη Γάζα.
Εκτός από την ενεργοποίηση του «εμπορικού μπαζούκα», οι ηγέτες συζήτησαν επίσης τη χρήση ενός παλαιότερου πακέτου αντιποίνων που θα επέβαλε δασμούς σε εξαγωγές των ΗΠΑ αξίας 93 δισ. ευρώ. Δύο διπλωμάτες της ΕΕ ανέφεραν ότι είναι δυνατό να επιβληθούν πρώτα οι δασμοί, ενώ η Επιτροπή θα προχωρήσει στην πιο δυσκίνητη διαδικασία της ενεργοποίησης του ισχυρού εμπορικού όπλου.
«Υπάρχει σύγκλιση με τους Γερμανούς, υπάρχει μια αφύπνιση από την πλευρά τους, ότι πρέπει να σταματήσουμε να είμαστε αφελείς», δήλωσε ένας ανώτερος Γάλλος αξιωματούχος. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έχει υποστηρίξει την κίνηση, ωστόσο άλλες πρωτεύουσες επιδεικνύουν μεγαλύτερη αυτοσυγκράτηση, δεδομένου του κινδύνου να προκαλέσει περαιτέρω αντίμετρα από τον Τραμπ, καθώς και του ενδεχόμενου κόστους που αυτή θα έχει για τις οικονομίες τους.
«Έχουμε στη διάθεσή μας μια σειρά μέσων και συμφωνούμε ότι δεν θέλουμε να τα χρησιμοποιήσουμε. Αλλά αν χρειαστεί να τα χρησιμοποιήσουμε, τότε θα το κάνουμε», δήλωσε ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς σε δημοσιογράφους τη Δευτέρα.
Αυτό το εμπορικό όπλο είναι ένας από τους κύριους μοχλούς πίεσης της ΕΕ κατά των ΗΠΑ, διότι περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα πιθανών μέτρων, όπως η επιβολή δασμών, ο περιορισμός των εξαγωγών στρατηγικών αγαθών ή ο αποκλεισμός αμερικανικών εταιρειών από διαγωνισμούς. Η απόφαση για τη χρήση του μέσου δεν θα ληφθεί ελαφρά τη καρδία, καθώς θα έχει σημαντικό αντίκτυπο στην οικονομία της ΕΕ.
Την τελευταία φορά που η ΕΕ εξέτασε το ενδεχόμενο να χρησιμοποιήσει το «μπαζούκα» της εναντίον των ΗΠΑ ήταν όταν ο Τραμπ επέβαλε μονομερείς δασμούς το 2025 και αποφάσισε εν τέλει να κάνει πίσω. Αυτή τη φορά, οι πρωτεύουσες των κρατών-μελών δείχνουν μεγαλύτερη αντοχή στον πόνο, όπως ανέφεραν διπλωμάτες της ΕΕ.
«Η κατάσταση είναι πολύ διαφορετική από την περσινή, όταν επρόκειτο απλώς για εμπορική διαμάχη. Οι χώρες δήλωσαν ότι δεν θέλουν να εμπλακούν σε διαμάχη σχετικά με το αν οι δασμοί πρέπει να είναι 10% ή 15%, ιδίως όταν εξαρτόμαστε από τις ΗΠΑ. Ωστόσο, δεν βρισκόμαστε πλέον σε μια κατάσταση όπου είναι καλό να το κάνουμε, αλλά σε μια κατάσταση όπου είναι απαραίτητο να το κάνουμε», τονίζει διπλωματική πηγή.
Για να ενεργοποιηθεί ο μηχανισμός ACI απαιτεί την στήριξη τουλάχιστον 15 χωρών του Συμβουλίου της Ευρώπης. Οι διπλωμάτες ελπίζουν ότι η σύμμαχος του Τραμπ, Τζιόρτζια Μελόνι, θα συμμετάσχει επίσης. Ως τρίτη μεγαλύτερη χώρα της ΕΕ, η συμμετοχή της Ιταλίας στην προσπάθεια θα αποτελέσει σημαντική επίδειξη ενότητας, ανέφεραν.
Προς το παρόν, η Ιταλία έχει ταχθεί υπέρ συνομιλιών αποκλιμάκωσης με τις ΗΠΑ, ενώ και η θέση της Πολωνίας παραμένει ασαφής. Ωστόσο, καθώς Γαλλία και Γερμανία βρίσκονται στην ίδια σελίδα, η πίεση προς τη Ρώμη και τη Βαρσοβία να ευθυγραμμιστούν με το υπόλοιπο μπλοκ θα είναι έντονη.
