Η φετινή αναρριχητική περίοδος στο Έβερεστ ξεκινά υπό βαριά σκιά, καθώς ένα εκτεταμένο σκάνδαλο απάτης ύψους περίπου 20 εκατ. δολαρίων πλήττει την αξιοπιστία του Νεπάλ στον παγκόσμιο ορειβατικό χάρτη.
Στις 30 Μαρτίου, το Υπουργείο Τουρισμού του Νεπάλ εξέδωσε την πρώτη άδεια για τη σεζόν του 2026, την ώρα που οι αρχές ερευνούν ένα οργανωμένο κύκλωμα ψευδών διασώσεων με ελικόπτερα. Από το 2022 έως το 2025, περισσότερες από 300 εικονικές ή διογκωμένες «επείγουσες» εκκενώσεις φέρονται να εξαπάτησαν διεθνείς ασφαλιστικές εταιρείες, αποσπώντας τεράστια ποσά και πλήττοντας σοβαρά τη φήμη της χώρας. Παρά τις εκτιμήσεις για περίπου 500 ορειβάτες φέτος, η έναρξη της σεζόν συνοδεύεται από έντονη διεθνή επιφυλακτικότητα.
Οι έρευνες δείχνουν ότι τουριστικά γραφεία, εταιρείες ελικοπτέρων και ακόμη και νοσοκομεία συνεργάζονταν για να κατασκευάζουν ή να γιγαντώνουν ιατρικά περιστατικά. Μεθόδοι όπως η πρόκληση φόβου για σοβαρά συμπτώματα υψομέτρου (όπως πνευμονικό ή εγκεφαλικό οίδημα), η υπερβολική χορήγηση φαρμάκων όπως το Diamox ή ακόμη και η αλλοίωση τροφής για την εμφάνιση συμπτωμάτων, χρησιμοποιούνταν ώστε να «δικαιολογούνται» διασώσεις υψηλού κόστους. Οι πρακτικές αυτές είχαν αποκαλυφθεί ήδη από το 2018, αλλά η ανεπαρκής επιβολή μέτρων επέτρεψε την εξάπλωσή τους, οδηγώντας ακόμη και σε διακοπή ασφαλιστικής κάλυψης για ταξίδια στο Νεπάλ.
Διώξεις και στοιχεία
Το Κεντρικό Γραφείο Ερευνών της χώρας έχει απαγγείλει κατηγορίες για οργανωμένο έγκλημα και απάτη σε 32 άτομα, μεταξύ των οποίων στελέχη εταιρειών διάσωσης, αεροπορικών επιχειρήσεων και υγειονομικών μονάδων. Τα στοιχεία περιλαμβάνουν πλαστά αρχεία πτήσεων, ψευδείς ιατρικές γνωματεύσεις και διογκωμένα τιμολόγια — ακόμη και περιπτώσεις όπου μία πτήση με πολλούς επιβάτες χρεωνόταν ως πολλαπλές ξεχωριστές διαδρομές. Οι αρχές ζητούν πρόστιμα άνω των 11 εκατ. δολαρίων, ενώ αρκετοί εμπλεκόμενοι παραμένουν ασύλληπτοι.
Παρά τις αρχικές αποκαλύψεις πριν από σχεδόν μια δεκαετία, το κύκλωμα φαίνεται ότι εξελίχθηκε σε πιο οργανωμένη μορφή. Πλέον, η κυβέρνηση επιχειρεί να αποκαταστήσει την αξιοπιστία του κλάδου, ενισχύοντας τους ελέγχους στις διασώσεις και εισάγοντας νέα, ακριβότερα πακέτα αδειών για εύπορους ορειβάτες.
Η υπόθεση αναδεικνύει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο τουρισμός περιπέτειας σε έναν από τους πιο εμβληματικούς προορισμούς του κόσμου, την ώρα που η ανάγκη για διαφάνεια και αυστηρότερη εποπτεία γίνεται πιο επιτακτική από ποτέ.
