Στην Ελλάδα προβλέπεται η μεγαλύτερη επιδείνωση τιμών το 2026, λόγω του πολέμου στο Ιράν. Η εαρινή έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προεικονίζει ότι το πλήγμα της ακρίβειας για τον Έλληνα καταναλωτή αναμένεται να είναι πολύ υψηλότερο από τον μέσο όρο της ευρωζώνης. «Ο πληθωρισμός αναμένεται να αυξηθεί στο 3,7% το 2026, τροφοδοτούμενος από την απότομη αύξηση των τιμών της ενέργειας, παραμένοντας πάνω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης», αναφέρει η Κομισιόν στις Εαρινές Προβλέψεις της.
Το κόστος περνά στο εισόδημα
Στην ίδια ανάλυση, η Επιτροπή σημειώνει ότι το ενεργειακό σοκ «διαβρώνει το πραγματικό εισόδημα των νοικοκυριών» και συγκρατεί την ανάπτυξη της κατανάλωσης, αποδίδοντας ευθέως έτσι το κόστος της κρίσης στον τελικό κρίκο της αλυσίδας, δηλαδή στον πολίτη. Η Ελλάδα, έτσι, δεν εμφανίζεται μόνο με υψηλότερο πληθωρισμό από τον μέσο όρο της ευρωζώνης για το 2026, αλλά και με πολύ εντονότερη επιδείνωση της πρόβλεψης μέσα σε λίγους μήνες.
Συγκεκριμένα:
- η Κομισιόν έβλεπε το φθινόπωρο πληθωρισμό 2,3% για την Ελλάδα και τώρα τον ανεβάζει στο 3,7%, δηλαδή κατά 1,4 ποσοστιαίες μονάδες. Ουσιαστικά, προβλέπει 61% μεγαλύτερο άλμα πληθωρισμού σε σχέση με έξι μήνες πριν.
- για την ευρωζώνη, η αντίστοιχη αναθεώρηση είναι από 2,1% σε 3%, δηλαδή κατά 0,9 μονάδες ή 43% υψηλότερο πληθωρισμό από όσο προβλεπόταν αρχικά για φέτος.
Αυτό σημαίνει ότι η ελληνική αναθεώρηση είναι σχεδόν 50% μεγαλύτερη από τη μέση αναθεώρηση στην ευρωζώνη. Και ενώ αρχικά η «ψαλίδα» μεταξύ ελληνικού πληθωρισμού και ευρωζώνης προβλεπόταν στις 0,2 μονάδες ή 9,5% υψηλότερα στην Ελλάδα από όσο στην ευρωζώνη, πλέον προβλέπεται 0,9 μονάδες ή περίπου 23% υψηλότερα από τον μέσο όρο των χωρών του ευρώ.
Χάσμα με τον προϋπολογισμό
Η σύγκριση αποκτά ακόμη μεγαλύτερο βάρος, όταν μπαίνει δίπλα στα δεδομένα του προϋπολογισμού και της κυβέρνησης.
- ο κρατικός προϋπολογισμός είχε στηριχθεί σε πρόβλεψη πληθωρισμού 2,2% για το 2026.
- στο Annual Progress Report που απέστειλε στις Βρυξέλλες στις 30 Απριλίου, η ελληνική κυβέρνηση αναθεώρησε ήδη την πρόβλεψή της στο 3,2%, αναγνωρίζοντας τις πιέσεις από το νέο ενεργειακό σοκ.
- Ωστόσο η Κομισιόν ανεβάζει τον πήχη ακόμη υψηλότερα, στο 3,7%.
Με άλλα λόγια, ο πολίτης βρίσκεται απέναντι σε μια πραγματικότητα ακρίβειας κατά 1,5 ποσοστιαία μονάδα χειρότερη από εκείνη πάνω στην οποία γράφτηκε ο αρχικός προϋπολογισμός και κατά 0,5 μονάδα βαρύτερη ακόμη και από την αναθεωρημένη κυβερνητική εκτίμηση.
Η πίεση δεν είναι πρόσκαιρη
Ακόμα και αν επέλθει ξαφνικά ειρήνη και οριστικός τερματισμός των εχθροπραξιών , η κανονικότητα θα αργήσει να επιστρέψει. Η ίδια η Επιτροπή εξηγεί γιατί η πίεση αυτή δεν είναι συγκυριακή. «Οι δευτερογενείς πληθωριστικές πιέσεις είναι πιθανό να παραμείνουν ισχυρές λόγω των αυξήσεων των μισθών και της στενής αγοράς εργασίας», αναφέρει, προειδοποιώντας ουσιαστικά ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται στους λογαριασμούς ενέργειας, αλλά περνά και σε υπηρεσίες και ευρύτερα αγαθά.
Παράλληλα, τονίζει ότι «οι καθοδικοί κίνδυνοι περιλαμβάνουν την πιθανότητα μια παρατεταμένη ενεργειακή κρίση να επηρεάσει αρνητικά τις εξαγωγές υπηρεσιών, ιδιαίτερα τον τουρισμό», ανοίγοντας έτσι και δεύτερο μέτωπο πίεσης στα εισοδήματα της οικονομίας.
