Ριζικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας των λαϊκών αγορών προωθεί το υπουργείο Ανάπτυξης, με στόχο την αναβάθμιση του θεσμού, την αύξηση των παραγωγών πωλητών στις λαϊκές αγορές και τη θεσμική διασφάλιση της σύστασης και λειτουργίας λαϊκών αγορών αποκλειστικά για παραγωγούς.
Τα άρθρα 167-197 του πολυνομοσχεδίου του Υπουργείου Ανάπτυξης με τίτλο «Απλούστευση του πλαισίου άσκησης οικονομικών δραστηριοτήτων του ν. 4442/2016 – Ορισμός αρχών για την εφαρμογή του πλαισίου εποπτείας οικονομικών δραστηριοτήτων και αγοράς προϊόντων του ν. 4512/2018 – Ρυθμίσεις για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων για χειροτεχνικά και βιομηχανικά προϊόντα και λήψη αναγκαίων μέτρων για την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411 – Ενίσχυση της αναπτυξιακής δραστηριότητας και των στρατηγικών επενδύσεων – Απλοποίηση του θεσμικού πλαισίου για το υπαίθριο εμπόριο και λοιπές διατάξεις», που θα βρίσκεται σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση μέχρι την 13η Μαρτίου 2026, προβλέπουν πλήθος αλλαγών για το καθεστώς που διέπει το υπαίθριο εμπόριο.
Οι βασικές αλλαγές
Ειδικότερα, προβλέπεται η ίδρυση λαϊκών αγορών παραγωγών αποκλειστικά για παραγωγούς πωλητές. Συγκεκριμένα, οι αρμόδιες αρχές μπορούν, με απόφασή τους, να ιδρύουν λαϊκές αγορές παραγωγών με συμμετοχή αποκλειστικά κατόχων άδειας παραγωγού πωλητή υπαίθριου εμπορίου. Σε κάθε λαϊκή αγορά παραγωγών, μπορούν να δραστηριοποιούνται ως πωλητές, οι κάτοχοι άδειας παραγωγού πωλητή σε λαϊκές αγορές παραγωγών στους οποίους έχει δοθεί ή δίνεται θέση στην οικεία λαϊκή αγορά παραγωγών, κατόπιν έκδοσης σχετικής προκήρυξης από τον φορέα λειτουργίας.
Το άρθρο 169 του πολυνομοσχεδίου εισάγει την έννοια «Κορμός Λαϊκών Αγορών», ο οποίος περιλαμβάνει δέκα τομείς στους οποίους κατανέμονται οι υφιστάμενες και ιδρυόμενες λαϊκές αγορές και λαϊκές αγορές παραγωγών της Περιφέρειας Αττικής ως εξής: Α΄ Αθηνών, Β΄ Αθηνών, Γ΄ Αθηνών, Δ΄ Αθηνών, Ε΄ Αθηνών, Στ΄ Αθηνών, Α΄ Πειραιώς, Β΄ Πειραιώς, Γ΄ Πειραιώς και Υπόλοιπο Αττικής.
Ταυτόχρονα, προβλέπεται η κατάργηση της διαδικασίας ανανέωσης αδειών υπαίθριου εμπορίου, η απλούστευση και επιτάχυνση της διαδικασίας χορήγησης άδειας σε παραγωγούς πωλητές, καθώς και απλοποίηση της χορήγησης θέσεων σε παραγωγούς και αδειών και θέσεων σε επαγγελματίες πωλητές, με την πρόβλεψη ηλεκτρονικής κλήρωσης.
Συγκεκριμένα, η χρονική ισχύς των αδειών και των βεβαιώσεων προσδιορίζεται ως εξής:
α) όλες οι άδειες πωλητών του παρόντος νόμου ισχύουν για πέντε έτη από τον χρόνο έκδοσης ή τελευταίας ανανέωσής τους,
β) οι άδειες πωλητών σε αγορές ρακοσυλλεκτών και κυριακάτικες αγορές ισχύουν για αόριστο χρόνο, χωρίς δυνατότητα μεταβίβασης
γ) οι άδειες πωλητών που έχουν εκδοθεί ψηφιακά μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος «Ανοιχτή Αγορά» (Ο.Π.Σ.Α.Α.) και τηρούνται σε αυτό, ισχύουν για αόριστο χρόνο,
δ) οι βεβαιώσεις δραστηριοποίησης σε βραχυχρόνιες αγορές και ειδικές θεματικές αγορές ισχύουν για ένα έτος από τον χρόνο έκδοσής τους.
Για την έκδοση άδειας, οι ενδιαφερόμενοι προσκομίζουν στον οικείο δήμο και στους Φορείς Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών για την Αττική και τη Θεσσαλονίκη: α) ψηφιακή βεβαίωση τρέχουσας εικόνας οντότητας/επιχείρησης, η οποία έχει εκδοθεί από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.) εντός του τελευταίου εξαμήνου, και β) την τελευταία δήλωση του Ολοκληρωμένου Συστήματος Διαχείρισης και Ελέγχου, προς τον πρώην Οργανισμό Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων και από 1ης.1.2026 προς την Α.Α.Δ.Ε. και της οποίας η υποβολή έχει ολοκληρωθεί και αφορά στο προηγούμενο από την υποβολή ημερολογιακό έτος. Εντός πέντε εργάσιμων ημερών από την παραλαβή των εγγράφων, οι Φορείς Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών για την Αττική και τη Θεσσαλονίκη και οι οικείοι δήμοι για την υπόλοιπη Ελλάδα, χορηγούν στους ενδιαφερόμενους άδεια παραγωγού πωλητή υπαίθριου εμπορίου.».
Σύμφωνα με άλλες διατάξεις του πολυνομοσχεδίου προβλέπεται η υποχρεωτική απόδοση εποχικών θέσεων σε παραγωγούς σε κάθε λαϊκή αγορά και η πρόβλεψη κυρώσεων σε περίπτωση παράλειψης κοινοποίησης των κενών θέσεων και ανάρτησης της προκήρυξης από τις αρμόδιες αρχές, η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας με την άρση του περιορισμού των διεκδικούμενων θέσεων, η δυνατότητα μεταβίβασης άδειας σε συγγενείς έως και τρίτου βαθμού και η κατάργηση των ελάχιστων αποστάσεων στο στάσιμο εμπόριο.
Το άρθρο 195 προβλέπει, τέλος, τη διασφάλιση του εισοδήματος των παραγωγών πωλητών σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών και ασθενειών της παραγωγής. Ειδικότερα, όπως αναφέρεται «σεε περίπτωση που τα προϊόντα των παραγωγών πωλητών, καταστρέφονται συνεπεία φυσικής καταστροφής και ασθενειών που έχουν πλήξει την παραγωγή τους, και η καταστροφή αποδεικνύεται με δήλωση ζημίας που έχει υποβληθεί στον Ελληνικό Οργανισμό Γεωργικών Ασφαλίσεων (ΕΛ.Γ.Α.), οι παραγωγοί πωλητές δύνανται να προμηθεύονται προϊόντα από άλλο παραγωγό που δραστηριοποιείται εντός της ίδιας περιφερειακής ενότητας, σε ποσοστό που δεν υπερβαίνει το 50%) των προϊόντων που έχουν ήδη δηλωθεί στην άδειά τους».
