Χρειάστηκαν τρία χρόνια, λιγότερα από 10 δισ. ευρώ, μπαράζ μεταρρυθμίσεων και μια καταστροφική «εξαΰλωση» καταθέσεων. Κι όμως ο Μάρτιος του 2016 θα μείνει στην ιστορία ως ο μήνας εξόδου της Κύπρου από τα «δεσμά» του μνημονίου.
Μετά από ένα μακρύ και επώδυνο «ταξίδι» στον δρόμο της αυστηρής δημοσιονομικής προσαρμογής, η Κύπρος κατόρθωσε να είναι το νέο success story της Ευρωζώνης, αφήνοντας πίσω τις «σκοτεινές» μέρες του μνημονίου, όταν η χώρα «στιγματίστηκε» από το κούρεμα των τραπεζικών καταθέσεων.
Μπορεί επισήμως το κυπριακό πρόγραμμα να εκπνέει στο τέλος του μήνα, όμως ιστορική μέρα για την Κύπρο θα είναι η 7η Μαρτίου, όταν το Eurogroup επικύρωσε με κάθε επισημότητα την απαγκίστρωση της χώρας από το πακέτο διάσωσης.
Κι όμως η έξοδος της Κύπρου από τη μνημονιακή εποχή δεν συνοδεύεται από υπέρμετρο ενθουσιασμό, διθυραμβικά σχόλια και πανηγυρισμούς. Αντιθέτως, πρόκειται για μια σχεδόν «βουβή» και άκρως συνετή έξοδο, όταν… άλλοι έσπευδαν να μιλήσουν για success stories τα οποία ούτε καν υπήρχαν.
Το χαμηλό προφίλ που έχει τηρήσει το τελευταίο διάστημα η Κύπρος, καθώς προετοιμάζει τη μετάβασή της στη νέα εποχή, εκτός από ένδειξη συνετούς συμπεριφοράς, κρίνεται και απαραίτητο. Η χώρα γνωρίζει καλά πως οι προκλήσεις παραμένουν και πως πολύ εύκολα μπορεί… να επιστρέψει εκεί που απεύχεται, στη «δίνη» της αυστηρής εποπτείας και των αυστηρών μέτρων λιτότητας.
Η Κύπρος διέψευσε όλες τις Κασσάνδρες και με βασικό όπλο την πολιτική συναίνεση – και αφού δεν άφησε τη μεταρρυθμιστική κόπωση να την «λυγίσει» - πέρασε σε τροχιά ανάπτυξης, έχοντας βάλει «σε τάξη» τη δημοσιονομική της κατάσταση και θωρακίζοντας τα τραπεζικό της σύστημα, κάτι το οποίο επιβεβαιώθηκε και μέσω της πλήρους άρσης των capital controls την άνοιξη του 2015.
Σίγουρα ο δρόμος της Κύπρου δεν ήταν στρωμένος με ροδοπέταλα, όμως, χωρίς πολιτική συναίνεση δύσκολα θα βρισκόταν, εδώ που έφτασε, σήμερα η χώρα. Και αυτό πρέπει να το βάλει καλά στο μυαλό της η Ελλάδα. Για εμάς, η έννοια του success story, όχι μόνο μοιάζει όνειρο απατηλό, αλλά έχει κατορθώσει να καταστεί όρος άκρως «ενοχλητικός» για έναν λαό που συνεχίζει να σηκώνει στους ώμους του το βάρος της λιτότητας.
Πολιτική συναίνεση και χαμηλό προφίλ. Αυτά είναι δύο βασικά χαρακτηριστικά της Κύπρου, τα οποία της εξασφάλισαν την ομαλή έξοδό της από τα «πέτρινα χρόνια» του μνημονίου. Παράγοντες που η χώρα θα συνεχίσει να υπηρετεί – όπως έχει διαφανεί από τις τοποθετήσεις των στελεχών της κυβέρνησής της – ώστε να διασφαλιστεί η επιστροφή της χώρας σε συνθήκες ομαλότητας και υγιούς ανάπτυξης, μακριά από προγράμματα στήριξης και αυστηρή δημοσιονομική πειθαρχία.
Αυτά είναι όμως που λείπουν από την Ελλάδα. Πολιτική συναίνεση και χαμηλοί τόνοι…
«Συνεχίζουμε την προσπάθεια με σοβαρότητα, μακριά από λαϊκισμούς και λάθη του παρελθόντος» δήλωσε το βράδυ της Δευτέρας ο υπουργός Οικονομικών της Κύπρου, Χάρης Γεωργιάδης, ανακοινώνοντας επισήμως το «τέλος εποχής» του μνημονίου. Η Ελλάδα πότε σχεδιάζει να αφήσει πίσω της τους λαϊκισμούς και τα λάθη του παρελθόντος;
Η Κύπρος μπορεί πλέον με αξιώσεις να προετοιμάζει την επιστροφή της στις αγορές. Γνωρίζει όμως τους κινδύνους που ελλοχεύουν και δεν θα εφησυχάσει. Έτσι τουλάχιστον υποστηρίζει η κυβέρνησή της… Ευχή όλων να το πράξει. Ευχή δεύτερη; Να αντλήσει σοβαρά διδάγματα από την κυπριακή κρίση η Ελλάδα…
Για την… ιστορία, από το πακέτο διάσωσης των 10 δισ. ευρώ, η Κύπρος έκανε χρήση ποσού ύψους 7,2 δισ. ευρώ, χωρίς να απαιτηθεί τελικώς να λάβει από την ΕΕ και το ΔΝΤ τα εναπομείναντα 2,8 δισ. ευρώ.
