Την περαιτέρω ενίσχυση των μη επιτοκιακών εσόδων στο συνολικό μείγμα εσόδων επιδιώκουν οι ελληνικές τράπεζες μέσω εξαγορών σε asset - wealth management και brokerage, αποκτώντας παράλληλα στελεχιακό δυναμικό και πελατολόγια και ενισχύοντας τον βαθμό καθετοποίησης των υπηρεσιών.
Οι διοικήσεις των τραπεζών προσβλέπουν σε μεγαλύτερης έντασης μετατόπιση κεφαλαίων από καταθέσεις προς επενδυτικά προϊόντα, με στόχο τη σταδιακή σύγκλιση με τα ευρωπαϊκά δεδομένα. Ενδεικτικά, η Ελλάδα υστερεί σημαντικά, έναντι των άμεσων ανταγωνιστών της στην Ν. Ευρώπη - Ιταλίας, Ισπανίας - με τα υπό διαχείριση κεφάλαια ως ποσοστό του ΑΕΠ να διαμορφώνονται σε επίπεδα οριακά υψηλότερα του 10% έναντι του μέσου ευρωπαϊκό όρου περί το 35% περίπου. Αντίστοιχα, ως προς τη σχέση υπό διαχείριση κεφαλαίων προς καταθέσεις νοικοκυριών, η Ελλάδα κινείται επίσης σε χαμηλότερα επίπεδα, κοντά στο 10%, έναντι περίπου 46% στην Ευρώπη, γεγονός που καταδεικνύει το περιθώριο περαιτέρω ανάπτυξης των σχετικών δραστηριοτήτων.
Ρίχνουν δυνάμεις σε αμοιβαία κεφάλαια και private banking
Από τις αρχές του 2025 έως και τις αρχές Απριλίου 2026, το ενεργητικό των ΑΕΔΑΚ των τεσσάρων συστημικών τραπεζών αυξήθηκε κατά περίπου 6,3 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τα 24,6 δισ. ευρώ, εξέλιξη που αποδίδεται κυρίως σε καθαρές εισροές κεφαλαίων σε αμοιβαία κεφάλαια και σε μικρότερο βαθμό σε αποτιμήσεις χαρτοφυλακίων.
Η αυξημένη διείσδυση αποτυπώνεται και στην υψηλότερη συνεισφορά των εσόδων από προμήθειες από τους πυλώνες asset management, brokerage αλλά και bancassurance. Οι προμήθειες στις τρεις κατηγορίες αυξήθηκαν κατά 34,7% σε ετήσια βάση το 2025, ενώ σε απόλυτο μέγεθος η αύξηση φτάνει περίπου τα 156 εκατ. ευρώ.
Η Alpha είναι αυτή που αξιοποιεί δυναμικότερα τους τρεις τομείς, παράγοντας το υψηλότερο ποσοστό προμηθειών επί του συνόλου, ήτοι το 33,8%. Η τράπεζα κατέγραψε άνοδο 37,6% στους συγκεκριμένους τομείς, με το asset management να πρωταγωνιστεί. Τα καθαρά έσοδα από τη διαχείριση κεφαλαίων διαμορφώθηκαν στα 127 εκατ. ευρώ το 2025, έναντι 88 εκατ. στη χρήση του 2024, ενισχυμένα και από τη συνεργασία με την UniCredit και τη διάθεση των onemarkets Funds.
Αντίστοιχα, κατά 53 εκατ. ευρώ «ψήλωσαν» τα έσοδα από προμήθειες στο asset management - brokerage για την Πειραιώς, καλύπτοντας στο 30,6% του συνόλου. Η διοίκηση της τράπεζας καθοδηγεί για αύξηση των υπό διαχείριση κεφαλαίων σε επίπεδα άνω των 20 δισ. ευρώ έως το 2030, από περίπου 15 δισ. ευρώ το 2025, με μέσο ετήσιο ρυθμό περί το 7%, έναντι σημαντικά χαμηλότερης αύξησης των καταθέσεων (περίπου 3%). Η μετατόπιση αυτή αντανακλάται και στη σύνθεση των εσόδων, με το asset management να συνεισφέρει επιπλέον περίπου 50 εκατ. ευρώ.
Κατά 23 εκατ. ευρώ ενίσχυσε τα έσοδα στις παραπάνω κατηγορίες η Eurobank, στη βάση και της εδραίωσης στην ασφαλιστική αγορά της Κύπρου - τα καθαρά έσοδα από ασφαλιστικές δραστηριότητες ενισχύθηκαν σε 44 εκατ. ευρώ από 8 εκατ. ευρώ στα τέλη χρήσης 2024 στη βάση της ERB Cyprus Insurance Holdings και των θυγατρικών της, οι οποίες ενοποιήθηκαν από το δεύτερο τρίμηνο του 2025. Η Eurobank προβλέπει αύξηση των υπό διαχείριση κεφαλαίων σε περίπου 17,5 δισ. ευρώ έως το 2028, από 9,9 δισ. ευρώ το 2025 (+21%), με τα έσοδα από wealth management να ενισχύονται κατά περίπου 24%, φτάνοντας τα 170 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, τα υπό διαχείριση κεφάλαια του private banking εκτιμάται ότι θα προσεγγίσουν τα 20 δισ. ευρώ, ενισχύοντας περαιτέρω τη συνεισφορά των σχετικών δραστηριοτήτων.
Σημαντική αύξηση των εσόδων από προμήθειες μέσω του asset management εμφάνισε τον τελευταίο χρόνο και η Εθνική, αξιοποιώντας, έστω και με υστέρηση σε σχέση με την υπόλοιπη αγορά, τα προϊόντα target maturity, τα οποία παρά την αποκλιμάκωση των επιτοκίων δείχνουν να ταιριάζουν στο συντηρητικό προφίλ του πελατολογίου της. Με τον τρόπο αυτό κλείνει σταδιακά το μεγάλο χάσμα έναντι του ανταγωνισμού. Η συνεισφορά των προμηθειών από επενδυτικά και τραπεζοασφαλιστικά προϊόντα διαμορφώθηκε στο 14,5% του συνόλου το 2025 από 11% το 2024, φτάνοντας στα 68 εκατ. ευρώ έναντι 47 εκατ. ευρώ στη χρήση 2024. Η διοίκηση της Εθνικής καθοδηγεί για μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης (CAGR) των επενδυτικών προμηθειών στην τριετία σε επίπεδα mid - teens.
Τα ντεσού του «γάμου» Alpha - Alpha Trust
Η στροφή των τραπεζών προς δραστηριότητες που παράγουν προμήθειες δεν αποτελεί αλά γκρέκα εκδοχή, αλλά εντάσσεται στη διεθνή τάση ενίσχυσης των μη επιτοκιακών εσόδων, μέσω εξαγορών και συνεργειών. Άλλωστε η «περίσσια» κεφαλαίων αναζητά διέξοδο σε αποδοτικότες και πιο διαφοροποιημένες δραστηριότητες. Στο πλαίσιο αυτό, η αγορά asset management και brokerage έχει εισέλθει σε φάση αναδιάταξης και ενοποίησης, με τις τράπεζες να ενισχύουν τη θέση τους μέσω στοχευμένων εξαγορών.
Τελευταία κίνηση είναι αυτή της Alpha Bank για την εξαγορά του 69,61% της «πολύφερνης νύφης» Alpha Trust και την υποβολή δημόσιας πρότασης για το υπόλοιπο. Ο όμιλος της Alpha εμφανίζει ήδη ισχυρή οργανική δυναμική στη διαχείριση περιουσίας. Τα υπό διαχείριση κεφάλαια διαμορφώθηκαν σε περίπου 22,4 δισ. ευρώ στα τέλη του 2025, από 18,5 δισ. ευρώ ένα έτος νωρίτερα, με σταθερή αύξηση σε τριμηνιαία βάση. Το ενεργητικό της Alpha ΑΕΔΑΚ ανέρχεται σε περίπου 6,3 δισ. ευρώ (+1,33 δισ ευρώ από αρχές 2025), λαμβάνοντας ώθηση 2,7 δισ. ευρώ από third parties, τα οποία διερύνουν την προϊοντική γκάμα και τις ροές προμηθειών. Επιπλέον, στο private banking, τα υπό διαχείριση κεφάλαια προσεγγίζουν τα 9 δισ. ευρώ, καταγράφοντας σταθερή ανοδική τάση, με τις επενδυτικές τοποθετήσεις να αυξάνουν τη συμμετοχή τους έναντι των καταθέσεων (2,3 δισ. ευρώ).
Σε αυτό, η Alpha Trust έρχεται να προσθέσει ακόμη 2,2 δισ. ευρώ σε συνολικά υπό διαχείριση κεφάλαια, με περίπου 580 εκατ. ευρώ να αφορούν αμοιβαία κεφάλαια (ερωτηματικό η εικόνα σε private). Η 6η μεγαλύτερη εταιρεία σε επίπεδο ΑΕΔΑΚ, διαθέτει υψηλή στάθμιση σε μεικτά και μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια, που καλύπτουν πάνω από το 65% του συνόλου. Στο 13,39% είναι η στάθμιση σε ομολογιακά. Κατά κάποιο τρόπο τα αμοιβαία της Alpha Trust λειτουργούν συμπληρωματικά στην Alpha Asset Management, η οποία διαθέτει υψηλή στάθμιση σε ομολογιακά (31,89%) και χαμηλότερη σε μετοχικά (14,89%). Σε επίπεδο μεριδίων, η Alpha Trust προσθέτει κοντά στο 1,9% στην Alpha ΑΕΔΑΚ (με βάση το κλείσιμο της 1ης Απριλίου) με την τελευταία να ανοίγει το βηματισμό έναντι της Πειραιώς ΑΕΔΑΚ, για τη δεύτερη θέση.
Η συναλλαγή είναι κεφαλαιακά αμελητέα, καθώς σε όρους CET1, η επίπτωση των 17 μονάδων βάσης μεταφράζεται σε περίπου 60 - 63 εκατ. ευρώ, με βάση RWAs περί τα 33 δισ. ευρώ. Υπάρχει, όμως, ένα λιγότερο ορατό - πέραν του εξορθολογισμού του ανθρώπινου δυναμικού ειδικά στο private banking - αλλά κρίσιμο όφελος που αφορά την εσωτερίκευση εσόδων από custody και brokerage. Στο βαθμό που η Alpha Trust λειτουργούσε με τρίτο πάροχο - Πειραιώς - για θεματοφυλακή και εκτέλεση συναλλαγών, το σχετικό κόστος παύει πλέον να υφίστανται καθώς θα εκτελούνται από την Alpha.
