Στο «και πέντε» της αρχικής διαδικασίας απογραφής των ανελκυστήρων έρχεται να παρέμβει η νέα τροπολογία του υπουργείου Ανάπτυξης, η οποία αλλάζει το πλαίσιο για ιδιοκτήτες, διαχειριστές και συντηρητές, εισάγοντας μεταβατική διαδικασία για την καταχώριση ανελκυστήρων που έμειναν εκτός Μητρώου.
Το υπουργείο εισάγει νέα μεταβατική διαδικασία, δίνοντας ουσιαστικά δεύτερη ευκαιρία - την υποβολή της αίτησης χωρίς πρόστιμο και υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις έως 10 Ιουλίου στο Μητρώο Απογραφής Ανελκυστήρων - σε όσους δεν πρόλαβαν να ολοκληρώσουν τη διαδικασία. Η εξέλιξη έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία χιλιάδες ιδιοκτήτες και διαχειριστές πολυκατοικιών βρίσκονταν αντιμέτωποι με τον κίνδυνο προστίμων, ενώ η αγορά ζητούσε περισσότερο χρόνο, επισημαίνοντας ότι η διαδικασία δεν μπορούσε να ολοκληρωθεί ομαλά μέσα στα ασφυκτικά χρονικά περιθώρια.
Υπενθυμίζεται ότι μέχρι και τις τελευταίες ημέρες πριν από την εκπνοή της προθεσμίας, η επίσημη θέση του υπουργείου ήταν ότι η 30ή Ιουνίου 2026 αποτελούσε την οριστική καταληκτική ημερομηνία και ότι δεν υπήρχε δυνατότητα νέας παράτασης, καθώς το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο προέβλεπε μόνο μία παράταση, η οποία είχε ήδη εξαντληθεί. Μετά την προθεσμία αυτή, οι μη απογεγραμμένοι ανελκυστήρες θα αντιμετώπιζαν διοικητικές κυρώσεις, ενώ ο αριθμός απογραφής επρόκειτο να αποτελέσει βασικό στοιχείο για τη νόμιμη συντήρησή τους.
Το Μητρώο θα παραμένει ανοικτό – Τι σημαίνει στην πράξη
Η τροπολογία προβλέπει επίσης ότι το Μητρώο δεν θα κλείνει μετά την ολοκλήρωση της βασικής διαδικασίας απογραφής. Θα εξακολουθεί να δέχεται:
- νέες απογραφές,
- εκπρόθεσμες δηλώσεις,
- διορθώσεις,
- μεταβολές και συμπληρώσεις στοιχείων.
Πρόκειται για μία σημαντική διαφοροποίηση σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς, το οποίο δημιουργούσε αβεβαιότητα για τον τρόπο διαχείρισης περιπτώσεων που θα εμφανίζονταν μετά τη λήξη της αρχικής προθεσμίας.
Η σημαντικότερη αλλαγή που εισάγει η τροπολογία αφορά τη λειτουργία του ίδιου του Μητρώου Απογραφής Ανελκυστήρων. Σε αντίθεση με ό,τι ίσχυε μέχρι σήμερα, το Μητρώο δεν θα παύει να δέχεται δηλώσεις μετά την ολοκλήρωση της βασικής διαδικασίας απογραφής, αλλά θα παραμένει ανοικτό για την καταχώριση νέων ανελκυστήρων, την υποβολή εκπρόθεσμων δηλώσεων, καθώς και για διορθώσεις ή μεταβολές στοιχείων ήδη απογεγραμμένων εγκαταστάσεων. Ωστόσο, η διατήρηση του Μητρώου σε λειτουργία δεν σημαίνει ότι καταργείται η έννοια της προθεσμίας. Αντίθετα, η 10η Ιουλίου 2027 αποτελεί το τέλος της μεταβατικής περιόδου, κατά την οποία οι εκπρόθεσμες απογραφές μπορούν να πραγματοποιούνται χωρίς την επιβολή προστίμων, εφόσον ακολουθείται η ειδική διαδικασία που προβλέπει η τροπολογία. Μετά την ημερομηνία αυτή, το Μητρώο θα συνεχίσει να δέχεται νέες δηλώσεις, όμως οι εκπρόθεσμες απογραφές θα υπάγονται στο κανονικό καθεστώς κυρώσεων, οι λεπτομέρειες του οποίου θα καθοριστούν με την κοινή υπουργική απόφαση που προβλέπει η νέα διάταξη. Στην πράξη, δηλαδή, η τροπολογία μετατρέπει την προθεσμία από καταληκτική ημερομηνία υποβολής δηλώσεων σε καταληκτική ημερομηνία της μεταβατικής περιόδου κατά την οποία οι ιδιοκτήτες μπορούν να τακτοποιήσουν εκκρεμότητες χωρίς την επιβολή προστίμων.
Η αλλαγή για τους ιδιοκτήτες
Η σημαντικότερη αλλαγή για τους καταναλωτές είναι ότι οι ιδιοκτήτες και οι διαχειριστές πολυκατοικιών αποκτούν επιπλέον χρόνο για να ολοκληρώσουν την απογραφή ανελκυστήρων που παρέμειναν εκτός Μητρώου, αποφεύγοντας τις οικονομικές κυρώσεις που προέβλεπε το προηγούμενο πλαίσιο.
Η απογραφή θα πραγματοποιείται από τον υπεύθυνο συντηρητή ή τον εγκαταστάτη, με την υποβολή υπεύθυνης δήλωσης από τουλάχιστον έναν ιδιοκτήτη, τον διαχειριστή ή άλλο νόμιμο εκπρόσωπο του ακινήτου, ο οποίος θα επιβεβαιώνει τα βασικά στοιχεία του ανελκυστήρα και του κτιρίου.
Νέοι κανόνες για τα καινούργια ασανσέρ
Για τους ανελκυστήρες που εγκαθίστανται μετά την 1η Ιουνίου 2026 καθιερώνεται πλέον συγκεκριμένη προθεσμία. Η απογραφή τους θα πρέπει να γίνεται εντός 90 ημερών από την έκδοση της δήλωσης συμμόρφωσης (σήμανση CE), με ευθύνη του εγκαταστάτη. Μετά την παρέλευση της προθεσμίας αυτής, η καταχώριση θα θεωρείται εκπρόθεσμη. Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται να αποτραπεί η δημιουργία νέας γενιάς ανελκυστήρων που θα παραμένουν εκτός του εθνικού μητρώου.
Σύνδεση της συντήρησης με την απογραφή
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και μία ακόμη πρόβλεψη της τροπολογίας, καθώς στο εξής η τακτική συντήρηση ανελκυστήρα που δεν διαθέτει αριθμό απογραφής δεν θα μπορεί να ολοκληρώνεται νόμιμα, εκτός από τις απολύτως αναγκαίες εργασίες που απαιτούνται για την ασφαλή ακινητοποίηση του ανελκυστήρα ή για την αποτροπή άμεσου κινδύνου.
Η συγκεκριμένη διάταξη αναμένεται να ενισχύσει την πίεση ώστε οι ιδιοκτήτες να προχωρήσουν στην καταχώριση των εγκαταστάσεών τους.
Γιατί κρίθηκε αναγκαία η παρέμβαση
Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση της τροπολογίας, η παρέμβαση κρίθηκε αναγκαία επειδή υπήρξαν ανελκυστήρες που εγκαταστάθηκαν σε χρονικό διάστημα κατά το οποίο δεν υπήρχε σαφής υποχρέωση απογραφής, ενώ παράλληλα μεγάλος αριθμός υφιστάμενων ανελκυστήρων παρέμεινε εκτός Μητρώου.
Η τροπολογία προβλέπει ακόμη ότι με κοινή υπουργική απόφαση θα καθοριστούν οι λεπτομέρειες της εκπρόθεσμης απογραφής, καθώς και ο τρόπος ψηφιακής επιβολής και είσπραξης των προστίμων όταν ολοκληρωθεί η μεταβατική περίοδος. Έτσι, η αγορά αναμένει πλέον τις εφαρμοστικές αποφάσεις που θα εξειδικεύσουν τον τρόπο λειτουργίας του νέου πλαισίου.
