Την εργαλειοθήκη της για την άμεση ανακούφιση των ευρωπαϊκών νοικοκυριών και βιομηχανιών, ιδίως των πλέον ευάλωτων, από την ενεργειακή κρίση παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το πρόγραμμα «AccelerateEU» παρουσιάζει τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και διαρθρωτικά μέτρα με πιο μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα για την περαιτέρω μείωση της εξάρτησης από ασταθείς αγορές ορυκτών καυσίμων και την οικοδόμηση της ανθεκτικότητας της Ευρώπης έναντι μελλοντικών κινδύνων με βάση την εγχώρια καθαρή ενέργεια και τον εξηλεκτρισμό.
Η κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δήλωσε: «Οι επιλογές που κάνουμε σήμερα θα διαμορφώσουν την ικανότητά μας να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις του σήμερα και τις κρίσεις του αύριο. Η στρατηγική μας AccelerateEU θα φέρει τόσο άμεσα όσο και πιο διαρθρωτικά μέτρα αρωγής στους Ευρωπαίους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Πρέπει να επιταχύνουμε τη μετάβαση σε εγχώριες, καθαρές ενέργειες. Αυτό θα μας δώσει ενεργειακή ανεξαρτησία και ασφάλεια και σημαίνει ότι είμαστε σε καλύτερη θέση να αντιμετωπίσουμε γεωπολιτικές καταιγίδες».
Η Επιτροπή προτείνει τις ακόλουθες δράσεις:
Ο συντονισμός είναι το κλειδί. Η Επιτροπή θα διασφαλίσει ότι τα μέτρα σε επίπεδο κρατών μελών θα ληφθούν σε πλήρη συντονισμό. Αυτό περιλαμβάνει την επαναπλήρωση υπόγειων εγκαταστάσεων αποθήκευσης φυσικού αερίου, τη χρήση ευελιξιών στους κανόνες πλήρωσης ή τυχόν έκτακτες εκλύσεις αποθεμάτων πετρελαίου. Οι συντονιστικές ομάδες για το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο συνεδριάζουν συχνά για να διασφαλίσουν την πλήρη επίγνωση της κατάστασης μεταξύ των κρατών μελών. Τα εθνικά έκτακτα μέτρα και τα μέτρα που αποσκοπούν στη διασφάλιση της διαθεσιμότητας καυσίμου αεριωθουμένων και ντίζελ, συμπεριλαμβανομένης της διαθεσιμότητας δυναμικότητας παραγωγής διυλιστηρίων πετρελαίου, θα πρέπει να συντονίζονται στενά.
Θα δημιουργηθεί νέο Παρατηρητήριο Καυσίμων για την παρακολούθηση της παραγωγής, των εισαγωγών, των εξαγωγών και των επιπέδων αποθεμάτων καυσίμων κίνησης στην ΕΕ. Αυτό θα επιτρέψει τον ταχύ εντοπισμό πιθανών ελλείψεων και, σε περίπτωση απελευθέρωσης αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης, θα τροφοδοτήσει στοχευμένα μέτρα για τη διατήρηση ισορροπημένης διανομής καυσίμων. Για να μετριαστεί ο αντίκτυπος των υψηλών τιμών των καυσίμων και των πιθανών ελλείψεων καυσίμων στον τομέα των αερομεταφορών της ΕΕ, η Επιτροπή θα παράσχει επίσης σαφήνεια σχετικά με τις υφιστάμενες δυνατότητες ευελιξίας στο πλαίσιο των αερομεταφορών της ΕΕ.
Έγκαιρα, στοχευμένα και προσωρινά μέτρα. Η προστασία των καταναλωτών, συμπεριλαμβανομένης της βιομηχανίας, από τις κορυφώσεις των τιμών μπορεί να περιλαμβάνει στοχευμένα καθεστώτα εισοδηματικής στήριξης, ενεργειακά κουπόνια και συστήματα κοινωνικής μίσθωσης, μειώνοντας τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης στην ηλεκτρική ενέργεια για τα ευάλωτα νοικοκυριά. Η Επιτροπή θα εγκρίνει επίσης προσωρινό πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις, το οποίο θα παρέχει πρόσθετη ευελιξία στις εθνικές κυβερνήσεις, συμπεριλαμβανομένων μέτρων έκτακτης ανάγκης για τη στήριξη των πλέον εκτεθειμένων οικονομικών τομέων.
Επιτάχυνση της μετάβασης σε εγχώρια καθαρή ενέργεια για την αντικατάσταση του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και των ορυκτών καυσίμων κίνησης. Έως το καλοκαίρι, η Επιτροπή θα υποβάλει σχέδιο δράσης για την ηλεκτροδότηση. Θα περιλαμβάνει έναν φιλόδοξο στόχο εξηλεκτρισμού και μέτρα για την άρση των φραγμών στον εξηλεκτρισμό του βιομηχανικού, του μεταφορικού και του κατασκευαστικού τομέα. Η ταχεία εφαρμογή του επενδυτικού σχεδίου για βιώσιμες μεταφορές είναι καίριας σημασίας για την επιτάχυνση της ανάπτυξης βιώσιμων καυσίμων αεροσκαφών.
Εντατικοποίηση του συστήματος των δικτύων. Ο εξηλεκτρισμός πρέπει να συνοδεύεται από δίκτυο δικτύου κατάλληλο για τον επιδιωκόμενο σκοπό. Τα πρώτα βήματα διασφαλίζουν την πλήρη εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας και την ταχεία ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων σχετικά με τη δέσμη μέτρων για τα ευρωπαϊκά δίκτυα. Η μεγιστοποίηση των υφιστάμενων υποδομών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας είναι μια άλλη δράση. Η ταχεία ανανέωση μεγάλων αιολικών πάρκων και σταθμών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των υπεράκτιων αιολικών πάρκων και των υδροηλεκτρικών σταθμών, μπορεί να προσφέρει γρήγορα την τόσο αναγκαία πρόσθετη ανακούφιση. Η Επιτροπή θα υποβάλει επίσης νομοθετική πρόταση σχετικά με τα τέλη δικτύου και τη φορολογία, διασφαλίζοντας, μεταξύ άλλων, ότι η ηλεκτρική ενέργεια φορολογείται λιγότερο από τα ορυκτά καύσιμα.
Ενίσχυση των επενδύσεων. Σημαντικοί πόροι είναι διαθέσιμοι σε επίπεδο ΕΕ, όπως εκείνοι στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας («ΜΑΑ»: 219 δισ. ευρώ) και τα ταμεία της πολιτικής συνοχής. Στην τρέχουσα κρίση, η ταχύτητα και ο αντίκτυπος είναι υψίστης σημασίας. Η Επιτροπή θα βοηθήσει τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν στο έπακρο τη διαθέσιμη χρηματοδότηση της ΕΕ. Ωστόσο, το δημόσιο χρήμα από μόνο του δεν θα καλύψει τις σημαντικές επενδυτικές ανάγκες (660 δισ. ευρώ ετησίως έως το 2030) για την ενεργειακή μετάβαση. Ως εκ τούτου, για την κινητοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων, η Επιτροπή ενέκρινε επενδυτική στρατηγική για καθαρή ενέργεια τον Μάρτιο του 2026. Η Επιτροπή θα διοργανώσει σύνοδο κορυφής για τις επενδύσεις στην καθαρή ενέργεια, στην οποία θα συμμετάσχει ο κλάδος των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων σημαντικών θεσμικών επενδυτών, βιομηχανικών ηγετών, φορέων ανάπτυξης έργων και δημόσιων χρηματοδοτών, με σκοπό την επιτάχυνση της ιδιωτικής χρηματοδότησης.
