Σε ένα περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προειδοποιεί ότι η ευρωπαϊκή οικονομία εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με σημαντικούς κινδύνους, παρά τη σχετική ανθεκτικότητα που έχει επιδείξει τα τελευταία χρόνια και προτείνει, μεταξύ άλλων, τη δυνατότητα παροχής περιορισμένης πρόσθετης δημοσιονομικής ευελιξίας στα κράτη-μέλη που επενδύουν σε δράσεις ενίσχυσης της ενεργειακής ανθεκτικότητας και μείωσης της εξάρτησης από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου 2026, η Κομισιόν επισημαίνει ότι οι διεθνείς εντάσεις, οι αυξημένες ανάγκες για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, η μεταβλητότητα στις τιμές της ενέργειας, οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και οι συνεχιζόμενες πιέσεις στο κόστος ζωής εξακολουθούν να επηρεάζουν αρνητικά τόσο τα νοικοκυριά όσο και τις επιχειρήσεις σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
- Διαβάστε επίσης: Η Ελλάδα εκτός εποπτείας για ανισορροπίες - Ανοίξτε επαγγέλματα, κόψτε φοροαπαλλαγές, στοχευμένες παροχές
Η Επιτροπή εκτιμά ότι η ΕΕ βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη καμπή, καθώς καλείται να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά της σε ένα ολοένα πιο απαιτητικό διεθνές περιβάλλον. Η Επιτροπή καλεί τα κράτη-μέλη να κινηθούν σε ένα ευρύ φάσμα πολιτικών παρεμβάσεων, με προτεραιότητες τη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας και της μακροοικονομικής σταθερότητας, την ενίσχυση της έρευνας, της καινοτομίας και των επενδύσεων, τη μείωση των εμποδίων στην ενιαία αγορά, την απλοποίηση του κανονιστικού πλαισίου και τη μείωση της γραφειοκρατίας. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης, στην ενίσχυση των ενεργειακών δικτύων και της ενεργειακής ασφάλειας, στη διεύρυνση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση για καινοτόμες επιχειρήσεις, στην προώθηση της ψηφιακής μετάβασης και στον εκσυγχρονισμό των δημόσιων υπηρεσιών. Στις βασικές προτεραιότητες περιλαμβάνονται επίσης η δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας, η αναβάθμιση δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού, η αντιμετώπιση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, η βελτίωση της πρόσβασης στην υγεία και τη μακροχρόνια φροντίδα, η ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μεταξύ των περιφερειών και η αντιμετώπιση του προβλήματος της προσιτής στέγασης.
Ποιες χώρες παρουσιάζουν μακροοικονομικές ισορροπίες
Η Κομισιόν διαπιστώνει ότι η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει πλέον μακροοικονομικές ανισορροπίες, καθώς οι ευπάθειες που είχαν καταγραφεί τα προηγούμενα χρόνια έχουν υποχωρήσει σημαντικά. Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται πλέον και η Ολλανδία και η Σουηδία, για τις οποίες η Επιτροπή εκτιμά ότι οι μακροοικονομικοί κίνδυνοι έχουν μειωθεί σταδιακά τα τελευταία χρόνια.
Αντίθετα, η Ιταλία, η Ουγγαρία και η Σλοβακία εξακολουθούν να εμφανίζουν μακροοικονομικές ανισορροπίες, καθώς οι σχετικές ευπάθειες παραμένουν σημαντικές, ενώ η Ρουμανία συνεχίζει να καταγράφει υπερβολικές ανισορροπίες, γεγονός που την καθιστά τη χώρα με τις σοβαρότερες μακροοικονομικές προκλήσεις μεταξύ όσων αξιολογήθηκαν φέτος.
Παράλληλα, στο πλαίσιο της μεταπρογραμματικής εποπτείας, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να διαθέτει την ικανότητα εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους της, όπως και η Ιρλανδία, η Κύπρος και η Πορτογαλία.
Οι κίνδυνοι που εξακολουθούν να προβληματίζουν τις Βρυξέλλες
Παρά τη βελτίωση της εικόνας της ελληνικής οικονομίας, η Κομισιόν δεν παραβλέπει τις προκλήσεις που εξακολουθούν να υφίστανται. Το βασικό μήνυμα του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου είναι ότι η πρόοδος που έχει επιτευχθεί δεν πρέπει να οδηγήσει σε εφησυχασμό. Οι Βρυξέλλες επισημαίνουν ότι η Ευρώπη συνολικά εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές διαρθρωτικές αδυναμίες, όπως η χαμηλή παραγωγικότητα, η υστέρηση στις επενδύσεις και την καινοτομία, οι ελλείψεις δεξιοτήτων στην αγορά εργασίας, η αυξανόμενη πίεση στις δημόσιες δαπάνες λόγω των αμυντικών αναγκών και η ανάγκη χρηματοδότησης της πράσινης μετάβασης.
Την ίδια στιγμή, η Επιτροπή προειδοποιεί ότι η ενεργειακή ασφάλεια παραμένει κρίσιμο ζήτημα για την Ένωση. Για τον λόγο αυτό προτείνει τη δυνατότητα παροχής περιορισμένης πρόσθετης δημοσιονομικής ευελιξίας στα κράτη-μέλη που επενδύουν σε δράσεις ενίσχυσης της ενεργειακής ανθεκτικότητας και μείωσης της εξάρτησης από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Ωστόσο, υπογραμμίζει ότι η ευελιξία αυτή δεν θα πρέπει να υπονομεύσει τη δημοσιονομική βιωσιμότητα και τους κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας.
Ανταγωνιστικότητα, επενδύσεις και κοινωνική συνοχή στο επίκεντρο
Συνολικά, η Κομισιόν θεωρεί ότι το μεγάλο στοίχημα για τα επόμενα χρόνια είναι η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας χωρίς να διαταραχθεί η δημοσιονομική σταθερότητα και χωρίς να διευρυνθούν οι κοινωνικές ανισότητες. Για τον λόγο αυτό καλεί τα κράτη-μέλη να επιταχύνουν τις μεταρρυθμίσεις, να ενισχύσουν τις επενδύσεις στην καινοτομία, στις ψηφιακές τεχνολογίες και στις καθαρές μορφές ενέργειας, να βελτιώσουν τη λειτουργία των αγορών εργασίας και να αντιμετωπίσουν προβλήματα όπως η στεγαστική κρίση, η φτώχεια και η πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας και φροντίδας.
Το μήνυμα των Βρυξελλών είναι ότι, παρά τα θετικά βήματα που έχουν καταγραφεί σε αρκετές χώρες -μεταξύ αυτών και η Ελλάδα-, η ευρωπαϊκή οικονομία εξακολουθεί να κινείται σε ένα περιβάλλον αυξημένων κινδύνων, όπου η ανθεκτικότητα, οι επενδύσεις και η συνέχιση των μεταρρυθμίσεων αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη διατήρηση της ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια.
