Ευελιξία σε δαπάνες που έχουν σχέση με το ενεργειακό κόστος, ενεργοποιεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις για το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, τα κράτη μέλη που αναλαμβάνουν δράση για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης και επιτάχυνση της μετάβασης μακριά από τα ορυκτά καύσιμα, μπορούν να ζητήσουν περιορισμένη δημοσιονομική ευελιξία στο πλαίσιο της τρέχουσας εθνικής ρήτρας διαφυγής για αμυντικές δαπάνες.
Ο λόγος, λοιπόν, για μια ρήτρα που έχει ήδη ενεργοποιήσει η Αθήνα. Θα είναι, δηλαδή, μέρος της ρήτρας διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες. Που σημαίνει ότι μέρος των περιθωρίων που ήδη προσφέρονται, μπορεί υπό προϋποθέσεις να επεκταθεί/επαναδρομολογηθεί. Χωρίς, όμως, να ξεπεραστεί το συνολικό πρόσθετο περιθώριο δαπανών.
Επίσης, θα αφορά μόνο μέτρα για απανθρακοποίηση, δηλαδή ανακαινίσεις και μέτρα ενεργειακής αναβάθμισης, μέτρα μετάβασης σε «πράσινη ενέργεια», ηλεκτροκίνηση και όχι μέτρα στήριξης νοικοκυριών από το κόστος των καυσίμων.
«Η ρήτρα θα καλύπτει μέτρα που μας βοηθούν να μειώσουμε την εξάρτησή μας από τα ορυκτά καύσιμα. Μπορεί πχ να αφορά επενδυτικά projects μεγάλης κλίμακας σε ενεργειακά δίκτυα, την εγκατάσταση ΑΠΕ ή να αφορά επιδοτήσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, εάν λάβουν μέτρα απομάκρυνσης από τα ορυκτά καύσιμα (πχ επιδοτήσεις για αγορά ηλεκτρικών οχημάτων, επιδοτήσεις για αλλαγή συστήματος θέρμανσης στις κατοικίες, παρεμβάσεις ενεργειακής αποδοτικότητας, εγκατάσταση φωτοβολταϊκών, μπαταρίες αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας κλπ)», εξήγησε ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν Βάλντις Ντομπρόβσκις.
Όπως έγραφε και το insider, στην Ευρώπη προσπαθούν να ισορροπήσουν ανάμεσα στην ανάγκη για στήριξη λόγω της έκρηξης τιμών που προκαλεί η ενεργειακή κρίση και στην ανάγκη να μην υπάρξουν υπέρογκες πιέσεις στο χρέος, με 7 κράτη σε υπερβολικό έλλειμμα.
- Δείτε επίσης: Η Ελλάδα εκτός εποπτείας για ανισορροπίες - Ανοίξτε επαγγέλματα, κόψτε φοροαπαλλαγές, στοχευμένες παροχές
Πώς θα λειτουργήσει η ρήτρα
Αναλυτικά ορίζεται πως, κατόπιν αιτήματος του κράτους μέλους, το εύρος εφαρμογής της ρήτρας μπορεί να επεκταθεί για να συμπεριλάβει μέτρα, που έχουν ληφθεί από τον Φεβρουάριο του 2026 (από την έναρξη πολέμου στο Ιράν), τα οποία μειώνουν την εξάρτηση από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και, ως εκ τούτου, προωθούν την ενίσχυση της ασφάλειας και της ανθεκτικότητας της Ευρώπης. Μέσα στο υπάρχον ανώτατο όριο (1,5% του ΑΕΠ) για πρόσθετες δαπάνες για την άμυνα βάσει της ρήτρας εθνικής διαφυγής, εισάγεται ειδικό ετήσιο ανώτατο όριο για την περίοδο 2026-2028 (0,3% του ΑΕΠ) και σωρευτικό ανώτατο όριο (0,6% του ΑΕΠ) στο διάστημα της τριετίας.
Η Επιτροπή αναφέρει πως η προσέγγιση διασφαλίζει ότι όλες οι διασφαλίσεις για τη δημοσιονομική βιωσιμότητα παραμένουν πλήρως σε ισχύ. Για να εξασφαλιστεί η ίση μεταχείριση, τα κράτη μέλη που θα μπορούσαν να έχουν ήδη χρησιμοποιήσει πλήρως την ευελιξία βάσει της ρήτρας για την αύξηση των αμυντικών δαπανών θα μπορούσαν να λάβουν προσωρινή και περιορισμένη πρόσθετη ευελιξία υπό τους ίδιους όρους με τα άλλα κράτη μέλη. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η Επιτροπή θα πρέπει να επανεκτιμήσει εάν οι αποκλίσεις δεν θα έθεταν σε κίνδυνο τη δημοσιονομική βιωσιμότητα.
