Κάλεσμα στην Κομισιόν να συνεχίσει να υποβάλλει εκθέσεις με τις πιθανές επιπτώσεις των πρόσφατων εξελίξεων στη Μέση Ανατολή για την ΕΕ όσον αφορά την ενεργειακή ασφάλεια, τις τιμές ενέργειας, τις αλυσίδες εφοδιασμού και τη μετανάστευση, προτείνοντας μέτρα, όπως ενδείκνυται, απευθύνει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο με βάση το κείμενο συμπερασμάτων από τη Σύνοδο Κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών το βράδυ της Πέμπτης, ενώ ζητείται συντονισμός σε επίπεδο ΕΕ, για πιθανές επιπτώσεις στην εσωτερική ασφάλεια.
Παράλληλα, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπενθυμίζει την ανάγκη προστασίας του περιφερειακού εναέριου χώρου και διασφάλισης της θαλάσσιας ασφάλειας και του σεβασμού της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, και καταδικάζει κάθε πράξη που απειλεί τη ναυσιπλοΐα ή εμποδίζει τα πλοία να εισέρχονται και να εξέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ ενώ τονίζει τον ρόλο των θαλάσσιων επιχειρήσεων «Ασπίδες» και «Αταλάντη» και ζητά την ενίσχυσή τους με περισσότερα μέσα.
Ακόμη, χαιρετίζει επίσης τις αυξημένες προσπάθειες που ανακοίνωσαν τα κράτη μέλη, μεταξύ άλλων μέσω ενισχυμένου συντονισμού με τους εταίρους στην περιοχή, για τη διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, μόλις πληρούνται οι προϋποθέσεις, ενώ αναγνωρίζει πως οι εξελίξεις στο Ιράν και την ευρύτερη περιοχή απειλούν την περιφερειακή και παγκόσμια ασφάλεια.
Υπό αυτό το πρίσμα, ζητά αποκλιμάκωση και μέγιστη αυτοσυγκράτηση, προστασία των αμάχων, των υποδομών και πλήρη σεβασμό του διεθνούς δικαίου από όλες τις εμπλεκόμενες χώρες, με βάση τις αρχές του Χάρτη του ΟΗΕ και το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο. Μάλιστα, ζητά μορατόριουμ στις επιθέσεις κατά των εγκαταστάσεων ενέργειας και ύδρευσης ενώ εκφράζει τη λύπη του για την απώλεια αμάχων και παρακολουθεί στενά τις εκτεταμένες επιπτώσεις των συγκρούσεων, με έμφαση στην οικονομική σταθερότητα.
Αναλυτικά
- Οι εξελίξεις στο Ιράν και την ευρύτερη περιοχή απειλούν την περιφερειακή και παγκόσμια ασφάλεια. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητά αποκλιμάκωση και μέγιστη αυτοσυγκράτηση, προστασία των αμάχων και των πολιτικών υποδομών και πλήρη σεβασμό του διεθνούς δικαίου από όλα τα μέρη, συμπεριλαμβανομένων των αρχών του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου. Στο πλαίσιο αυτό, ζητά μορατόριουμ στις επιθέσεις κατά εγκαταστάσεων ενέργειας και ύδρευσης. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εκφράζει τη λύπη του για την απώλεια αμάχων και παρακολουθεί στενά τις εκτεταμένες επιπτώσεις των εχθροπραξιών, συμπεριλαμβανομένης της οικονομικής σταθερότητας.
- Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καταδικάζει έντονα τις αδιάκριτες στρατιωτικές επιθέσεις του Ιράν κατά χωρών της περιοχής και εκφράζει την αλληλεγγύη του προς τις χώρες που επηρεάζονται. Καλεί το Ιράν και τους αντιπροσώπους του να σταματήσουν αμέσως αυτές τις επιθέσεις και να σεβαστούν την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα των χωρών της περιοχής, σύμφωνα με το ψήφισμα 2817 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ (UNSCR) 2817, το οποίο θα πρέπει να εφαρμοστεί πλήρως. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογραμμίζει τη σημασία της συντονισμένης δράσης για να βοηθηθούν οι εταίροι να ενισχύσουν τις δυνατότητες καταπολέμησης των μη επανδρωμένων αεροσκαφών και της αεροπορικής άμυνας. Στο πλαίσιο αυτό, χαιρετίζει την ετοιμότητα της Ουκρανίας να παράσχει υποστήριξη και εμπειρογνωμοσύνη σε συστήματα αεροπορικής άμυνας και καταπολέμησης των μη επανδρωμένων αεροσκαφών στις χώρες του Κόλπου.
- Η Ευρωπαϊκή Ένωση υποστηρίζει σθεναρά και κατηγορηματικά τα κράτη μέλη που βρίσκονται κοντά στην περιοχή. Χαιρετίζει την υποστήριξη που παρέχουν τα κράτη μέλη σε αυτό το πλαίσιο, ιδίως μέσω της ανάπτυξης στρατιωτικών μέσων στην Ανατολική Μεσόγειο και προς υποστήριξη της Κύπρου. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αναγνωρίζει την πρόθεση της Κύπρου να ξεκινήσει συζήτηση με το Ηνωμένο Βασίλειο σχετικά με τις βρετανικές βάσεις στην Κύπρο και είναι έτοιμο να παράσχει βοήθεια, εφόσον χρειαστεί.
- Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπενθυμίζει την ανάγκη προστασίας του περιφερειακού εναέριου χώρου και διασφάλισης της θαλάσσιας ασφάλειας και του σεβασμού της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, και καταδικάζει κάθε πράξη που απειλεί τη ναυσιπλοΐα ή εμποδίζει τα πλοία να εισέρχονται και να εξέρχονται από το Στενό του Ορμούζ.
- Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τονίζει τον ρόλο των θαλάσσιων αμυντικών επιχειρήσεων της ΕΕ EUNAVFOR ASPIDES και EUNAVFOR ATALANTA, και ζητά την ενίσχυσή τους με περισσότερα μέσα, σύμφωνα με τις αντίστοιχες εντολές τους.
- Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χαιρετίζει επίσης τις αυξημένες προσπάθειες που ανακοίνωσαν τα κράτη μέλη, μεταξύ άλλων μέσω ενισχυμένου συντονισμού με τους εταίρους στην περιοχή, για τη διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ, μόλις πληρούνται οι προϋποθέσεις.
- Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να προστατεύει την ασφάλεια και τα συμφέροντά της, συνεργαζόμενη με περιφερειακούς και παγκόσμιους εταίρους για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων των συνεχιζόμενων εχθροπραξιών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για να διασφαλίσουν την ασφάλεια των πολιτών της ΕΕ στην περιοχή, μεταξύ άλλων παρέχοντας συνθήκες για την ασφαλή αναχώρησή τους.
- Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει να υποβάλλει εκθέσεις στο Συμβούλιο σχετικά με τις πιθανές επιπτώσεις των πρόσφατων εξελίξεων για την ΕΕ όσον αφορά την ενεργειακή ασφάλεια και τις τιμές ενέργειας, τις αλυσίδες εφοδιασμού και τη μετανάστευση, και να προτείνει μέτρα, όπως ενδείκνυται. Ζητά επίσης συντονισμό σε επίπεδο ΕΕ, μεταξύ άλλων σχετικά με τις πιθανές επιπτώσεις στην εσωτερική ασφάλεια.
- Ενώ η σύγκρουση δεν έχει μεταφραστεί σε άμεσες μεταναστευτικές ροές προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογραμμίζει τη σημασία της διατήρησης υψηλού επιπέδου επαγρύπνησης και της διασφάλισης του απαραίτητου επιπέδου ετοιμότητας, με βάση τα εργαλεία και τις πολιτικές που ανέπτυξε η ΕΕ τα τελευταία χρόνια. Με βάση τα διδάγματα που αντλήθηκαν από τη μεταναστευτική κρίση του 2015 και για να αποφευχθεί μια παρόμοια κατάσταση, η ΕΕ είναι έτοιμη να κινητοποιήσει πλήρως τα διπλωματικά, νομικά, επιχειρησιακά και οικονομικά της εργαλεία για την πρόληψη ανεξέλεγκτων μεταναστευτικών κινήσεων προς την ΕΕ και τη διατήρηση της ασφάλειας στην Ευρώπη. Η ασφάλεια και ο έλεγχος των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα συνεχίσουν να ενισχύονται. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τονίζει τη σημασία της συνεργασίας με τους εταίρους στην περιοχή, ώστε να διασφαλιστεί ότι λαμβάνουν την απαραίτητη βοήθεια και υποστήριξη.
- Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να συνεργάζεται με τους εταίρους στην περιοχή για να συμβάλει στην αποκλιμάκωση και την περιφερειακή σταθερότητα. Είναι έτοιμη να συμβάλει σε όλες τις διπλωματικές προσπάθειες για τη μείωση των εντάσεων και την εξεύρεση μιας βιώσιμης λύσης για τον τερματισμό των εχθροπραξιών, την αποτροπή της απόκτησης πυρηνικών όπλων από το Ιράν και τον τερματισμό των αποσταθεροποιητικών δραστηριοτήτων του, συμπεριλαμβανομένου του προγράμματος βαλλιστικών πυραύλων του.
- Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναλαμβάνει ότι δεν πρέπει ποτέ να επιτραπεί στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα και ότι πρέπει να συμμορφωθεί με τις νομικά δεσμευτικές υποχρεώσεις του για την πυρηνική προστασία βάσει της Συνθήκης για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο προτρέπει το Ιράν να επαναλάβει την πλήρη συνεργασία του με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας.
- Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί το ιρανικό καθεστώς να σταματήσει τη βία και την καταστολή κατά του ίδιου του λαού του. Ζητά τον σεβασμό των οικουμενικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών του ιρανικού λαού, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος να επιλέγει το μέλλον του.
Έντονη ανησυχία για το Λίβανο
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εκφράζει έντονη ανησυχία για την κλιμάκωση των εχθροπραξιών στον Λίβανο και τις σοβαρές επιπτώσεις στους αμάχους, με εκτεταμένο εκτοπισμό, απώλειες και ανθρωπιστική κρίση. Καλεί σε άμεση αποκλιμάκωση, προστασία των αμάχων και σεβασμό του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου.
Η ΕΕ δηλώνει ότι θα συνεχίσει να στηρίζει τον Λίβανο και τον πληθυσμό του, παρέχοντας ανθρωπιστική βοήθεια και ενισχύοντας την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της χώρας. Παράλληλα, καταδικάζει την απόφαση της Χεζμπολά να επιτεθεί στο Ισραήλ και ζητά την άμεση παύση των ενεργειών της, χαιρετίζοντας την απόφαση των λιβανικών αρχών να απαγορεύσουν τις στρατιωτικές της δραστηριότητες. Στηρίζει επίσης τις προσπάθειες ενίσχυσης των ενόπλων δυνάμεων του Λιβάνου για τον πλήρη έλεγχο της επικράτειας.
Το Συμβούλιο καλεί όλα τα μέρη να τηρήσουν τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός της 27ης Νοεμβρίου 2024 και το ψήφισμα 1701 του ΟΗΕ, ενώ ζητά από το Ισραήλ να αποφύγει περαιτέρω κλιμάκωση και να σεβαστεί την κυριαρχία του Λιβάνου.
Τέλος, η ΕΕ επαναβεβαιώνει τη στήριξή της στην αποστολή UNIFIL, καταδικάζει τις επιθέσεις κατά των κυανόκρανων και ζητά άμεση διερεύνηση, τονίζοντας ότι τέτοιες ενέργειες παραβιάζουν σοβαρά το διεθνές δίκαιο.
Γάζα - Δυτική Όχθη
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συζήτησε την επιδεινούμενη κατάσταση στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη, συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, η οποία προκαλεί σοβαρή ανησυχία.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εκφράζει τη λύπη του για τη συνεχιζόμενη καταστροφική ανθρωπιστική κατάσταση στη Γάζα και καλεί το Ισραήλ να επιτρέψει την άμεση, ανεμπόδιστη πρόσβαση και τη συνεχή διανομή ανθρωπιστικής βοήθειας σε μεγάλη κλίμακα και σε ολόκληρη την περιοχή, μεταξύ άλλων μέσω του Θαλάσσιου Διαδρόμου της Κύπρου για τη συμπλήρωση των χερσαίων οδών.
Η ΕΕ θα συνεργαστεί με διεθνείς και περιφερειακούς φορείς για να συμβάλει στην ανοικοδόμηση και την ανασυγκρότηση της Γάζας, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Θα συνεχίσει επίσης να υποστηρίζει την Παλαιστινιακή Αρχή, συμπεριλαμβανομένου του μεταρρυθμιστικού της προγράμματος, ώστε να μπορέσει να ανακτήσει με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα τον έλεγχο της Γάζας.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καταδικάζει έντονα τις μονομερείς ενέργειες του Ισραήλ που αποσκοπούν στην επέκταση της παρουσίας του στη Δυτική Όχθη, συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, τις οποίες η συμβουλευτική γνώμη του Διεθνούς Δικαστηρίου της 19ης Ιουλίου 2024 χαρακτήρισε παράνομες, και προτρέπει την κυβέρνηση του Ισραήλ να ανακαλέσει αυτές τις αποφάσεις, να τηρήσει τις υποχρεώσεις της βάσει του διεθνούς δικαίου και να προστατεύσει τον παλαιστινιακό πληθυσμό των κατεχόμενων εδαφών.
