Από την εντυπωσιακή IPO της στη Wall Street την περασμένη Παρασκευή, SpaceX, η δεύτερη εταιρεία του Μασκ με αξία άνω του 1 τρισ. δολαρίων έχει μονοπωλήσει το ενδιαφέρον των επενδυτών. Από την ανάδειξη του Μασκ ως ως του πρώτου τρισεκατομμυριούχου στον κόσμο έως την υλοποίηση μιας εξαγοράς αξίας 60 δισ. δολαρίων οι πρώτες ημέρες διαπραγμάτευσης της μετοχής της έχουν αψηφήσει τα καθιερωμένα πρότυπα σε κάθε βήμα.
Υπάρχουν πάρα πολλά εντυπωσιακά νούμερα, παρακάτω ορισμένα που ξεχωρίζουν:
Κεφάλαια που συγκεντρώθηκαν κατά την IPO
Η SpaceX άντλησε αρχικά 75 δισ. δολάρια κατά την IPO, ενώ αξίζει να σημειωθεί πως η μεγαλύτερη έως τότε δημόσια προσφορά άνηκε στην Saudi Aramco τον Δεκέμβριο, η οποία τον Δεκέμβριο του 2019 συγκέντρωσε 25,6 δισ. δολάρια με αποτίμηση 1,71 τρισ. δολαρίων.
Το ποσό που είχε συγκεντρώσει η πετρελαϊκή εταιρεία αυξήθηκε στα 29,4 δισ. δολάρια όταν οι ανάδοχοι άσκησαν του λεγόμενου «greenshoe option». Η κινεζική Alibaba συγκέντρωσε συνολικά 25 δισ. δολάρια, συμπεριλαμβανομένης της υπερκάλυψης από τους διαμεσολαβητές.
Οι ανάδοχοι της SpaceX άσκησαν την επιλογή υπερδιάθεσης μετοχών ανεβάζοντας το συνολικό ποσό που αντλήθηκε στα 85,7 δισ. δολάρια. Το ποσό αυτό είναι επίσης μεγαλύτερο από σχεδόν κάθε τεχνολογική IPO που έχει πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα. Για παράδειγμα, η Uber άντλησε 8,1 δισ. δολάρια το 2019, ενώ η κατασκευάστρια τσιπ Cerebras συγκέντρωσε 6,4 δισ. δολάρια τον περασμένο μήνα.
Πριν τη SpaceX, η μεγαλύτερη IPO αμερικανικής τεχνολογικής εταιρείας ήταν εκείνη του Facebook, το οποίο άντλησε συνολικά 18,4 δισ. δολάρια, συμπεριλαμβανομένου του greenshoe option, το 2012.
Οι εργαζόμενοι της SpaceX εμφανίστηκαν στο χρηματιστήριο την Παρασκευή φορώντας πράσινα παπούτσια (green shoes), ως συμβολική αναφορά στην επιλογή των αναδόχων.
Ο πρώτος τρισεκατομμυριούχος του κόσμου
Η IPO της SpaceX μετέτρεψε τον Μασκ στον πρώτο τρισεκατομμυριούχο στον κόσμο. Ο Μασκ κατέχει περίπου το 46% των μετοχών της SpaceX, ποσοστό που αποτιμάται σε πάνω από 1 τρισ.δολάρια, ενώ διατηρεί και τον έλεγχο περίπου του 82% των δικαιωμάτων ψήφου. Επιπλέον, η συμμετοχή του στην Tesla αξίζει εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια.
Οι αμέσως επόμενοι πλουσιότεροι άνθρωποι στον κόσμο είναι οι συνιδρυτές της Google, Λάρι Πέιτζ και Σέργκει Μπριν με περιουσία που φτάνει τα 300 δισ. δολάρια ο καθένας, σύμφωνα με το Forbes. Ακολουθούν αρκετοί ιδρυτές τεχνολογικών κολλοσσών όπως ο Τζεφ Μπέζος (Amazon), ο Μαικλ Ντελ, ο Λάρι Έλισον (Oracle), ο Μαρκ Ζούκερμπεργκ (Meta) και ο Τζένσεν Χουάνγκ (Nvidia).
Η εκρηκτική αύξηση της περιουσίας του Μασκ δεν «αρέσει» σε όλους. Προοδευτικοί πολιτικοί, μεταξύ των οποίων ο γερουσιαστής του Βερμόντ Μπέρνι Σάντερς, η γερουσιαστής της Μασαχουσέτης Ελίζαμπεθ Γουόρεν και ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης Ζοχράν Μαμντάνι αξιοποίησαν την περίσταση για να υπενθυμίσουν στο κοινό τις τεράστιες ανισότητες πλούτου στις ΗΠΑ και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο μέσος Αμερικανός λόγω των πληθωριστικών πιέσεων.
Για κάποιους επενδυτές. το πρόβλημα αφορά την εταιρική διακυβέρνηση της SpaceX. Ο Άντερς Σελντ, επικεφαλής επενδύσεων του δανικού συνταξιοδοτικού ταμείου AkademikerPension, δήλωσε στο CNBC ότι το ταμείο δεν αγόρασε μετοχές της SpaceX επειδή «δεν μπορούμε να δικαιολογήσουμε τους αριθμούς με την τρέχουσα αποτίμηση και θεωρούμε ότι τα πρότυπα εταιρικής διακυβέρνησης είναι πολύ αδύναμα από την οπτική γωνία των μετόχων μειοψηφίας».
Άλλοι έχουν εκφράσει παράπονα για την IPO της SpaceX, επικαλούμενοι ζητήματα όπως οι πολιτικές θέσεις και η προκλητική ρητορική του Μασκ, το αμφιλεγόμενο ιστορικό της εταιρείας σε θέματα ασφάλειας της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και περιβαλλοντικές ανησυχίες που σχετίζονται με τις εκτοξεύσεις πυραύλων και τη λειτουργία τεράστιων κέντρων δεδομένων.
Ιστορικός όγκος
Η SpaceX κατέγραψε ρεκόρ όγκων συναλλαγών μέσα στις πρώτες ημέρες της ως εισηγμένη εταιρεία. Την Παρασκευή, στην πρώτη ημέρα διαπραγμάτευσης, οι συναλλαγές μετοχών της SpaceX έφτασαν τα 85 δισ. δολάρια. Τη Δευτέρα άλλαξαν χέρια μετοχές αξίας περίπου 46 δισ. δολαρίων, ενώ την Τρίτη σχεδόν 68 δισ. δολαρίων, ένας μέσος όρος περίπου 66 δισ. δολαρίων στις πρώτες τρεις ημέρες.
Ο όγκος αυτός ξεπέρασε ακόμη και δημοφιλή ETFs, όπως τα QQQ και SPY, τα οποία κατέγραψαν κατά μέσο όρο 33 δισ. και 46 δισ. δολάρια αντίστοιχα την ίδια περίοδο.
Συγκριτικά, η Nvidia που αποτελεί την πολυτιμότερη εισηγμένη στον κόσμο, είχε ημερήσιο όγκο συναλλαγών περίπου 27 δισ. δολάρια, διπλάσια από την Apple που κινήθηκε γύρω στα 12 δισ. δολάρια.
Σε άλλες τεχνολογικές IPO, η Cerebras κατέγραψε λίγο πάνω από 6 δισ. δολάρια μέσο όγκο στις πρώτες τρεις ημέρες, ενώ το Facebook είχε περίπου 23 δισ. δολάρια την πρώτη μέρα και μέσο όρο 11 δισ. στις πρώτες τρεις.
«Εκθρόνιση» της Amazon
Οι μετοχές της SpaceX εκτοξεύτηκαν από την πρώτη στιγμή, βάζοντάς την γρήγορα ανάμεσα στις πιο πολύτιμες στον κόσμο. Η χρηματιστηριακή της αξία την Τρίτη έκλεισε στα 2,66 τρισ. δολάρια «περνώντας» την Amazon, ενώ ενδοσυνεδριακά ξεπέρασε για λίγο και την Microsoft με την αξία της να φτάνει τα 2,94 τρισ. δολάρια.
Τα οικονομικά μεγέθη λένε...άλλα
Τα οικονομικά μεγέθη παρουσιάζουν μία πολύ διαφορετική πραγματικότητα. Η Amazon είχε περίπου 38 φορές περισσότερα έσοδα από τη SpaceX πέρυσι, καθώς δημιουργούσε κάθε εβδομάδα σχεδόν όσα έσοδα είχε η SpaceX συνολικά σε ολόκληρο το έτος.
Μόνο η διαφημιστική δραστηριότητα της Amazon στο τελευταίο τρίμηνο απέφερε σχεδόν όσα η SpaceX σε ολόκληρη τη χρονιά. Ακόμη και οι συνδρομητικές υπηρεσίες της Amazon είναι πάνω από διπλάσιες σε μέγεθος από τα έσοδα της SpaceX.
Σε επίπεδο κερδοφορίας, τα καθαρά κέρδη της Amazon για το έτος -περίπου 78 δισ. δολάρια- ήταν πάνω από τέσσερις φορές μεγαλύτερα από τα έσοδα της SpaceX. Αντίθετα, η SpaceX εξακολουθεί να καταγράφει ζημιές δισ. δολαρίων ετησίως.
Συγχωνεύσεις και εξαγορές
Μέσα σε λίγες ημέρες από την IPO της, η SpaceX προχώρησε σε επίσημη συμφωνία για την εξαγορά της startup τεχνητής νοημοσύνης Cursor έναντι 60 δισ. δολαρίων. Η συμφωνία είχε αρχικά ανακοινωθεί τον Απρίλιο, όμως υπήρχε ακόμη η πιθανότητα να μην ολοκληρωθεί. Η συναλλαγή αναμένεται να κλείσει στο τρίτο τρίμηνο και αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες τεχνολογικές εξαγορές στην ιστορία.
Η SpaceX είχε προηγουμένως συγχωνευθεί με την xAI, την εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης του Μασκ, σε μια συμφωνία που αποτίμησε τη συνδυασμένη οντότητα στα 1,25 τρισ. δολάρια. Εξαιρώντας τη συμφωνία SpaceX-xAI, έχουν υπάρξει μόνο τρεις εξαγορές άνω των 60 δισ. δολαρίων στις οποίες ο αγοραστής ήταν αμερικανική τεχνολογική εταιρεία, σύμφωνα με τη FactSet.
Η μεγαλύτερη ήταν η εξαγορά της VMware από την Broadcom έναντι 69 δισ. δολαρίων το 2023, ακολουθούμενη από την εξαγορά της Activision Blizzard από τη Microsoft την ίδια χρονιά για σχεδόν το ίδιο ποσό, και την αγορά της EMC από τη Dell για περίπου 67 δισ. δολάρια το 2016.
Μεταξύ άλλων μεγάλων συμφωνιών στον τεχνολογικό κλάδο, η Google εξαγόρασε τη Wiz για 32 δισ. δολάρια το 2025, η Facebook αγόρασε το WhatsApp για 19 δισ. το 2014 και η Amazon απέκτησε τη Whole Foods για 13,7 δισ. δολάρια το 2017. Στα τέλη του 2025, η Nvidia αγόρασε assets από τη chip startup Groq για 20 δισ. δολάρια.
Όσον αφορά την Tesla, τη δεύτερη δημόσια εταιρεία του Μασκ, η μεγαλύτερη εξαγορά της έγινε το 2016, όταν απέκτησε τη SolarCity έναντι 2,6 δισ. δολαρίων. Η εταιρεία είχε ιδρυθεί και διοικηθεί από τους ξαδέρφους του Μασκ, Πίτερ και Λίντον Ράιβ, ενώ ο ίδιος ήταν πρόεδρος και ο μεγαλύτερος επενδυτής της.
