Η προειδοποίηση του Μάριο Ντράγκι για την αδυναμία της Ευρώπης να λάβει αποφασιστική δράση και να έχει τον ρόλο που της αναλογεί στις τεκτονικές αλλαγές που λαμβάνουν χώρα ήταν σαφέστατη.
Όπως και το κάλεσμα για έκδοση κοινού «καλού» χρέους για την άμυνα, αλλά και για την έρευνα, την ενέργεια τις υποδομές και για κρίσιμες τεχνολογίες. Ωστόσο, ο Σούπερ Μάριο δεν έχει κανέναν θεσμικό ρόλο στην ΕΕ και οι Ευρωπαίοι ηγέτες δεν φαίνεται προς το παρόν να κινούνται με ενιαία θέση ακόμη και σε πιο «τετριμμένα» θέματα που από καιρό είναι στο τραπέζι.
Έναν και πλέον χρόνο μετά το πόρισμα Ντράγκι για την Ανταγωνιστικότητα, η πολιτική απάντηση της Ευρώπης παραμένει άνευρη, με τον νέο πολυετή προϋπολογισμό να έχει ορίζοντα διαβούλευσης τουλάχιστον 2ετίας.
Μένει λοιπόν να φανεί τι ανταπόκριση θα έχει το νέο κάλεσμα για από κοινού δράση της Ευρώπης τώρα που οι παγκόσμιες ανατροπές δεν περιορίζονται μόνο στην οικονομία (με επίκεντρο τα μέτωπα των δασμών και του υποχρεωτικού εξοπλιστικού ράλι). Τώρα που αγγίζουν κρίσιμες γεωπολιτικές σταθερές οι οποίες επιχειρείται να αναθεωρηθούν με αφορμή το Ουκρανικό αλλά και τη Γάζα.
Όσο όμως η Ευρώπη δεν αποφασίζει να κινηθεί, τόσο αυξάνεται η σημασία των εθνικών πρωτοβουλιών. Τόσο ενισχύεται η σημασία της εθνικής οικονομικής διπλωματίας, αλλά και της ισχύος που έχει η χώρα στη παγκόσμια γεωπολιτική σκακιέρα. Με άλλα λόγια εντείνεται η σημασία της διατήρησης και ενίσχυσης της ανθεκτικότητας της χώρας, αλλά και συνεχούς τροφοδότησης της καλής «έξωθεν» εικόνας της.
Άρα πρέπει να κλείσουν ανοικτά μέτωπα στο εσωτερικό, να διατηρηθεί η αναπτυξιακή πορεία, να χρησιμοποιηθούν χρηστά και πλήρως τα κονδύλια της ΕΕ που σήμερα υπάρχουν, να ολοκληρωθούν οι κινήσεις που θα θωρακίσουν την αγορά και την κοινωνία. Πρέπει επίσης να αναληφθεί προληπτική δράση για τα μέτωπα που τώρα ανοίγουν. Για παράδειγμα, ο τουρισμός αλλάζει, ανεξάρτητα με το τι θα δείξουν οι αριθμοί για τις εισπράξεις και τις ροές του 2025. Τα καλοκαίρια είναι διαφορετικά, ο υπερτουρισμός είναι πλέον μία ανοικτή πληγή, η εύκολη άνοδος τζίρου στην βαριά βιομηχανία της χώρας με την αύξηση των επισκεπτών το καλοκαίρι έχει φτάσει στα όρια της και οι ανατιμήσεις δεν είναι βιώσιμη επιλογή.
Υπάρχουν και άλλα νέα μέτωπα: από την κλιματική κρίση που μαίνεται (πλήττοντας κυρίως τον Ευρωπαϊκό Νότο αυτό το καλοκαίρι και προκαλώντας τεράστιες καταστροφές), έως τη βόμβα του δημογραφικού (που θέλει 10ετίες για να απενεργοποιηθεί), το διαθέσιμο εισόδημα που βάλλεται από τις συνεχείς ανατιμήσεις, αλλά και το μεγάλο μέτωπο της αγοράς κατοικίας.
Οι καιροί είναι λοιπόν δύσκολοι και απαιτούν άμεση ανάληψη δράσης σε πολλά μέτωπα. Ένα πρώτο κρας τεστ στο οικονομικό πεδίο θα γίνει εν όψει της ΔΕΘ. Με επίκεντρο όχι μόνο με τα μέτρα στήριξης και τις μεταρρυθμίσεις που θα αναγγελθούν, αλλά και τη συνολική τοποθέτηση του πολιτικού και του οικονομικού κόσμου. Γιατί οι καιροί απαιτούν πολιτική και πολιτειακή ωριμότητα, αλλά και αίσθημα ευθύνης από τον ιδιωτικό τομέα.
