Ενώ οι ΗΠΑ εξακολουθούν να ξεφεύγουν από την επιβράδυνση, η οικονομική κατάσταση εξακολουθεί να επιδεινώνεται στις ευρωπαϊκές χώρες, επιτείνοντας την απόκλιση που έγινε εμφανής στην αρχή της κρίσης υγείας.
Πέρα από τις διαφορές στη δυναµική ανάπτυξη µεταξύ των χωρών, οι διαφορές αυτές συνδέονται με τον αντίκτυπο της ενεργειακής κρίσης, ο οποίος είναι μεγαλύτερος στις ευρωπαϊκές χώρες από ό,τι στις ΗΠΑ, και εξηγούνται επίσης από την κατεύθυνση της δημοσιονομικής πολιτικής από το 2020 και μετά. Οι διαφορές αυτές είναι απίθανο να μειωθούν βραχυπρόθεσμα. Η επιβράδυνση της δραστηριότητας που παρατηρείται στα τέλη του 2023 θα επιβαρύνει την ετήσια ανάπτυξη το 2024.
Και το 2025;
Στις βιομηχανικές χώρες, και ιδίως στην Ευρώπη, η ανάπτυξη αναμένεται να ανακάμψει στο 1,7% το 2025, ενώ η ανάπτυξη στις αναδυόμενες χώρες παρέμενε σταθερή το 2024, και το ίδιο για το 2025. Η δραστηριότητα θα υποστηριχθεί από τη χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής. Η σύγκλιση του πληθωρισμού προς τον στόχο του 2% οδήγησε ουσιαστικά τις κεντρικές τράπεζες να αρχίσουν να μειώνουν τα επιτόκια από τα μέσα του 2024. Αντίθετα, το επίπεδο των δημοσιονομικών ελλειμμάτων και του δημόσιου χρέους θα οδηγήσει πολλές κυβερνήσεις στη λήψη μέτρων εξυγίανσης. Η παγκόσμια ανάπτυξη θα φθάσει το 2025 στο 2,8%, 0,2 μονάδες πάνω από το επίπεδο του 2024.
Η παγκόσμια δραστηριότητα αναμένεται να ωθηθεί κυρίως από τις αναδυόμενες οικονομίες, παρά την επιβράδυνση στην Κίνα. Στις προηγμένες οικονομίες, η ανάπτυξη αναμένεται να παραμείνει δυναμική στις Ηνωμένες Πολιτείες και πιο συγκρατημένη στην Ευρωζώνη. Οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι αποτελούν τον κύριο κίνδυνο που επιβαρύνει το σενάριο. Το 2024, η οικονομική δραστηριότητα ήταν ιδιαίτερα δυναμική στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ισπανία, πιο συγκρατημένη στην Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο και υποτονική στη Γερμανία.
Αυτές οι διαφορές στην ανάπτυξη μεταξύ των προηγμένων οικονομιών αντανακλούν, ιδίως, διαφορές στη δυναμική της κατανάλωσης και των εξαγωγικών επιδόσεων. Το 2025, οι ρυθμοί ανάπτυξης αναμένεται να συγκλίνουν, με επιτάχυνση της δραστηριότητας στην ευρωζώνη και ελαφρά επιβράδυνση στις Ηνωμένες Πολιτείες, κυρίως λόγω της επιβράδυνσης της κατανάλωσης των νοικοκυριών.
Στον τομέα της καινοτομίας, η Ελβετία, η Σουηδία, οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, η Σιγκαπούρη και το Ηνωμένο Βασίλειο είναι οι πιο καινοτόμες οικονομίες στον κόσμο, ενώ η Κίνα, η Τουρκία, η Ινδία, το Βιετνάμ και οι Φιλιππίνες είναι οι ταχύτερα αναπτυσσόμενες σε βάθος δεκαετίας, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Δείκτη Καινοτομίας (GII) 2024 του WIPO, ο οποίος δείχνει επιβράδυνση της δραστηριότητας επιχειρηματικών κεφαλαίων, της χρηματοδότησης Ε&Α και άλλων επενδυτικών δεικτών. Τα τελευταία χρόνια, η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, η Βραζιλία, η Ινδονησία, ο Μαυρίκιος και το Πακιστάν σημείωσαν τη μεγαλύτερη πρόοδο στον GII (κατά σειρά κατάταξης). Η Ινδονησία, το Πακιστάν και το Ουζμπεκιστάν συνεχίζουν να υπερέχουν για τρίτη συνεχή χρονιά και η Βραζιλία για τέταρτη συνεχή χρονιά.
Σε ό,τι εχει να κάνει με τους δείκτες δραστηριότητας υψηλής συχνότητας, αυτοί υποδηλώνουν σταθερή συνολική δυναμική ανάπτυξης στις περισσότερες οικονομίες. Οι έρευνες για τις επιχειρήσεις εξακολουθούν να δείχνουν ότι η δραστηριότητα στον τομέα των υπηρεσιών είναι ισχυρότερη από ό,τι στους τομείς της μεταποίησης, όπου οι υψηλοί δείκτες αποθεμάτων προς πωλήσεις σε πολλές μεγάλες προηγμένες οικονομίες θα μπορούσαν να επιβαρύνουν την παραγωγή βραχυπρόθεσμα. Στις προηγμένες οικονομίες, η πρόσφατη ενίσχυση της δραστηριότητας στον τομέα των υπηρεσιών αντανακλά εν μέρει την επανεξισορρόπηση της ζήτησης προς αυτόν τον τομέα μετά την πανδημία. Η διαδικασία αυτή αμβλύνεται σταδιακά, και οι αναλογίες μεταξύ των όγκων κατανάλωσης αγαθών και υπηρεσιών είναι τώρα κοντά σε επίπεδα που αντιστοιχούν στις προ της πανδημίας τάσεις σε πολλές χώρες. Οι έρευνες δείχνουν βελτίωση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών στην Ευρώπη, καθώς και σε ορισμένες αναδυόμενες οικονομίες όπου η ανάπτυξη δείχνει ανθεκτικότητα, όπως η Ινδονησία.
Η παγκόσμια οικονομία συνέχισε να επιδεικνύει ανθεκτικότητα το πρώτο εξάμηνο του 2024 και ο πληθωρισμός συνέχισε να μειώνεται. Οι τάσεις αυτές αναμένεται να συνεχιστούν και το 2025, με την παγκόσμια ανάπτυξη να σταθεροποιείται με μέτριο ρυθμό και τον πληθωρισμό να επιστρέφει στο στόχο στις περισσότερες χώρες μέχρι το τέλος του 2025. Οι βασικοί βραχυπρόθεσμοι κίνδυνοι περιλαμβάνουν τις συνεχιζόμενες γεωπολιτικές και εμπορικές εντάσεις. Το ενδεχόμενο επιβράδυνσης της ανάπτυξης καθώς θα χαλαρώνουν οι εντάσεις στην αγορά εργασίας είναι πιθανό και διαταραχές στις χρηματοπιστωτικές αγορές εάν δεν υλοποιηθεί η προβλεπόμενη πορεία σταθερού αποπληθωρισμού μπορεί να παρατηρηθούν.
Τα επιτόκια θα πρέπει να μειώνονται καθώς ο πληθωρισμός μειώνεται, αλλά ο χρόνος και ο ρυθμός αυτών των μειώσεων των επιτοκίων θα πρέπει να αξιολογούνται προσεκτικά ώστε να διασφαλίζεται η βιώσιμη επιστροφή του πληθωρισμού στο στόχο του. Εξακολουθούν να απαιτούνται προσπάθειες για τον περιορισμό των δημόσιων δαπανών, την αύξηση των εσόδων και τη βελτίωση του δημοσιονομικού πλαισίου για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών. Πρέπει να δοθεί νέα ώθηση στις μεταρρυθμίσεις της αγοράς προϊόντων για την ενίσχυση του ανταγωνισμού. Αυτό είναι απαραίτητο για να γίνει η στροφή στην ανάπτυξη και να μειωθούν οι δημοσιονομικές πιέσεις.
