«Αποχρώσεις» εμπλοκής προσλαμβάνει η κρίσιμη διαπραγμάτευση για τα εργασιακά (που επανεκκινεί στις 14 Νοεμβρίου), μετά τη «σκληρή γραμμή» των δανειστών που αποκάλυψε η τριμηνιαία έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού της Βουλής.
Ούτε λίγο ούτε πολύ, οι δανειστές θεωρούν ως «προνόμια» θεμελιώδεις εργασιακές κατακτήσεις, όπως οι κλαδικές συμβάσεις, οι προσαυξήσεις λόγω εμπειρίας στους μισθούς του ιδιωτικού τομέα (τριετίες, ωριμάνσεις) και οι συλλογικές διαπραγματεύσεις, ζητώντας την κατάργησή τους από το 2017.
Οι εκπρόσωποι των τεσσάρων Θεσμών επιθυμούν να εφαρμοστεί στην Ελλάδα το μοντέλο «Δανίας», που περιλαμβάνει ευελιξία στην αγορά εργασίας, όπως αποκαλύπτει το υπόμνημα που κατέθεσαν στην Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων για τα εργασιακά, εντός του καλοκαιριού και πριν από την σύνταξη του οριστικού πορίσματος.
Στόχος των προωθούμενων αλλαγών, όπως επισημαίνουν, είναι η δημιουργία κινήτρων για προσλήψεις, η διευθέτηση του χρόνου εργασίας, η μείωση του μη μισθολογικού κόστους μέσω της καταπολέμησης της αδήλωτης απασχόλησης, αλλά και της ενίσχυσης των ενεργητικών πολιτικών απασχόλησης, έτσι ώστε να ενσωματωθούν οι άνεργοι στην αγορά εργασίας.
Οι θέσεις τους, που δεν συμπίπτουν σε κανένα σημείο με την ελληνική διαπραγματευτική γραμμή, υποστηρίζουν έναν δομικό ανασχηματισμό στην αγορά εργασίας, στα εξής σημεία:
- Συλλογικές συμβάσεις: Προτείνουν την επέκταση του πεδίου των επιχειρησιακών συμβάσεων (έναντι των κλαδικών), διότι βοηθούν τις επιχειρήσεις να προσαρμοστούν σε περιόδους οικονομικής δυσχέρειας ή προσαρμογής. Η μεταρρύθμιση των συλλογικών διαπραγματεύσεων συμβάλλει, κατά την άποψή τους, στην ευελιξία των επιχειρήσεων προκειμένου να προσαρμόσουν το εργασιακό κόστος μέσω των τιμών και όχι μέσω των απολύσεων.
Στην περίπτωση που οι διαπραγματεύσεις αποτυγχάνουν, θα πρέπει να υπάρχει δυνατότητα προσφυγής τόσο των εργοδοτών όσο και των εργαζομένων. Σε κάθε περίπτωση κατά τη διαδικασία της διαιτησίας θα λαμβάνονται υπόψιν οικονομικά κριτήρια που αφορούν στην εκάστοτε επιχείρηση, αλλά και τη γενικότερη κατάσταση που επικρατεί στον κλάδο των επιχειρήσεων, που συμμετέχουν στην διαδικασία διαιτησίας. Η δυνατότητα μονομερούς προσφυγής, σύμφωνα με τους Θεσμούς, θα συνεχίζει να υφίσταται.
- Κατώτατος μισθός: Ο κατώτατος μισθός στην Ελλάδα ήταν προϊόν διμερούς διαπραγμάτευσης μεταξύ των κοινωνικών εταίρων. Στο εξής όμως -όπως αναφέρουν οι δανειστές- θα αποφασίζεται από το κράτος, ενώ από το 2017 και έπειτα θα αποτελεί ένα μοναδικό ποσό αναφοράς, χωρίς να περιλαμβάνει τα επιδόματα ωρίμανσης. Ο κατώτατος μισθός θα πρέπει να αναπροσαρμόζεται έτσι ώστε να συμβάλλει στην αύξηση της απασχόλησης και στην μείωση της ανεργίας, ενισχύοντας ταυτόχρονα την αύξηση της ανταγωνιστικότητας.
- Ομαδικές απολύσεις: Οι δανειστές προτείνουν διπλασιασμό του ορίου (από 5% στο 10%), με την αιτιολογία ότι έτσι περιορίζεται ο κίνδυνος να προκύψει μαζική έξοδος στην ανεργίας, από «λουκέτα» σε επιχειρήσεις. Αναφέρονται μάλιστα ενδεικτικά στις περιπτώσεις της Ηλεκτρονικής Αθηνών, της Softex και της Sprider, επιχειρήσεων που έκλεισαν και οδήγησαν μεγάλο αριθμό εργαζομένων στην ανεργία.
- Συνδικαλιστικός νόμος: Υποστηρίζουν ότι δεν έχουν πραγματοποιηθεί αλλαγές στη δομή και την οργάνωση των συνδικάτων, στην εξασφάλιση της εκπροσώπησης όλων των εργαζομένων, καθώς και την εφαρμογή της «ανταπεργίας» («lockout»). Επισημαίνουν δε, ότι θα ήταν χρήσιμη η δημιουργία μιας πλατφόρμας ηλεκτρονικής καταγραφής των μελών των συνδικάτων που θα μείωνε τη γραφειοκρατία και θα καταπολεμούσε πρακτικές εκμετάλλευσης.
