«Τείχος» στην έγκριση της ελληνικής πρότασης για τη μείωση του κόστους ηλεκτροδότησης των βιομηχανιών, έχει υψώσει η Κομισιόν. Σύμφωνα με πηγές του ΥΠΕΝ, στις διαπραγματεύσεις μεταξύ του υπουργείου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η αρνητική στάση της Κομισιόν οφείλεται στο γεγονός ότι, όπως αυτή υποστηρίζει, η πρόταση των Αθηνών δεν κινείται εντός των προβλέψεων του καινούριου ευρωπαϊκού σχήματος για τη στήριξη των βιομηχανιών, δηλαδή του νέου Πλαισίου για τις Κρατικές Ενισχύσεις για Καθαρή Βιομηχανία (CISAF).
Η κύρια ένσταση της Κομισιόν αφορά τον βασικό πυλώνα της ελληνικής πρότασης, δηλαδή την προσαρμογή του λεγόμενου ιταλικού μοντέλου. Όπως επισημαίνουν τα στελέχη του υπουργείου, το επιχείρημα των Βρυξελλών είναι πως το μοντέλο αυτό όντως πήρε το «πράσινο φως» για να εφαρμοστεί στην Ιταλία, σε χρόνο όμως που δεν υπήρχε ευρωπαϊκό σχήμα στήριξης. Τώρα, αντίθετα, αφού πλέον έχει θεσπιστεί το CISAF, δεν υπάρχει ανάγκη για εναλλακτικά μέτρα στήριξης από τα κράτη-μέλη, όπως αυτό που εφαρμόζει η κυβέρνηση της Ρώμης.
Δεύτερο «αγκάθι» είναι το γεγονός ότι στην πρόταση των Αθηνών το (προσαρμοσμένο) ιταλικό μοντέλο συνδυάζεται με την ενίσχυση των ποσών που εισπράττουν οι ενεργοβόρες εταιρείες στο πλαίσιο του λεγόμενου μηχανισμού αντιστάθμισης των εκπομπών CO2. Και πάλι η ένταση των Βρυξελλών πηγάζει από το γεγονός ότι πλέον υπάρχει το CISAF, το οποίο επαρκεί για τη στήριξη των βιομηχανικών καταναλωτών χωρίς τον συνδυασμό με άλλα μέτρα, όπως ο μηχανισμός αντιστάθμισης.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η ένσταση αυτή έχει βρει αντίθετα και άλλα κράτη-μέλη (όπως η Γερμανία), τα οποία επίσης θέλουν να συνδυάζουν το νέο Πλαίσιο για Καθαρή Βιομηχανία με άλλες πρωτοβουλίες στήριξης.
Προετοιμασία εναλλακτικών μέτρων
Υπενθυμίζεται ότι το ιταλικό μοντέλο, στο οποίο είχε βασιστεί και η πρόταση του ΣΕΒ προς την κυβέρνηση, εξασφαλίζει σταθερή και ανταγωνιστική τιμή ρεύματος για το 25% της κατανάλωσης των επιχειρήσεων για μία 3ετία, μέσω «ενεργειακού δανείου» πράσινου ρεύματος. Οι εταιρείες θα ξεπληρώσουν το «δάνειο» σε ορίζοντα 20ετίας, δρομολογώντας διπλάσιο χαρτοφυλάκιο ΑΠΕ, από τους σταθμούς που εξασφάλισαν το φθηνό «πράσινο» ρεύμα με το οποίο αυτές τροφοδοτούνταν την πρώτη 3ετία.
Από την άλλη πλευρά, με την αντιστάθμιση ρύπων καλύπτονται οι ευρωπαϊκές ενεργοβόρες επιχειρήσεις που εκτίθενται σε σημαντικό κίνδυνο «διαρροής άνθρακα», λόγω του κόστους των δικαιωμάτων ρύπων το οποίο μετακυλίεται στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας (κόστος έμμεσων εκπομπών). Σύμφωνα με πληροφορίες, η δέσμη παρεμβάσεων που είχε ενσωματώσει το ΥΠΕΝ στην πρότασή του είχε έναν ετήσιο προϋπολογισμό περί τα 150 εκατ. ευρώ για μία 3ετία.
Όπως είναι φυσικό, χωρίς το «πράσινο φως» της Κομισιόν, τυχόν εφαρμογή της πρότασης από τη χώρα μας θα σήμαινε πως θα ερχόταν σε αντιπαράθεση με τις Βρυξέλλες, με ό,τι συνέπειες θα μπορούσε να έχει για την Ελλάδα αυτή τη σύγκρουση στην πορεία. Σε αυτό το πλαίσιο, το ΥΠΕΝ έχει ξεκινήσει να επεξεργάζεται καινούρια εναλλακτικά μέτρα, για την ενίσχυση των ενεργοβόρων επιχειρήσεων.
Διαπραγματεύσεις και σε άλλα «μέτωπα»
Την ίδια στιγμή, η χώρα μας τηρεί στάση αναμονής ώστε να ξεκαθαρίσει το «τοπίο» αναφορικά με δύο παραμέτρους οι οποίες μπορεί να επηρεάσουν καταλυτικά τα μέτρα στήριξης. Η πρώτη αφορά τον μηχανισμό αντιστάθμισης, καθώς είναι πιθανό οι νέες κατευθυντήριες για τον συγκεκριμένο μηχανισμό να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για σημαντική ενίσχυση του οικονομικού οφέλους των βιομηχανιών.
Μάλιστα, η ενίσχυση αυτή μπορεί να καλύψει σημαντικό μέρος (ακόμη και το 100%) της ελάφρυνσης που εξασφάλιζε η ελληνική πρόταση. Ωστόσο, για να συμβεί αυτό, θα πρέπει να γίνουν νέες διαπραγματεύσεις του ΥΠΕΝ με την Κομισιόν – αυτή τη φορά για την αντιστάθμιση.
Με τις διαπραγματεύσεις αυτές, το ΥΠΕΝ θα διεκδικήσει κατ΄αρχάς στην επιβάρυνση των ελληνικών ενεργοβόρων βιομηχανιών από τα δικαιώματα CO2, να μην ληφθεί υπόψη μόνο το ανθρακικό αποτύπωμα του εγχώριου μίγματος ηλεκτροπαραγωγής, αλλά και το (σαφώς μεγαλύτερο) αποτύπωμα των όμορων αγορών, με τις οποίες η ελληνική αγορά είναι ισχυρά διασυνδεδεμένη.
Μικρή αναμονή
Παράλληλα, το ΥΠΕΝ θα διεκδικήσει στις επιλέξιμες βιομηχανίες να ενταχθούν και οι τσιμεντοβιομηχανίες, αν και οι Βρυξέλλες θεωρούν ότι δεν απειλούνται από διαρροή άνθρακα. Κι αυτό γιατί στην περιοχή μας υπάρχουν χώρες με ανάλογες δραστηριότητες (π.χ. Τουρκία) που δεν επιβαρύνονται με δικαιώματα ρύπων.
Αν έχουν αίσια έκβαση οι διαπραγματεύσεις, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι οι νέες κατευθυντήριες δίνουν τη δυνατότητα οι επιλέξιμες βιομηχανίες να αποζημιωθούν για το 80% της ηλεκτρικής τους κατανάλωσης (από 75% προηγουμένως), τότε μπορεί να αυξηθούν σημαντικά οι πόροι για τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις από τον μηχανισμό αντιστάθμισης.
Επιπλέον, το ΥΠΕΝ τηρεί στάση αναμονής όσον αφορά τη διεκδίκηση και άλλων χωρών όπως η Γερμανία από την Κομισιόν, για τη δυνατότητα συνδυασμού του CISAF με άλλα μέτρα στήριξης. Ανάλογα με τις εξελίξεις στις δύο παραπάνω εκκρεμότητες, το υπουργείο θα καθορίσει τα επόμενα βήματά του. Σύμφωνα με τα στελέχη του ΥΠΕΝ, δεν θα χρειαστεί μεγάλο χρονικό διάστημα για να «κλειδώσουν» αυτές οι εξελίξεις.
