Ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κλιμακώνουν μια σύγκρουση υψηλού ρίσκου σχετικά με τη μετανάστευση και τον πόλεμο στο Ιράν, αποκαλύπτοντας ένα σπάνιο και διευρυνόμενο ρήγμα μεταξύ του Βατικανού και του Λευκού Οίκου.
Σύμφωνα με το Axios, Η αντιπαράθεση φέρνει αντιμέτωπη την ηθική αυθεντία του Βατικανού με την πολιτική και στρατιωτική ισχύ της Ουάσινγκτον, καθώς και οι δύο πλευρές διαμορφώνουν τις παγκόσμιες αφηγήσεις για τον πόλεμο, τη διπλωματία και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Πρόκειται για ένα από τα εντονότερα δημόσια ρήγματα μεταξύ πάπα και προέδρου των ΗΠΑ εδώ και δεκαετίες, που εκτείνεται τόσο στην εξωτερική πολιτική όσο και στις εσωτερικές διαμάχες για τη μετανάστευση.
Ενώ οι καθολικοί ηγέτες προσεγγίζουν τον πόλεμο στο Ιράν με όρους «δίκαιου πολέμου» και προστασίας των αμάχων, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ έχει προσδώσει στη σύγκρουση ρητορική χριστιανικού εθνικισμού και προσέγγιση «μέγιστης φονικότητας».
Ο προκαθήμενος της Καθολικής εκκλησίας αυτή την εβδομάδα διατύπωσε την πιο έντονη επίπληξή του προς τον Τραμπ, χαρακτηρίζοντας την απειλή του προέδρου να καταστρέψει τον πολιτισμό του Ιράν «πραγματικά απαράδεκτη».
«Οι επιθέσεις σε πολιτικές υποδομές (είναι) αντίθετες με το διεθνές δίκαιο… αποτελούν επίσης ένδειξη του μίσους, της διχόνοιας και της καταστροφής που μπορεί να προκαλέσει ο άνθρωπος», δήλωσε ο πάπας σε δημοσιογράφους.
Ο πάπας αντέδρασε σε ανάρτηση του Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι «ένας ολόκληρος πολιτισμός θα πεθάνει απόψε, χωρίς επιστροφή».
Επίσης, ο ποντίφικας έχει επανειλημμένα καλέσει σε ειρήνη, διπλωματία και απόρριψη της πολεμικής ρητορικής.
Κορυφαίοι καρδινάλιοι των ΗΠΑ από την πλευρά τους, όπως ο Μπλέιζ Κούπιτς του Σικάγου και ο Ρόμπερτ ΜακΈλροϊ της Ουάσινγκτον, ενίσχυσαν δημόσια την κριτική του Πάπα Λέοντα για τον πόλεμο στο Ιράν.
Ο Κούπιτς χαρακτήρισε «αηδιαστικό» να αντιμετωπίζεται «ένας πραγματικός πόλεμος με πραγματικό θάνατο και πραγματικό πόνο σαν να είναι βιντεοπαιχνίδι». Ο ΜακΈλροϊ αμφισβήτησε τη νομιμότητα του πολέμου με βάση την καθολική διδασκαλία, προειδοποιώντας ότι δεν πληροί τα κριτήρια του «δίκαιου πολέμου».
Οι δύο καρδινάλιοι ανήκουν σε ένα ευρύτερο σύνολο καθολικών ηγετών των ΗΠΑ - συνήθως πιο συντηρητικών από το Βατικανό - που εκφράζουν ηθικές ανησυχίες για τις απώλειες αμάχων, την κλιμάκωση και την έλλειψη σαφούς δικαιολόγησης.
Άλλοι καθολικοί ηγέτες, όπως ο επίσκοπος Στίβεν Μπίγκλερ του Γουαϊόμινγκ, έχουν επίσης επικρίνει τις μεταναστευτικές πολιτικές της κυβέρνησης Τραμπ που «συνεχίζουν να διχάζουν το έθνος μας».
Ο Λευκός Οίκος απέρριψε την ιδέα σύγκρουσης, τονίζοντας τη συνεργασία με το Βατικανό και υπερασπιζόμενος τις πολιτικές Τραμπ:
«Όλες οι ενέργειες εξωτερικής πολιτικής του προέδρου Τραμπ έχουν κάνει τον κόσμο ασφαλέστερο, πιο σταθερό και πιο ευημερούντα», δήλωσε η εκπρόσωπος Άννα Κέλι. «Οι Καθολικοί Αμερικανοί στήριξαν συντριπτικά τον πρόεδρο Τραμπ το 2024 και η κυβέρνησή του έχει θετική σχέση με το Βατικανό».
Χάνει την υποστήριξη
Διάφορες έρευνες δείχνουν ότι ο Τραμπ χάνει υποστήριξη μεταξύ των καθολικών, ακόμη και των λευκών καθολικών που αποτέλεσαν πλειοψηφία των ψηφοφόρων του το 2024. Έρευνα του Pew τον Ιανουάριο έδειξε ότι το 46% των λευκών καθολικών υποστηρίζει την ατζέντα Τραμπ, από 51% το 2025.
Μόλις το 18% των ισπανόφωνων καθολικών - μια ταχέως αυξανόμενη ομάδα - υποστηρίζει την ατζέντα του προέδρου.
Δημοσκόπηση του NBC τον Μάρτιο έδειξε ότι ο Λέων έχει καθαρή θετική γνώμη +34, πολύ υψηλότερη από του Τραμπ, υπογραμμίζοντας την ευρύτερη απήχηση του πάπα.
Οι εντάσεις εντείνονται μετά από δημοσίευμα της The Free Press για μια τεταμένη συνάντηση τον Ιανουάριο μεταξύ του Πενταγώνου και του καρδιναλίου Κριστόφ Πιερ, τότε εκπροσώπου του Βατικανού στις ΗΠΑ.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, αξιωματούχοι του Πενταγώνου πίεσαν το Βατικανό να υποστηρίξει μελλοντικές στρατιωτικές ενέργειες των ΗΠΑ.
Το Υπουργείο Άμυνας απάντησε ότι το ρεπορτάζ είναι «υπερβολικό και διαστρεβλωμένο» και ότι η συνάντηση αφορούσε σε μια «σεβαστή και λογική συζήτηση».
Η σύμπλευση μεταξύ του πάπα και των Αμερικανών επισκόπων για το Ιράν και τη μετανάστευση είναι αξιοσημείωτη και ευρύτερη από το αναμενόμενο, σύμφωνα με τον Άντριου Τσέσνατ του Πανεπιστημίου Virginia Commonwealth.
«Έχουμε αρκετές πολύ προβεβλημένες φωνές που επαναλαμβάνουν τα λόγια του Πάπα Λέοντα», είπε. «Φαίνεται ότι ακολουθούν τη γραμμή του ή παραμένουν σιωπηλοί».
Φωτογραφία @AP
