Η σύγκρουση ανάμεσα στις Βρυξέλλες και τις μεγάλες κινεζικές πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου μόλις πέρασε σε άλλο επίπεδο. Σε μια κίνηση-ματ που αγγίζει τον ίδιο τον πυρήνα του ευρωπαϊκού μοντέλου για την ασφάλεια των καταναλωτών και τη ρύθμιση των ψηφιακών αγορών, η Ευρωπαϊκή Ένωση επέβαλε στην Temu ένα θηριώδες πρόστιμο ύψους 200 εκατ. ευρώ, για παραβίαση του Κανονισμού για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA).
Η ετυμηγορία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ήταν καταπέλτης: η κινεζική πλατφόρμα απέτυχε παταγωδώς να αξιολογήσει τους συστημικούς κινδύνους που κρύβει η πώληση παράνομων και επικίνδυνων προϊόντων σε εκατομμύρια Ευρωπαίους. Πρόκειται για την αυστηρότερη «καμπάνα» που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα στα χρονικά του DSA. Το πρόστιμο-μαμούθ ξεπέρασε ακόμα και την ποινή των 120 εκατ. ευρώ που είχε δεχθεί το «X» (πρώην Twitter) του Έλον Μασκ τον Δεκέμβριο του 2025 για θέματα διαφάνειας.
Τι πήγε λάθος; Σύμφωνα με την Κομισιόν, η Temu «έκλεισε τα μάτια» στους κινδύνους που κρύβουν τα μη ασφαλή προϊόντα που διακινούνται στα ψηφιακά της ράφια, αμελώντας να ελέγξει σωστά τα συστήματα συστάσεων (αλγορίθμους) αλλά και το δίκτυο των συνεργαζόμενων influencers της.
Η κίνηση αυτή δείχνει μια βαθιά στροφή της ΕΕ. Πλέον, οι ρυθμιστικές αρχές –όπως φαίνεται και από ανάλογες ανοιχτές υποθέσεις κατά κολοσσών όπως η Meta– δεν περιμένουν απλώς να συμβεί η ζημιά. Εστιάζουν μανιωδώς στο πώς οι ίδιες οι εταιρείες σχεδιάζουν, προβλέπουν και τεκμηριώνουν τις εσωτερικές τους αξιολογήσεις κινδύνου.
Ολοένα και μεγαλύτερο μερίδιο αγοράς
Η Temu δεν εισέβαλε απλώς στην Ευρώπη· άλλαξε μια για πάντα τον τρόπο που ψωνίζουμε. Τα νούμερα ζαλίζουν:
Συνολικά, το μερίδιο της Temu στη συνολική αγορά ηλεκτρονικού εμπορίου της ΕΕ εκτιμάται κοντά στο 24%, πλησιάζοντας το μερίδιο που κατέχει η Amazon, σύμφωνα με το trendingtopics.eu. Η διείσδυσή της στην ευρωπαϊκή αγορά ξεπερνά το 20%, δηλαδή περίπου 1 στους 5 Ευρωπαίους επισκέπτεται την πλατφόρμα μηνιαίως. Μάλιστα, η ευρωπαϊκή βάση χρηστών της έχει ξεπεράσει τα 140 εκατομμύρια μηνιαίους ενεργούς χρήστες από 92 εκατομμύρια στα τέλη του 2024.
Μάλιστα, σε χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (π.χ. Πολωνία), το μερίδιο αγοράς της προσεγγίζει ή και ξεπερνά το 36%, εκτοπίζοντας παραδοσιακούς παίκτες.
Αναδιαμόρφωση του ευρωπαϊκού e-commerce
Η Temu εξελίχθηκε στον απόλυτο ρυθμιστή του ευρωπαϊκού e-commerce, έχοντας στο μυαλό της ένα φιλόδοξο σχέδιο: να εκτελεί το 80% των ευρωπαϊκών πωλήσεων μέσω τοπικών πωλητών εντός της γηραιάς ηπείρου. Με αυτό το μοντέλο, ευρωπαϊκές επιχειρήσεις θα πουλούν σε Ευρωπαίους και η Temu θα αναλαμβάνει το logistics. Το αποτέλεσμα; Σήμερα μπορείς να παραγγείλεις έπιπλα κήπου στην Ιρλανδία και να τα έχεις στην πόρτα σου σε μόλις 4 ημέρες – μια ταχύτητα που το eBay ακόμα αδυνατεί να κοιτάξει στα μάτια.
Η μανία των καταναλωτών αποτυπώνεται ανάγλυφα στον ευρωπαϊκό χάρτη:
Γαλλία: Οι χρήστες κάνουν κατά μέσο όρο 45,8 αγορές τον χρόνο (σχεδόν διπλάσιες από τον μέσο όρο της αγοράς που είναι 27,7), με το 96% να επιστρέφει ξανά και ξανά στην πλατφόρμα.
Ιταλία: Το 92% δηλώνει πεπεισμένο ότι αγοράζοντας απευθείας από τον παραγωγό γλιτώνει χρήματα χωρίς να χάνει σε ποιότητα.
Σκανδιναβία: 3 στους 4 καταναλωτές παραδέχονται ότι η Temu έφερε πρωτόγνωρη διαφάνεια στις τιμές.
Ωστόσο, πίσω από τις χαμηλές τιμές κρύβεται μια σκοτεινή απειλή. Αυτός ο καταιγισμός φθηνών αλλά κατώτερων των προδιαγραφών προϊόντων απειλεί να γονατίσει τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Εταιρείες της ΕΕ, που ματώνουν οικονομικά για να διασφαλίσουν ότι τα προϊόντα τους πληρούν τις αυστηρές ευρωπαϊκές προδιαγραφές, αδυνατούν πλέον να ανταγωνιστούν αυτές τις τιμές.
Πίεση στην κινεζική e-commerce αγορά
Το πρόστιμο εντάσσεται σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή αυστηροποίηση απέναντι στο κινεζικό ηλεκτρονικό εμπόριο. Από την 1η Ιουλίου εφαρμόζεται νέο τέλος τριών ευρώ σε όλα τα δέματα κάτω των 150 ευρώ που εισέρχονται στην ΕΕ από την Κίνα.
Η AliExpress και η Shein βρίσκονται επίσης υπό έλεγχο βάσει του DSA, αν και σε διαφορετικά στάδια. Η AliExpress έχει ήδη δεσμευτεί σε διορθωτικά μέτρα το 2025, αποφεύγοντας πρόστιμο αλλά παραμένοντας υπό επιτήρηση. Η Shein αντιμετωπίζει επίσημη διαδικασία από το 2024 για παράνομες πωλήσεις προϊόντων, εθιστικό σχεδιασμό και διαφάνεια αλγορίθμων.
Τι διαπίστωσε η Επιτροπή
Τα ευρήματα της Επιτροπής βασίστηκαν σε μία δοκιμαστική μυστική αγορά από ανεξάρτητο οργανισμό εκ μέρους της. Ένα πολύ υψηλό ποσοστό φορτιστών κινητών που επιλέχθηκαν για έλεγχο δεν πληρούσε βασικά πρότυπα ηλεκτρικής ασφάλειας. Επίσης, μεγάλο ποσοστό παιδικών παιχνιδιών παρουσίαζε κινδύνους μέσης έως υψηλής σοβαρότητας, είτε λόγω χημικών που υπερέβαιναν τα νόμιμα όρια είτε λόγω αποσπώμενων εξαρτημάτων που ενέχουν κίνδυνο πνιγμού.
Η Επιτροπή βασίστηκε επίσης σε δεδομένα από τελωνειακές αρχές και αρχές εποπτείας αγοράς της ΕΕ, τα οποία κατέγραψαν υψηλά ποσοστά μη συμμόρφωσης στα προϊόντα των συγκεκριμένων κατηγοριών.
Τα ευρήματα αυτά επιβεβαιώθηκαν και από ανεξάρτητες δοκιμές που δημοσιεύθηκαν τον Φεβρουάριο του 2025 από την BEUC, την ευρωπαϊκή οργάνωση καταναλωτών που εκπροσωπεί 45 οργανώσεις σε 31 χώρες, η οποία εντόπισε φθαλικές ενώσεις - χημικά συνδεδεμένα με αναπαραγωγικές βλάβες - σε επίπεδα έως και 240 φορές πάνω από το νόμιμο όριο σε παιχνίδια που πωλούνταν στην πλατφόρμα. Η BEUC υπέβαλε επίσημες καταγγελίες κατά της Temu τον Μάιο του 2024, συμβάλλοντας στην έναρξη της έρευνας της Επιτροπής.
Εκπρόσωπος της BEUC δήλωσε ότι υπάρχουν αποδείξεις για παρουσία επικίνδυνων και παράνομων προϊόντων σε διάφορες κατηγορίες, όπως φορτιστές και παιδικά παιχνίδια, αλλά και σε κοσμήματα, παπούτσια, ρούχα, υλικά επαφής με τρόφιμα και καλλυντικά.
