Τα αγροτικά θέματα της πατρίδας μας δεν εξελίσσονται καλά, κι αυτό είναι γνωστό. Υπάρχουν όμως και εξαιρέσεις, όπως η επανα-εισαγωγή της καλλιέργειας της φουντουκιάς, η οποία φέτος μοιάζει να μας δίνει κάποιες σημαντικές πρώτες ποσότητες.
Τις τελευταίες ημέρες, οι μικρές σε αριθμό ομάδες καλλιεργητών φουντουκιάς στα κοινωνικά δίκτυα είναι γεμάτες από τους καρπούς της πρώτης ουσιαστικά παραγωγικής χρονιάς σε κάποια υπολογίσιμη έκταση! Χαρά, υπερηφάνεια, ελπίδες, ευχές! Δεν είναι και μικρό πράγμα να έχεις φυτεύσει μικρά κλαράκια (φυντάνια) στο έδαφος πριν 4 ή 5 χρόνια και μετά από προσπάθεια, κόπους, έξοδα, αγωνίες, απογοητεύσεις, αρρώστιες να βρίσκεσαι μπροστά σε κάμποσα τσουβάλια γεμάτα φουντούκια!
Η καλλιέργεια της φουντουκιάς, ήλθε στην Ελλάδα από τους πρόσφυγες. Την ξέρανε από τον Πόντο, μια περιοχή που είναι αυτοφυής θάμνος και σήμερα έχει καταστήσει την Τουρκία στον μεγαλύτερο παγκόσμιο παραγωγό του είδους. Εμείς εδώ καλλιεργούσαμε μέχρι πριν 20 ή 30 χρόνια στην Βόρεια Ελλάδα μια συγκεκριμένη ποικιλία, η οποία με τα χρόνια πάλιωσε. Σε συνδυασμό με τις πεπαλαιωμένες καλλιεργητικές τεχνικές που χρησιμοποιούνταν, η καλλιέργεια υποχώρησε πολύ, σχεδόν εγκαταλείφθηκε.
Πριν 10 περίπου χρόνια, όταν άρχισαν πια τα μεγάλα αγροτικά προβλήματα να διογκώνονται, το ενδιαφέρον των αγροτών στράφηκε στην καλλιέργεια των ακρόδρυων, δηλαδή, καρυδιάς, και φυστικίας που ήταν ήδη γνωστές, ενώ κάποιοι άλλοι πολύ λιγότεροι σε αριθμό, αποφάσισαν να δοκιμάσουν τα δύσκολα: να καλλιεργήσουν φουντουκιές, βασιζόμενοι κυρίως στα ακούσματα και μνήμες παλαιότερων καλλιεργητών παρά σε συστάσεις επιστημόνων και τεχνικών.
Το πρώτο μεγάλο θέμα που αντιμετώπισαν οι πρωτοπόροι αγρότες, ήταν αυτό της εύρεσης της κατάλληλης ποικιλίας. Με το γνωστό χάος που επικρατεί στο χώρο των φυτωρίων, πρακτικά ο καθένας φύτευσε αυτό που βρήκε. Αυτό σε απλά ελληνικά ερμηνεύεται, ο θεός να βάλει το χέρι του. Διότι η επιλογή της ποικιλίας είναι απολύτως καθοριστική για το σχήμα, τη γεύση της τελική χρήση του προϊόντος. Ενδεικτικά, φυτωριούχος από περιοχή με μεγάλη δραστηριότητα, μας ανέφερε τους ηρωικούς εκείνους καιρούς ως ποικιλία «Μεσογειακή» (που αποδείχθηκε ότι είχε κάνει ο ίδιος τα... βαφτίσια, αφού κανείς άλλος δεν την ήξερε) και προς επιβεβαίωση των όσων έλεγε, μας ανέφερε ότι προέρχεται από το... Μεσογειακό Βέλγιο! Βγάλτε άκρη μόνοι σας...
Αφού ξεπεράστηκαν αυτά τα θέματα και έγιναν οι πρώτες φυτεύσεις, πήρε μπροστά και η απαραίτητη συμπληρωματική δραστηριότητα, αυτή της τεχνικής στήριξης της καλλιέργειας. Με χαρές και λύπες φτάσαμε τα τελευταία δύο χρόνια να δούμε τους πρώτους καρπούς. Φέτος, είναι η χρονιά που η ποσότητα της παραγωγής μοιάζει να είναι πια σε κάποιο μέγεθος, όχι που θα φέρει την ανατροπή, αλλά που θεμελιώνει προσδοκίες για ένα ελπιδοφόρο μέλλον.
Και ποιο μπορεί να είναι αυτό το μέλλον; Αρχικά η υποκατάσταση εισαγωγών και στο μέλλον η διενέργεια εξαγωγών. Τα ντόπια προϊόντα προτιμώνται παντού σε ολόκληρο τον κόσμο. Έτσι κι εδώ, μεγάλο ποσοστό της αγοράς ξηρών καρπών, αυτών δηλαδή που καταναλώνονται κατευθείαν από τους καταναλωτές, μπορεί πολύ εύκολα να πάρει την θέση των εισαγόμενων. Αλλά και η βιομηχανική αγορά, δηλαδή αυτή του ζαχαροπλαστείου και της παραγωγής πραλίνας μπορεί άνετα να βρει πολλές χρήσεις με το φρεσκοπαραγόμενο Ελληνικό φουντούκι, υποκαθιστώντας τα εισαγόμενα.
Με δεδομένο ότι το εμπορικό μας έλλειμμα εμφανίζεται τη στιγμή αυτή σαν την μεγαλύτερη ίσως οικονομική απειλή της χώρας, κάθε προσπάθεια προς την σωστή κατεύθυνση είναι καλοδεχούμενη. Απόψεις ότι είναι πολύ μικρές οι ποσότητες ενώ το πρόβλημα είναι πολύ μεγάλο, θα πρέπει να ελεγχθούν και να απορριφθούν ως μίζερες.
Κάπως έτσι λέγανε διάφοροι και για τα κελυφωτά φυστίκια και τώρα που φεύγει η μια νταλίκα πίσω από την άλλη για την Ιταλία, κανείς δεν βγήκε να απολογηθεί. Παρόμοιο ισχύει και τα καρύδια, μια καλλιέργεια που επεκτάθηκε πολύ και αντιμετωπίζει προβλήματα διάθεσης, αλλά η συνεισφορά της στο εμπορικό μας ισοζύγιο είναι σημαντική. Ας σημειωθεί ότι οι καρποί των ακρόδρυων έχουν υψηλή τιμή και τα φορτία των 22.000 κιλών μιας νταλίκας ξεπερνάει κατά πολύ τα 150.000 ευρώ. Δεν υπάρχουν πολλά αγροτικά αλλά και βιομηχανικά προιόντα Ελληνικής παραγωγής με τόσο υψηλή αξία!
Άρα η προσπάθεια θα πρέπει να χαιρετιστεί από όλους μας και αυτό που έχουμε να κάνουμε εμείς σαν καταναλωτές, είναι να αναζητήσουμε στα ράφια το ελληνικό φουντούκι και να το αγοράσουμε. Το μήνυμα που εκπέμπουμε φτάνει αστραπιαία στον παραγωγό κι αυτός φεύγει αμέσως για τον φυτωριούχο να δει εάν έχει φυτά. Διότι οι περισσότερες φυτεύσεις έγιναν σε μικρή και δοκιμαστική κλίμακα και με το πρώτο ελπιδοφόρο μήνυμα από την αγορά μπορούν εύκολα να πολλαπλασιαστούν. Λογικό δεν είναι; Κανείς δεν ήξερε πως θα εξελιχθούν τα πράγματα αφού δεν είχε κάποιος άλλος στο χωριό να μπορέσει να μοιραστεί την εμπειρία.
Έτσι λοιπόν, τώρα που έχει αποκτηθεί μια κάποια καλλιεργητική εμπειρία, η αγορά εισροών έχει αναπτυχθεί, με σωρεία μηχανημάτων, κατάλληλων λιπασμάτων και φαρμάκων αλλά και οι έμποροι στην βόρεια κυρίως Ελλάδα, έχουν αρχίσει να διαλαλούν την νέα τους πραμάτεια, το μέλλον της καλλιέργειας φαντάζει πολύ ελπιδοφόρο. Να σημειωθεί ότι μεγαλύτερη αγορά είναι η Ιταλική, η οποία χρησιμοποιεί τεράστιες ποσότητες για την παρασκευή πραλίνας φουντουκιού, του γνωστού υποκατάστατου της σοκολάτας.
Με τις τελευταίες εξελίξεις στην αγορά της τελευταίας, όπου οι τιμές τραβούν την ανηφόρα, η αγορά της πραλίνας φουντουκιού μπορεί κάλλιστα να ελπίζει αυτό που λένε στα καφενεία «Sky is the limit»!!!
