(upd 29/12 01:00) Ένα κρίσιμο βήμα προς την ολοκλήρωση ενός ειρηνευτικού σχεδίου για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία σηματοδότησε η συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Μαρ-α-Λάγκο στη Φλόριντα. Και οι δύο ηγέτες εμφανίστηκαν ιδιαίτερα αισιόδοξοι, τονίζοντας ότι έχει επιτευχθεί συμφωνία στο μεγαλύτερο μέρος του σχεδίου, με τον Τραμπ να κάνει λόγο για κάλυψη του 95% και τον Ζελένσκι για περίπου 90% ενός σχεδίου 20 σημείων.
Κεντρικό σημείο σύγκλισης αποτέλεσε η κοινή διαπίστωση ότι οι ειρηνευτικές συνομιλίες βρίσκονται στο τελικό στάδιο και ότι η πρόοδος που έχει σημειωθεί δεν είναι αποτέλεσμα μιας μεμονωμένης συνάντησης, αλλά συστηματικής δουλειάς των τελευταίων εβδομάδων και μηνών. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν πως απομένουν λίγα, αλλά ιδιαίτερα δύσκολα ζητήματα, τα οποία χαρακτηρίστηκαν ως τα βασικά «αγκάθια» πριν από την τελική συμφωνία.
Ένα από τα βασικά σημεία συμφωνίας αφορά την ανάγκη ισχυρών εγγυήσεων ασφαλείας για την Ουκρανία. Τραμπ και Ζελένσκι υπογράμμισαν ότι οι εγγυήσεις αυτές αποτελούν προϋπόθεση για μια βιώσιμη και διαρκή ειρήνη. Συμφωνήθηκε επίσης ότι οι ευρωπαϊκές χώρες θα έχουν ενεργό ρόλο στο πλαίσιο των εγγυήσεων, γεγονός που ενισχύει τη διεθνή διάσταση της συμφωνίας και τη συλλογική ευθύνη για τη σταθερότητα στην περιοχή.
Παράλληλα, υπήρξε σύγκλιση απόψεων σχετικά με τη μεταπολεμική ανοικοδόμηση της Ουκρανίας. Ο Τραμπ δήλωσε ότι η ειρηνευτική συμφωνία μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για σημαντικά οικονομικά οφέλη, ενώ ο Ζελένσκι επιβεβαίωσε ότι οι συνομιλίες περιλαμβάνουν και οικονομικές πτυχές. Η παρουσία του Ουκρανού υπουργού Οικονομικών στη συνάντηση υποδηλώνει ότι υπάρχει κοινή κατανόηση πως η οικονομική ανάκαμψη της χώρας αποτελεί βασικό πυλώνα της ειρήνης.
Το μέλλον των εδαφών στην ανατολική Ουκρανία και ειδικότερα στο Ντονμπάς αναγνωρίστηκε από κοινού ως ένα από τα πιο δύσκολα σημεία της διαπραγμάτευσης, με τον Ζελένσκι να επιμένει ότι οποιαδήποτε λύση πρέπει να σέβεται το ουκρανικό δίκαιο και τη βούληση του λαού. Οι δύο ηγέτες συμφώνησαν επίσης ότι ο πυρηνικός σταθμός της Ζαπορίζια αποτελεί κρίσιμο ζήτημα. Ο Τραμπ ανέφερε ότι υπάρχει συνεργασία με τη ρωσική πλευρά για την επαναλειτουργία του σταθμού, ενώ το θέμα εντάσσεται στα εναπομείναντα ζητήματα που χρειάζονται τελική διευθέτηση.
Επιπλέον, υπήρξε συμφωνία ως προς τη συνέχιση των επαφών σε πολλαπλά επίπεδα. Τραμπ και Ζελένσκι συμφώνησαν ότι οι ομάδες τους θα συνεχίσουν να εργάζονται εντατικά για να κλείσουν τα ανοιχτά ζητήματα, ενώ δεν απέκλεισαν μελλοντικές πολυμερείς συναντήσεις, συμπεριλαμβανομένης πιθανής τριμερούς συνάντησης με τη Ρωσία, όταν κριθεί ότι οι συνθήκες είναι ώριμες.
Συνολικά, η συνάντηση κατέληξε σε σαφή συμφωνία πως το μεγαλύτερο μέρος του ειρηνευτικού σχεδίου έχει ήδη διαμορφωθεί, πως οι εγγυήσεις ασφαλείας και η ανοικοδόμηση αποτελούν θεμέλια της τελικής συμφωνίας και πως απομένουν λίγες αλλά κρίσιμες αποφάσεις πριν την επίσημη κατάληξη σε ειρήνη.
Λάιεν: Χαιρετίζουμε την καλή πρόοδο
Με μήνυμά της στο Χ, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δηλώνει για τις σημερινές συνομιλίες μεταξύ Τραμπ - Ζελένσκι ότι «Είχαμε μια καλή τηλεφωνική συνομιλία διάρκειας μίας ώρας με τον Πρόεδρο Τραμπ, τον Πρόεδρο Ζελένσκι και αρκετούς Ευρωπαίους ηγέτες για να συζητήσουμε τη σημερινή τους συνάντηση σχετικά με τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις.
Υπήρξε καλή πρόοδος, την οποία χαιρετίσαμε.
Η Ευρώπη είναι έτοιμη να συνεχίσει να εργάζεται με την Ουκρανία και τους εταίρους μας στις ΗΠΑ για να εδραιώσει αυτή την πρόοδο.
Κομβικής σημασίας σε αυτή την προσπάθεια είναι η ύπαρξη ακλόνητων εγγυήσεων ασφάλειας από την πρώτη κιόλας ημέρα».
