Το μεγαλύτερο επενδυτικό στοίχημα της τελευταίας 15ετίας αναλαμβάνει η χώρα μας το 2026. Με «ατμομηχανή» το Ταμείο Ανάκαμψης και το ΕΣΠΑ, ο προϋπολογισμός βάζει ως στόχο διψήφια αύξηση των επενδύσεων φέτος σε σχέση με το 2025.
Κομβικό ρόλο για την αύξηση των επενδύσεων πρόκειται να παίξει το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) το οποίο θα φτάσει τα 16,719 δισ. ευρώ εκ των οποίων 6,2 δισ. ευρώ σε συγχρηματοδοτούμενα έργα, 3,3 δισ. σε έργα που χρηματοδοτούνται από εθνικούς πόρους και 7,219 δισ. ευρώ σε έργα από το Ταμείο Ανάκαμψης το οποίο κλείνει το 2026.
Τα σκληρά ορόσημα του Ταμείου Ανάκαμψης
Το Ταμείο Ανάκαμψης είναι με διαφορά το μεγαλύτερο στοίχημα του 2026, καθώς μέσα στη χρονιά θα πρέπει να εισπραχθεί περίπου το 40% του συνολικού προϋπολογισμού των 36 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και δάνεια.
Λίγο πριν το τέλος του 2025 η κυβέρνηση υπέβαλε το έβδομο αίτημα επιχορηγήσεων και το έκτο αίτημα δανείων συνολικού ύψους 1,17 δισ. ευρώ. Στο τέλος Απριλίου αναμένεται να υποβληθεί ένα ακόμη διπλό αίτημα για την όγδοη δόση των επιχορηγήσεων και την έβδομη δόση των δανείων. Τον Σεπτέμβριο θα υποβληθεί το ένατο και τελευταίο αίτημα επιχορηγήσεων, ύψους 4,4 δισ. ευρώ και το όγδοο και τελευταίο αίτημα δανείων, ύψους 5,2 δισ. ευρώ.
Για να γίνουν όλα αυτά θα πρέπει να ολοκληρωθούν στην ώρα τους τα 178 ορόσημα και στόχοι που απομένουν μεταξύ των οποίων: Η έκδοση άδειας για δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα, να έχει ολοκληρωθεί η νομοθεσία για τα επιδόματα ανεργίας και να έχουν ολοκληρωθεί δράσεις ψηφιακού μετασχηματισμού στο ευρύτερο Δημόσιο. Ακόμη πιο σκληρές είναι οι απαιτήσεις για την ένατη δόση των επιχορηγήσεων που περιλαμβάνουν την ολοκλήρωση των εργασιών για μια σειρά από μεγάλα έργα όπως ο Ε-65, το κομμάτι του ΒΟΑΚ που χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης κ.α.
ΕΣΠΑ: Οι νέες δράσεις και χρηματοδοτήσεις του 2026
Σε ό,τι αφορά το ΕΣΠΑ, το επόμενο διάστημα αναμένεται η νέα δράση «Παράγουμε Εδώ» που θα ενισχύσει με 50 εκατ. ευρώ παραγωγικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε τομείς όπως: φαρμακευτικά προϊόντα, ιατροτεχνολογικός εξοπλισμός και υλικά, χημικά προϊόντα και πλαστικά, βασικά μέταλλα, ηλεκτρονικά, ηλεκτρικός εξοπλισμός και συσκευές, βιομηχανικά μηχανήματα, μεταφορικός εξοπλισμός καθώς και καταναλωτικά βιομηχανικά προϊόντα (ένδυση, υπόδηση, έπιπλα).
Ακόμη εντός του 2026 αναμένονται:
- νέα δράση του Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης για την ενίσχυση επενδυτικών σχεδίων για νέες αλλά και για υφιστάμενες πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις σε περιοχές Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας και Δήμοι Μεγαλόπολης, Τρίπολης, Γορτυνίας και Οιχαλίας),
- δράση 70 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση της αυτοαπασχόλησης πτυχιούχων που ενδιαφέρονται να αναπτύξουν νέα επιχειρηματική δραστηριότητα,
- χρηματοδότηση δράσης για τις επιχειρήσεις που θα επενδύσουν στην ανάπτυξη ή/και στην παραγωγή στους τομείς των ψηφιακών τεχνολογιών, της βιοτεχνολογίας και των καθαρών και αποδοτικών ως προς τη χρήση των πόρων τεχνολογιών, με προϋπολογισμό 50 εκατ. ευρώ (ευρωπαϊκή πρωτοβουλία STEP),
- θεσμοθέτηση νέων ταμείων το 2026, όπως το Ταμείο Αγροτικής Επιχειρηματικότητας (έως 170 εκατ. ευρώ), το Ταμείο Εγγυοδοσίας DeLFI Plus (έως 500 εκατ. ευρώ) και το Patent Fund (41,4 εκατ. ευρώ) για τη στήριξη της κατοχύρωσης ευρεσιτεχνιών.
Τα νέα καθεστώτα του Αναπτυξιακού
Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται τα νέα καθεστώτα του Αναπτυξιακού Νόμου. Πριν από μερικές ημέρες αναρτήθηκαν οι προσωρινοί πίνακες αποτελεσμάτων αξιολόγησης στα δύο καθεστώτα, Μεταποίηση και Εφοδιαστική αλυσίδα και Περιοχές Ειδικής Ενίσχυσης που προκηρύχθηκαν τον Οκτώβριο του 2025 και αναμένονται μέσα στο πρώτο τρίμηνο και τα αποτελέσματα για τις Μεγάλες Επενδύσεις.
Για το 2026 το υπουργείο Ανάπτυξης σχεδιάζει και νέες προκηρύξεις του Αναπτυξιακού μεταξύ των οποίων το καθεστώς για την αμυντική βιομηχανία με ισχυρά κίνητρα υπεραποσβέσεων και το καθεστώς για τις Σύγχρονες Τεχνολογίες το οποίο θα ενισχύσει επενδύσεις σε τεχνολογίες όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη, η διαχείριση δεδομένων κ.α. Και τα δύο καθεστώτα θα έχουν προϋπολογισμό 150 εκατ. ευρώ. Ακόμη προγραμματίζονται καθεστώτα για την αγροδιατροφή, την εξωστρέφεια επιχειρήσεων, για την κοινωνική επιχειρηματικότητα και τον ειδικό τουρισμό.
