Οι κυβερνήσεις και οι χρηματοοικονομικές ρυθμιστικές αρχές δεν βλέπουν με θετική ματιά τα κρυπτονομίσματα και συχνά συμβουλεύουν τους επενδυτές να μην αγοράζουν κρυπτονομίσματα, αναφέροντας τον κίνδυνο σημαντικών απωλειών ή ακόμα και απάτης. Παρά τη δυσπιστία τους, δεν έχουν ως προτεραιότητα να νομοθετήσουν αναλόγως. Κατά συνέπεια, ο χώρος των κρυπτονομισμάτων έχει αναπτυχθεί σε νομικό κενό με περιορισμένη προστασία για τους επενδυτές που κάνουν τα πρώτα τους βήματα στην εν λόγω αγορά ενώ ταυτόχρονα το πεδίο μένει ανοιχτό για κακόβουλους προγραμματιστές. Αυτή η αληθινή οικονομική «Άγρια Δύση» προκάλεσε δεκάδες δισεκατομμύρια απώλειες για τους επενδυτές μόνο το 2022, κυρίως λόγω της κατάρρευσης του κρυπτονομίσματος LUNA και της χρεοκοπίας της πλατφόρμας κρυπτογράφησης FTX.
Συμβουλεύοντας απλώς τους ανθρώπους να μην αγοράζουν κρυπτονομίσματα, χωρίς να τους προσφέρουν με άλλο τρόπο προστασία ισχυρών ρυθμίσεων, οι αρχές υπήρξαν αμελείς απέναντι σε αυτό το μέρος της επενδυτικής κοινότητας. Στα τέλη Απριλίου 2023, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τον Κανονισμό Αγορών Κρυπτονομισμάτων (MiCA για συντομία) με στόχο να βάλει τα πράγματα σε τάξη. Η νέα νομοθεσία δημιουργεί συνθήκες για την προστασία των χρηστών και των επενδυτών καθώς και για την καταπολέμηση της κατάχρησης και της χειραγώγησης της αγοράς ρυθμίζοντας τις συναλλαγές και την έκδοση κρυπτονομισμάτων. Με αυτόν τον τρόπο, η Ευρωπαϊκή Ένωση δηλώνει ρητά ότι θέλει να προωθήσει τη χρήση και την καινοτομία στη βιομηχανία κρυπτονομισμάτων και όχι να την εμποδίσει. Σε σύγκριση με χώρες όπως η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες είναι απρόθυμες να δεχτούν κρυπτονομίσματα, η Ευρώπη υιοθετεί επομένως μια εποικοδομητική και προηγμένη θέση σε αυτόν τον τομέα. Η Ευρώπη έχει λοιπόν τη δυνατότητα να γίνει το επίκεντρο της βιομηχανίας κρυπτονομισμάτων.
Τι αλλάζει;
Οι νέοι κανονισμοί απευθύνονται ειδικότερα σε προγραμματιστές και εκδότες κρυπτονομισμάτων επιβάλλοντάς τους αρκετούς όρους για την άσκηση των δραστηριοτήτων τους. Η δημιουργία ενός κρυπτονομίσματος γίνεται μέσω της δημοσίευσης μιας λευκής βίβλου (white paper). Αυτό το αρχικό βήμα είναι πλέον υποχρεωτικό. Πρέπει να περιλαμβάνονται ορισμένες πληροφορίες, όπως οι κύριοι κίνδυνοι. Επιπλέον, οι εκδότες κρυπτονομισμάτων πρέπει επίσης να εξηγήσουν τον αντίκτυπο του «νομίσματος» τους στο κλίμα. Αρχικά, έγινε λόγος για απαγόρευση των λεγόμενων απόδειξης εργασίας κρυπτονομισμάτων (Proof-of-Work). Σε έναν τέτοιο μηχανισμό βασίζεται η παραγωγή του Bitcoin, για παράδειγμα, και καταναλώνει πολλή ενέργεια. Τελικά, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν προχώρησε την νομοθεσία με τόσο αυστηρά κριτήρια και αρκέστηκε στην επιβολή υποχρέωσης δήλωσης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Τα νέα κρυπτονομίσματα χρησιμοποιούν για την παραγωγή τους (mining) σχεδόν αποκλειστικά πολύ πιο καθαρούς μηχανισμούς όπως το Ethereum το οποίο έχει πρόσφατα μεταβεί σε έναν ενεργειακά αποδοτικό λεγόμενο μηχανισμό απόδειξης στοιχήματος (Proof-of-Stake).
Η νέα νομοθεσία στοχεύει επιπλέον τα stablecoins. Αυτά τα κρυπτονομίσματα συνδέονται με την αξία ενός παραδοσιακού νομίσματος, συνήθως του αμερικάνικου δολαρίου. Η κατάρρευση του stablecoin LUNA έδειξε ξεκάθαρα ότι αυτά τα κρυπτονομίσματα μπορεί να στερούνται σταθερότητας με αποτέλεσμα η ΕΕ να απαιτεί τώρα οι εκδότες stablecoins να διατηρούν επαρκή αποθέματα ρευστότητας για να αποφευχθούν παρόμοια φαινόμενα στο μέλλον.
Όπως τονίσαμε παραπάνω, οι αρχές απέφυγαν για πάρα πολύ καιρό, πέρα από την απλή σύσταση να μην αγοράζουν κρυπτονομίσματα, να προσφέρουν επαρκή προστασία σε πολλούς επενδυτές, και ιδιαίτερα σε νέους. Ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες εμμένουν σε αυτή τη θέση, η ΕΕ αποσαφηνίζει τελικά την κατάσταση δημιουργώντας ένα γενικό ρυθμιστικό πλαίσιο. Σύμφωνα με την ΕΕ, ο κανονισμός αυτός δεν έχει σκοπό να επιβραδύνει την ανάπτυξη αυτού του τομέα, αλλά αντίθετα να τονώσει τη χρήση και την καινοτομία σε αυτόν τον τομέα.
Μια τέτοια ρύθμιση είναι επωφελής για τους χρήστες, αλλά και για τη βιομηχανία κρυπτονομισμάτων μακροπρόθεσμα. Η αβεβαιότητα στις Ηνωμένες Πολιτείες εμποδίζει την καινοτομία και τις επενδύσεις στον τομέα. Στην Ευρώπη, έχουν καθοριστεί σαφώς οι προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούν τα κρυπτονομίσματα και οι πλατφόρμες κρυπτονομισμάτων για να δραστηριοποιούνται στην ευρωπαϊκή αγορά. Η Ευρώπη έχει πλέον ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι άλλων οικονομιών και τοποθετείται πλέον στην πρώτη γραμμή σε αυτόν τον τομέα.
