Σήμα κινδύνου για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση εκπέμπει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου (ESRB), προειδοποιώντας ότι η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή εντείνει τους συστημικούς κινδύνους.
Σύμφωνα με το Συμβούλιο, οι γεωπολιτικές εντάσεις έχουν ήδη οδηγήσει σε έντονες διακυμάνσεις και αυξήσεις στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενώ παρατηρείται και ανατιμολόγηση στις μεγάλες αγορές ομολόγων, γεγονός που αντικατοπτρίζει εν μέρει τις υψηλότερες βραχυπρόθεσμες προσδοκίες για τον πληθωρισμό.
Η αβεβαιότητα αποτυπώνεται και στην πτώση βασικών χρηματιστηριακών δεικτών, μετά από ιστορικά υψηλά επίπεδα νωρίτερα μέσα στο έτος. Ο κίνδυνος κυβερνοεπίθεσης σε κρίσιμες υποδομές παραμένει αυξημένος λόγω των εντεινόμενων γεωπολιτικών εντάσεων.
Το ESRB σημειώνει, ωστόσο, ότι η οικονομία και το χρηματοπιστωτικό σύστημα της Ε.Ε. έχουν επιδείξει συνολικά ανθεκτικότητα απέναντι σε αυτές τις εξελίξεις.
Προοπτικές και δίαυλοι μετάδοσης κινδύνου
Κοιτάζοντας προς το μέλλον, η χρηματοπιστωτική σταθερότητα στην ΕΕ θα μπορούσε να επηρεαστεί αρνητικά μέσω χρηματοοικονομικών και οικονομικών διαύλων.
Όσον αφορά τους χρηματοοικονομικούς διαύλους, μια παρατεταμένη περίοδος έντονης σύγκρουσης θα μπορούσε να οδηγήσει σε απότομη αναπροσαρμογή των προσδοκιών των αγορών σχετικά με τις οικονομικές επιπτώσεις, προκαλώντας ενδεχομένως έντονες και μη ομαλές διορθώσεις στις τιμές των περιουσιακών στοιχείων και περαιτέρω σύσφιξη των συνθηκών χρηματοδότησης.
Επιπλέον, επίμονες ευπάθειες σε τμήματα του τομέα των επενδυτικών κεφαλαίων θα μπορούσαν να ενισχύσουν τις αρνητικές δυναμικές της αγοράς μέσω αναγκαστικών πωλήσεων περιουσιακών στοιχείων, πιέσεων ρευστότητας και προκυκλικής συμπεριφοράς. Το Συμβούλιο υπογραμμίζει επίσης ανησυχίες σχετικά με τη φαινομενική αδιαφάνεια στις ιδιωτικές αγορές, καθώς και με τη μόχλευση και τις αναντιστοιχίες ρευστότητας.
Επιπτώσεις στην οικονομία
Σε ό,τι αφορά τους οικονομικούς διαύλους, μια παρατεταμένη περίοδος σύγκρουσης, σε συνδυασμό με επίμονα υψηλές τιμές ενέργειας και αβεβαιότητα, θα μπορούσε να οδηγήσει σε πιέσεις στους ισολογισμούς νοικοκυριών και επιχειρήσεων, ιδιαίτερα σε ενεργοβόρους κλάδους.
Το Γενικό Συμβούλιο τόνισε ότι αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση του πιστωτικού κινδύνου μεσοπρόθεσμα. Επιπλέον, το αυξημένο κόστος δανεισμού και η χαμηλότερη οικονομική δραστηριότητα ενδέχεται να επιδεινώσουν τους κινδύνους που σχετίζονται με το δημόσιο χρέος.
Διατήρηση της ανθεκτικότητας
Υπό το πρίσμα των παραπάνω κινδύνων, το Γενικό Συμβούλιο υπογράμμισε την ανάγκη διατήρησης του υφιστάμενου επιπέδου ανθεκτικότητας στο χρηματοπιστωτικό σύστημα της Ε.Ε.
Στο πλαίσιο αυτό, αντάλλαξε επίσης απόψεις σχετικά με τις στρατηγικές προτεραιότητες που θα καθοδηγήσουν τη συμβολή του ESRB στη διαβούλευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ανταγωνιστικότητα του τραπεζικού τομέα.
