Πολύ λιγότερους φόρους πληρώνουν –αναλογικά- σήμερα οι πολυεθνικές, σε σύγκριση με μία δεκαετία νωρίτερα, παρά τις προσπάθειες των κρατών να μειώσουν τα ελλείμματα και να αναδιαρθρώσουν το φορολογικό τους σύστημα.

Εξετάζοντας τις οικονομικές καταστάσεις 25 ετών για τις 10 μεγαλύτερες πολυεθνικές παγκοσμίως, προκύπτει ότι το ποσοστό των κερδών τους που αποδίδουν έχει μειωθεί αισθητά από την εκδήλωση της χρηματοοικονομικής κρίσης, παρά τις συντονισμένες διεθνείς προσπάθειες για πάταξη της φοροδιαφυγής και των φορολογικών παραδείσων.  

Από το 2000 μάλιστα, η τάση αυτή είναι πιο εμφανής, αφού ο εταιρικός φόρος έχει «ψαλιδιστεί» περίπου κατά το 1/3, στο 24% από 34% το 2000. Ειδικά στον κλάδο της τεχνολογίας και της μεταποίησης, οι φορολογικοί συντελεστές έχουν μειωθεί κατά 13 ποσοστιαίες μονάδες στη διάρκεια της κρίσης. Στους κλάδους της υγείας, των καταναλωτικών αγαθών και των υλικών, η φορολογία έχει μείνει ουσιαστικά σταθερή αυτά τα χρόνια.

Ειδικά όσον αγορά στους τεχνολογικούς γίγαντες, ήτοι Apple, Google και Amazon, τα ευρήματα είναι εντυπωσιακά, καθώς διαπιστώνεται ότι οι εταιρείες αυτές απολαμβάνουν ένα ιδιαίτερα ευνοϊκό καθεστώς, καθώς πληρώνουν αισθητά χαμηλότερη φορολογία για τα έσοδά τους από την Αλλοδαπή.

Οσονούπω, βέβαια, θα ενταχθεί στις εθνικές νομοθεσίες το σχέδιο δράσης 15 σημείων του ΟΟΣΑ για την καταπολέμηση της φοροαποφυγής και τα πρώτα αποτελέσματα αναμένεται να φανούν στους ισολογισμούς των πολυεθνικών από τον επόμενο χρόνο.

Στο στόχαστρο των αρχών βρίσκεται επίσης το «παρκάρισμα» ρευστότητας στο εξωτερικό για φορολογικούς λόγους. Στο τέλος του περασμένου έτους, οι αμερικανικές εταιρείες υπολογίζεται ότι είχαν «παρκάρει» 6,2 τρισ. δολάρια στο εξωτερικό, σύμφωνα με το Ινστιτούτο Φορολογίας και Οικονομικής Πολιτικής των ΗΠΑ.

Για να τιμωρήσει τις πολυεθνικές για αυτή τη μέθοδο φοροαποφυγής, η κυβέρνηση Τραμπ πέρασε τον Δεκέμβριο νομοθετική ρύθμιση, σύμφωνα με την οποία οι καταθέσεις εξωτερικού θα φορολογούνται εφάπαξ με 15,5%. Παράλληλα, μείωσε τον εταιρικό φόρο στο 21%, από 35%, όπως είχε εξάλλου εξαγγείλει ο Τραμπ.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των FT, το νέο φορολογικό πλαίσιο θα φέρει στα «ταμεία» του κράτους έως και 400 δισ. δολάρια. Ταυτόχρονα, όμως, και οι αμερικανικές εταιρείες μπορούν να εξοικονομήσουν έως και 500 δισ. δολάρια από το «ψαλίδι» στον συντελεστή εταιρικής φορολογίας.