Στην αποτελεσματική προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων που προσδιορίζουν χειροτεχνικά και βιομηχανικά προϊόντα της χώρας, με στόχο την περαιτέρω ισχυροποίηση του σήματος Made in Greece, προσβλέπει σειρά διατάξεων του πολυνομοσχεδίου του υπουργείου Ανάπτυξης που ψηφίζεται την ερχόμενη Πέμπτη.
Ο λόγος για το πολυνομοσχέδιο «Απλούστευση του πλαισίου άσκησης οικονομικών δραστηριοτήτων του ν. 4442/2016 – Ορισμός αρχών για την εφαρμογή του πλαισίου εποπτείας οικονομικών δραστηριοτήτων και αγοράς προϊόντων του ν. 4512/2018 – Ρυθμίσεις για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων για χειροτεχνικά και βιομηχανικά προϊόντα και λήψη αναγκαίων μέτρων για την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411 – Ενίσχυση της αναπτυξιακής δραστηριότητας και των στρατηγικών επενδύσεων – Απλοποίηση του θεσμικού πλαισίου για το υπαίθριο εμπόριο και λοιπές διατάξεις» που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από τα τέλη Φεβρουαρίου έως και τα μέσα Μαρτίου και πλέον έχει πάρει τον δρόμο για τη Βουλή.
«Στο πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης που ψηφίζεται την Πέμπτη, υπάρχει μια σημαντική μεταρρύθμιση με την οποία καταγράφουμε, αναδεικνύουμε και προστατεύουμε τα ελληνικά προϊόντα και τις γεωγραφικές ενδείξεις. Οποιοδήποτε προϊόν έχει τοπική προέλευση, θα πιστοποιείται από τον οργανισμό βιομηχανικής ιδιοκτησίας, τόνισε νωρίτερα τη Δευτέρα ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, μιλώντας στο ERTNEWS. Ο κ. Θεοδωρικάκος σημείωσε ότι αυτό αφορά σε χειροτεχνήματα και βιομηχανικά προϊόντα. «Ο κάθε πολίτης θα γνωρίζει την προέλευσή τους. Προστατεύουμε τους καταναλωτές μας και την αγορά μας. Τα προϊόντα μας που θα εξάγονται στο εξωτερικό, θα είναι περισσότερο ανταγωνιστικά».
«Δυναμώνουμε και εκσυγχρονίζουμε την ελληνική ποιότητα και το σήμα Made in Greece στο σύνολο των προϊόντων και ιδιαίτερα στη χειροτεχνία», επεσήμανε ο υπουργός Ανάπτυξης και πρόσθεσε πως «αυτό θα βοηθήσει την περιφερειακή ανάπτυξη. Σε αυτό μπορούν να συμμετέχουν και συλλογικοί παραγωγοί, αλλά και ατομικά. Θέλουμε να κάνουμε τα πάντα για να στηρίξουμε την ελληνική περιφέρεια και ένα κομμάτι πιο παραδοσιακό, το οποίο έχει μεγάλη αξία, αναδεικνύοντας τοπόσημα σε κάθε περιοχή. Αυτό γίνεται πράξη με το νομοσχέδιό μας», είπε χαρακτηριστικά.
Αρμόδιες αρχές
Οι διατάξεις του πολυνομοσχεδίου αφορούν στα χειροτεχνικά και βιομηχανικά προϊόντα, με στόχο την καταχώριση και προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων και χωρίς να θίγουν την υποχρέωση των παραγωγών να συμμορφώνονται με την κείμενη εθνική και ενωσιακή νομοθεσία, ιδίως όσον αφορά στη διάθεση των προϊόντων αυτών στην αγορά, τις απαιτήσεις επισήμανσης των προϊόντων, την ασφάλεια των προϊόντων, την προστασία των καταναλωτών και την εποπτεία της αγοράς.
Ο Οργανισμός Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (Ο.Β.Ι.) ορίζεται ως αρμόδια αρχή για την εθνική φάση της διαδικασίας για την καταχώριση γεωγραφικών ενδείξεων για χειροτεχνικά και βιομηχανικά προϊόντα και ως υπεύθυνος για την εθνική φάση των διαδικασιών που αφορούν τροποποιήσεις των προδιαγραφών προϊόντος ή την ακύρωση της καταχώρισης του άρθρου 12 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411.
Η εταιρεία με την επωνυμία «Ανώνυμη Εταιρεία Βιομηχανικής Έρευνας, Τεχνολογικής Ανάπτυξης και Εργαστηριακών Δοκιμών, Πιστοποίησης και Ποιότητας» (Ε.Β.Ε.Τ.Α.Μ. Α.Ε.), ορίζεται ως αρμόδια αρχή ελέγχου, φορέας πιστοποίησης και επαλήθευσης της συμμόρφωσης προϊόντων που εντάσσονται στο παρόν Μέρος, με την επιφύλαξη της δυνατότητας ορισμού επιπρόσθετων φορέων πιστοποίησης και επαλήθευσης της συμμόρφωσης των χειροτεχνικών και βιομηχανικών προϊόντων με γεωγραφικές ενδείξεις, σύμφωνα με το άρθρο 52 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411.
Η Γενική Διεύθυνση Βιομηχανικής Πολιτικής και Μεταρρυθμίσεων της Γενικής Γραμματείας Βιομηχανίας του Υπουργείου Ανάπτυξης ορίζεται ως κεντρική αρχή, η οποία:
α) συντονίζει και παρακολουθεί την εφαρμογή του εθνικού νομοθετικού πλαισίου και του Κανονισμού,
β) εισηγείται στον Υπουργό Ανάπτυξης τη λήψη συμπληρωματικών μέτρων, και
γ) ενημερώνει και υποστηρίζει τις ομάδες παραγωγών για την ένταξή τους στην προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων.
Η Γενική Διεύθυνση Βιομηχανικής Πολιτικής και Μεταρρυθμίσεων συνεργάζεται με τον Ο.Β.Ι. και τους αρμόδιους φορείς, ιδίως με το Υπουργείο Πολιτισμού, τις τοπικές ή περιφερειακές αρχές και κάθε άλλο φορέα, για την ανάδειξη της τοπικής, επιχειρηματικής και πολιτιστικής διάστασης των προϊόντων με γεωγραφική ένδειξη.
Δικαιούχοι και διαδικασία κατάθεσης αίτησης καταχώρισης
Η αίτηση καταχώρισης της γεωγραφικής ένδειξης υποβάλλεται από ομάδα παραγωγών.
Οι εγχώριες τοπικές ή περιφερειακές οντότητες μπορούν να παρέχουν βοήθεια στην ομάδα παραγωγών ή στον μεμονωμένο παραγωγό κατά την προετοιμασία της αίτησης και τη σχετική διαδικασία.
Για την καταχώριση γεωγραφικής ένδειξης προϊόντος της χώρας, ο αιτών υποβάλλει στον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας ηλεκτρονικά αίτηση με τη χρήση του ψηφιακού συστήματος (GIportal).
Η αίτηση περιέχει κατ’ ελάχιστον τις προδιαγραφές του προϊόντος σύμφωνα με το άρθρο 9 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411,το ενιαίο έγγραφο σύμφωνα με το άρθρο 10 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411, καθώς και συνοδευτικά έγγραφα σύμφωνα με το άρθρο 11 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411 .
Ο Οργανισμός Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας εξετάζει την αίτηση για να επαληθεύσει ότι πληροί τις κατωτέρω απαιτήσεις:
α) οι αιτούντες έχουν δικαίωμα υποβολής της αίτησης
β) η αίτηση πληροί τις προϋποθέσεις, για να μπορεί η ονομασία ενός βιοτεχνικού ή βιομηχανικού προϊόντος να αποτελέσει γεωγραφική ένδειξη,
γ) τα έγγραφα της αίτησης είναι πλήρη και σωστά συμπληρωμένα σύμφωνα
δ) έχει καταβληθεί το τέλος καταχώρισης
Αν ο Ο.Β.Ι. διαπιστώσει ότι η αίτηση είναι ελλιπής ή εσφαλμένη, κοινοποιεί στον αιτούντα τις ελλείψεις ή τους λόγους διόρθωσης, αναφέροντας ότι εάν δεν αποκατασταθούν, η αίτηση απορρίπτεται. Ο αιτών λαμβάνει προθεσμία δύο μηνών από την ημερομηνία κοινοποίησης της ειδοποίησης, για να αποκαταστήσει τις εν λόγω ελλείψεις ή τους λόγους διόρθωσης.
Ο αιτών μπορεί να ανακαλέσει την αίτηση, να διορθώσει την αίτηση σύμφωνα με τους λόγους διόρθωσης που του κοινοποιήθηκαν, και εάν είναι απαραίτητο, να συμπληρώσει την αίτηση ως προς τις ελλείψεις που του κοινοποιήθηκαν. Σε περίπτωση τροποποίησης των προδιαγραφών ή του ενιαίου εγγράφου, ο αιτών υποβάλλει την ενοποιημένη και τροποποιημένη έκδοση των εν λόγω εγγράφων, κατά περίπτωση.
Εάν εντός της προθεσμίας ο αιτών δεν απαντήσει στον Ο.Β.Ι., η αίτηση θεωρείται ότι έχει ανακληθεί. Εάν τα ελαττώματα ή οι λόγοι διόρθωσης που αναφέρονται στην απάντηση, δεν έχουν αποκατασταθεί δεόντως, η αίτηση απορρίπτεται.
Τέλη καταχώρισης
Για κάθε αίτηση κατά την εθνική φάση της διαδικασίας για καταχώριση γεωγραφικών ενδείξεων, εισπράττονται από τον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (Ο.Β.Ι.) τέλη κατάθεσης της αίτησης, τα οποία προορίζονται για την κάλυψη των δαπανών που αφορούν:
α) στην καταχώριση και επεξεργασία των αιτήσεων,
β) στην εξέταση των ενστάσεων
γ) στην εξέταση των αιτημάτων τροποποίησης των προδιαγραφών
δ) στην εξέταση των αιτημάτων ακύρωσης
Διαδικασία ενστάσεων
Μετά την ολοκλήρωση της εξέτασης της αίτησης καταχώρισης ο Οργανισμός Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας διεξάγει την εθνική διαδικασία ενστάσεων, η οποία προβλέπει τη δημοσίευση της αίτησης στην ιστοσελίδα του Ο.Β.Ι. και προθεσμία δύο μηνών από την ημερομηνία της δημοσίευσης, εντός της οποίας κάθε πρόσωπο που έχει έννομο συμφέρον και είναι εγκατεστημένο ή διαμένει στην Ελλάδα ή στα κράτη μέλη, από τα οποία προέρχεται το οικείο προϊόν (εθνικός ενιστάμενος), μπορεί να υποβάλει ένσταση κατά της αίτησης, στον Ο.Β.Ι.
Η δημοσίευση της αίτησης περιλαμβάνει:
α) την ονομασία ή τις ονομασίες που πρέπει να προστατευθούν ως γεωγραφική ένδειξη. Σε περίπτωση περισσότερων ονομάτων, αυτά δημοσιεύονται εναλλακτικά, διαχωρισμένα µε κενό ή τυπογραφικό σύμβολο,
β) τον τύπο προϊόντος,
γ) τη γεωγραφική περιοχή,
δ) τον αριθμό φακέλου και την ημερομηνία εισόδου στο σύστημα ψηφιακής κατάθεσης
ε) το όνομα του αιτούντος και τη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που έχει δηλωθεί για σκοπούς κοινοποίησης,
στ) το όνομα και τη διεύθυνση του εκπροσώπου, σε περίπτωση εκπροσώπησης,
ζ) παραπομπή σε ηλεκτρονικό σύνδεσμο που φιλοξενεί τις προδιαγραφές και παραπομπή σε ηλεκτρονικό σύνδεσμο που φιλοξενεί το ενιαίο έγγραφο.
Η ένσταση υποβάλλεται ηλεκτρονικά στον ιστότοπο του Ο.Β.Ι. και περιέχει τις ακόλουθες πληροφορίες:
τον αριθμό του φακέλου κατά του οποίου στρέφεται η ένσταση,
την ονομασία της γεωγραφικής ένδειξης, για την οποία υποβάλλεται η αίτηση και η οποία δημοσιεύεται στον ιστότοπο του Ο.Β.Ι.,
το ονοματεπώνυμο του αιτούντος τη γεωγραφική ένδειξη κατά της οποίας στρέφεται η ένσταση,
την ημερομηνία δημοσίευσης του ενιαίου εγγράφου και των προδιαγραφών στον ιστότοπο του Ο.Β.Ι.,
το ονοματεπώνυμο, την ταχυδρομική διεύθυνση, την ηλεκτρονική διεύθυνση και τον τηλεφωνικό αριθμό του εθνικού ενιστάμενου,
εάν ενεργεί μέσω εκπροσώπου ή πληρεξουσίου, το όνομα και τη διεύθυνση του εκπροσώπου ή του πληρεξουσίου, καθώς και τα νομιμοποιητικά έγγραφα ή το πληρεξούσιο έγγραφο,
τη δήλωση όπου αναφέρεται το έννομο συμφέρον του εθνικού ενιστάμενου,
εάν η ένσταση βασίζεται σε προγενέστερο σήμα ή εμπορική επωνυμία με φήμη ή γνωστή φήμη που δεν έχει καταχωριστεί σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 44 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411, αναφέρεται ο αριθμός του προγενέστερου σήματος ή της προγενέστερης εμπορικής επωνυμίας. Ο εθνικός ενιστάμενος περιλαμβάνει τα προϊόντα, τις υπηρεσίες ή τις δραστηριότητες που προστατεύονται από το προγενέστερο σήμα ή την προγενέστερη επωνυμία, στα οποία βασίζεται η ένσταση και για τα οποία έχει φήμη ή είναι ευρέως γνωστό. Η ένσταση συνοδεύεται από αποδεικτικά στοιχεία που αποδεικνύουν τη γνώση ή τη φήμη των εν λόγω προγενέστερων σημάτων ή εμπορικών ονομασιών,
Όταν το προγενέστερο δικαίωμα έχει περισσότερους του ενός δικαιούχους, η ένσταση μπορεί να υποβληθεί από μέρος ή από όλους τους δικαιούχους ή τα εξουσιοδοτημένα πρόσωπα.
Για την υποβολή της ένστασης καταβάλλεται τέλος.
Προσωρινή εθνική προστασία
Η Ελλάδα παρέχει εθνική προστασία σε γεωγραφική ένδειξη σύμφωνα με όσα προβλέπονται στο άρθρο 18 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411.
Ο Οργανισμός Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας εκπροσωπεί την Ελλάδα στο πλαίσιο της συμβουλευτικής επιτροπής που συστήνεται δυνάμει του άρθρου 35 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411, για την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών με σκοπό την προώθηση της αποτελεσματικότητας των διαδικασιών σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην αίτηση, τη διαδικασία των ενστάσεων, την τροποποίηση των προδιαγραφών του προϊόντος και την ακύρωση της καταχώρισης.
Η διαδικασία καταχώρισης σε ενωσιακό επίπεδο καλύπτει την ενωσιακή φάση της διαδικασίας καταχώρισης για την αίτηση που υποβάλλεται από τον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας, αφού έχει ληφθεί ευνοϊκή απόφαση σχετικά με την αίτηση σε εθνικό επίπεδο.
Διαδικασία ένστασης σε ενωσιακό επίπεδο
Για τη διαδικασία ένστασης σε ενωσιακό επίπεδο, το παραδεκτό, τους λόγους ένστασης και τη διαδικασία κοινοποίησης παρατηρήσεων εφαρμόζονται τα άρθρα 25, 26 και 27 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411.
Επιτρεπόμενες ενδείξεις – Σήμανση
Το αρκτικόλεξο «ΠΓΕ» που αντιστοιχεί στην ένδειξη «προστατευόμενη γεωγραφική ένδειξη» μπορεί να αναγράφεται στην επισήμανση προϊόντων που προσδιορίζονται με γεωγραφική ένδειξη χειροτεχνικών και βιομηχανικών προϊόντων.
Το κόστος της πιστοποίησης και των διενεργούμενων ελέγχων βαρύνει την επιχείρηση στην οποία διενεργείται ο έλεγχος.
Ο φορέας πιστοποίησης και επαλήθευσης της συμμόρφωσης των προϊόντων με τις αντίστοιχες προδιαγραφές προϊόντος του άρθρου 9 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411, αναρτά στην ιστοσελίδα του, κατάλογο με τα τέλη πιστοποίησης και επαλήθευσης, με διακριτή αναφορά στο κόστος για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις, τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.
