Η κλιμάκωση της ρητορικής της αμερικανικής κυβέρνησης σχετικά με τη Γροιλανδία σημαίνει ότι ένα βίαιο σενάριο δεν μπορεί πλέον να αποκλειστεί πλήρως, ωστόσο το πιθανότερο είναι ότι οι ΗΠΑ τελικά θα μετριάσουν τη ρητορική τους και θα επανεξετάσουν τα σχέδια τους.
Κι αυτό, υπό την πίεση εσωτερικών πολιτικών δυσκολιών, αλλά και της ισχυρής αντίδρασης από συμμάχους, οι οποίοι ταυτόχρονα θα λάβουν μέτρα για να αντιμετωπίσουν τις ανησυχίες ασφαλείας της Ουάσιγκτον.
Αυτό εκτιμά σε ανάλυσή της η Allianz, σχετικά με την πιθανή έκβαση της κρίσης μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ, και δίνει πιθανότητες 50% στο σενάριο η αμερικανική κυβέρνηση να εγκαταλείψει τις φιλοδοξίες της λόγω έλλειψης στήριξης από το Κογκρέσο και από την κοινή γνώμη (το 73% των Αμερικανών αντιτίθεται στη χρήση στρατιωτικής βίας για την κατάληψη της Γροιλανδίας).
Επιπλέον, όπως εκτιμούν οι αναλυτές της Allianz, με τις δημοσκοπήσεις να δείχνουν ότι οι Ρεπουμπλικάνοι είναι πιθανό να χάσουν την πλειοψηφία στη Βουλή των Αντιπροσώπων μετά τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, η κυβέρνηση Τραμπ θα μετατοπίσει την προσοχή της σε εσωτερικές προτεραιότητες, αναπροσαρμόζοντας ταυτόχρονα την προσέγγισή της ώστε να αποφύγει ρήξη με τους συμμάχους.
Στο μεταξύ, η Ευρωπαϊκή Ένωση εκτιμάται ότι, ταυτόχρονα με ένα πλέγμα αποτροπής έναντι των ΗΠΑ, το οποίο μεταξύ άλλων θα περιλαμβάνει προειδοποιήσεις για κλείσιμο αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στην Ευρώπη και μείωση αγορών αμερικανικών ομολόγων, θα μπορούσε επίσης προτάξει ένα πλαίσιο συνεργασίας.
Το πλαίσιο αυτό θα αφορά τον συντονισμό κοινών επενδύσεων στη Γροιλανδία, αλλά και δεσμεύσεις για την εδαφική ακεραιότητα της Γροιλανδίας, με την ανάπτυξη δυνάμεων ταχείας αντίδρασης στο νησί σε συντονισμό με την Κοπεγχάγη. Σε αυτό το σενάριο, όλες οι πλευρές θα επιτύχουν ορισμένους από τους στόχους τους: οι ΗΠΑ θα ενισχύσουν τη στάση τους στην Αρκτική, η Δανία θα κλείσει κενά ασφαλείας και η Ευρώπη θα αποτρέψει μια βίαιη κατάληψη, διατηρώντας την ενότητα του ΝΑΤΟ.
Συμφωνία σύνδεσης
Το δεύτερο πιθανότερο σενάριο, που σύμφωνα με την Allianz συγκεντρώνει πιθανότητες 40%, προβλέπει ότι οι ΗΠΑ θα αποκτήσουν τελικά τον άτυπο έλεγχο της Γροιλανδίας μέσω μιας συμφωνίας σύνδεσης, με αποφυγή στρατιωτικής σύγκρουσης αλλά με εκ νέου ανάδειξη της γεωπολιτικής αδυναμίας της Ευρώπης.
Σε αυτό το σενάριο, η Ουάσιγκτον θα επιδιώξει να επηρεάσει τον πληθυσμό της Γροιλανδίας μέσω γενναιόδωρων οικονομικών κινήτρων, όπως προνομιακή πρόσβαση στη Συμφωνία ΗΠΑ-Μεξικού-Καναδά, αυξημένες επενδύσεις σε υποδομές και εξόρυξη, καθώς και ισχυρές εγγυήσεις ασφάλειας.
Η Δανία, επιδιώκοντας να αποφύγει μια σύγκρουση με τις ΗΠΑ που θα μπορούσε να σημάνει το τέλος του ΝΑΤΟ, θα κατέληγε τελικά να στηρίξει απρόθυμα μια Συμφωνία Ελεύθερης Σύνδεσης μεταξύ Γροιλανδίας και ΗΠΑ. Αυτή η πορεία θα μπορούσε να κορυφωθεί με την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της Γροιλανδίας, αφού προηγουμένως η Δανία εγκρίνει ένα δημοψήφισμα που, πιθανότατα, θα επιβεβαιώνει τις τρέχουσες δημοσκοπήσεις, οι οποίες δείχνουν πλειοψηφία υπέρ της ανεξαρτησίας (56%).
Σε αυτό το σενάριο, η αδυναμία της Ευρώπης να διαμορφώσει κοινή θέση θα την εμπόδιζε να μπλοκάρει αποτελεσματικά τις αμερικανικές κινήσεις. Τα κράτη-μέλη θα έδιναν προτεραιότητα στις διμερείς σχέσεις με την Ουάσιγκτον, ενώ οι ΗΠΑ θα συνέδεαν το ζήτημα της Γροιλανδίας με ευρύτερες δεσμεύσεις ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένης της στήριξης της άμυνας της Ουκρανίας και της αυξημένης αμερικανικής εμπλοκής στην ευρωπαϊκή ασφάλεια, ζητώντας εμμέσως από την Ευρώπη να «κάνει τα στραβά μάτια» στη Γροιλανδία.
Η αμερικανική επέκταση στη Γροιλανδία θα παρουσιαζόταν ως συλλογικό όφελος ασφάλειας και όχι ως μονομερής αρπαγή, επιτρέποντας στο ΝΑΤΟ να παραμείνει άθικτο. Η στρατιωτική σύγκρουση μεταξύ συμμάχων θα αποφευχθεί, αλλά η γεωπολιτική αδυναμία της Ευρώπης θα αναδεικνυόταν ξανά και η διατλαντική εμπιστοσύνη θα επιδεινωνόταν. Οι επιπτώσεις στις αγορές σε αυτό το σενάριο θα ήταν υποτονικές.
Το χειρότερο σενάριο
Στο χειρότερο σενάριο, το οποίο σύμφωνα με την Allianz συγκεντρώνει πιθανότητες 10%, η επιδίωξη των ΗΠΑ για πλήρη προσάρτηση της Γροιλανδίας με στρατιωτική βία θα έθετε άμεσα τέλος στο ΝΑΤΟ, διαλύοντας δεκαετίες ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας και σηματοδοτώντας το τέλος του υπό αμερικανική ηγεσία συστήματος συλλογικής άμυνας στην Ευρώπη.
Αν οι διαπραγματεύσεις με τη Γροιλανδία και την ΕΕ αποτύχουν να εξασφαλίσουν την ταχεία επέκταση του αμερικανικού ελέγχου, η Ουάσιγκτον μπορεί να επιλέξει την κατάληψη του νησιού με στρατιωτικά μέσα. Δεδομένων των ελάχιστων αμυντικών δυνατοτήτων της Γροιλανδίας, οι αμερικανικές δυνάμεις θα εξασφάλιζαν γρήγορα στρατηγικές τοποθεσίες, συμπεριλαμβανομένης της πρωτεύουσας Νουκ, των μεγάλων αεροδρομίων, των λιμανιών και μεταλλευτικών εγκαταστάσεων.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, σε μια τέτοια περίπτωση, θα αδυνατούσε να οργανώσει αποτελεσματική στρατιωτική απάντηση, δεδομένης της ανισορροπίας δυνατοτήτων έναντι των ΗΠΑ. Η επίθεση θα έφερνε το ΝΑΤΟ σε άμεσο τέλος.
Όμως, ακόμα κι αν η συνθήκη παρέμενε τυπικά σε ισχύ, η αξιοπιστία και η ενότητα του ΝΑΤΟ θα καταστρέφονταν μέσα σε μία νύχτα, διαλύοντας δεκαετίες ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας και σηματοδοτώντας το τέλος του αμερικανοκεντρικού συστήματος συλλογικής άμυνας στην Ευρώπη.
Ο κόσμος χωρίς το ΝΑΤΟ
Σε αυτή την περίπτωση, η Ευρώπη θα έμενε εκτεθειμένη. Τα κράτη-μέλη της ΕΕ θα συγκαλούσαν έκτακτες συνόδους για τη δημιουργία νέου συμφώνου ασφάλειας και θα επιτάχυναν απότομα τις αμυντικές δαπάνες, αναγκασμένα να ανασυγκροτήσουν γρήγορα στρατιωτική ισχύ για να αποτρέψουν εξωτερικές απειλές.
Οι πολιτικές και οικονομικές σχέσεις με τις ΗΠΑ θα επιδεινώνονταν επίσης, οι εμπορικές συμφωνίες θα ανεστέλλοντο, οι αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στην Ευρώπη θα έκλειναν και οι διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία θα εγκαταλείπονταν.
Σε αυτό το σενάριο, άλλες μεγάλες δυνάμεις θα ένιωθαν ενθαρρυμένες από την αμερικανική αρπαγή της Γροιλανδίας. Η Κίνα θα επιδίωκε να επεκτείνει την επιρροή της στον Παγκόσμιο Νότο και θα αύξανε την πίεση στην Ταϊβάν, ενώ η Ρωσία θα εκμεταλλευόταν την ευρωπαϊκή ευαλωτότητα εντείνοντας τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στην Ουκρανία. Αυτό θα αύξανε τον μεσοπρόθεσμο κίνδυνο η Ευρώπη να εμπλακεί σε άμεση στρατιωτική σύγκρουση.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, οι παγκόσμιες αγορές θα ανατιμολογούνταν απότομα για παρατεταμένη γεωπολιτική αστάθεια, προκαλώντας σοβαρές αναταράξεις με πτώση των μετοχών (εξαιρουμένων των αμυντικών), διεύρυνση των πιστωτικών περιθωρίων και σημαντικά ασθενέστερο ευρώ.
