Με τον χειρότερο τρόπο αποδείχθηκε πλέον και εκ των πραγμάτων πως η κλιματική αλλαγή ήρθε πολύ πιο γρήγορα από ότι νομίζαμε και με πολύ πιο βίαιο τρόπο. Έγινε επίσης πλήρως κατανοητό, για μία ακόμη φορά, ότι η πρόληψη κοστίζει πολύ λιγότερο από την εκ των υστέρων αποζημίωση και αποκατάσταση. Η πρόληψη είναι αναγκαία όχι μόνο σε οικονομικούς όρους, αλλά κυρίως σε ανθρώπινους και σε κοινωνικούς.
Μόλις τελειώσει και αυτή η κρίση, όταν ολοκληρωθεί ο αγώνας της διάσωσης, θα πρέπει να γίνει και η καταγραφή, ο απολογισμός και η αποτίμηση του τι μπορούσε να γίνει διαφορετικά. Θα πρέπει επίσης να υπάρξει ένας νέος (βραχυπρόθεσμος αλλά και μεσοπρόθεσμος) σχεδιασμός με βάση τα νέα, πολύ πιο δυσμενή από ότι νομίζαμε, δεδομένα.
Παρά τις δυσκολίες που υπάρχουν σε δημοσιονομικό επίπεδο, παρά τις υπόλοιπες υποχρεώσεις της Ελλάδος και τα άλλα μέτωπα (όπως το ενδεχόμενο αναθέρμανσης του πληθωρισμού λόγω της κρίσης ενέργειας και τροφίμων), είναι δεδομένο ότι πρέπει να υπάρχει επαρκής στήριξη για αποκατάσταση. Το κόστος μπορεί να ελαφρυνθεί από την ανακατανομή πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και του ΕΣΠΑ αλλά και από τα αιτήματα που θα γίνουν για έκτακτη συνδρομή των Βρυξελλών.
Πάνω από όλα θα πρέπει να επανασχεδιαστεί η επόμενη μέρα όσον αφορά στην αποτελεσματικότητα και των μηχανισμών πρόληψης απέναντι σε τέτοια φαινόμενα (που δυστυχώς είναι πάρα πολύ πιθανό να επαναληφθούν), αλλά και αναφορικά με το πώς το κάθε ευρώ που είναι διαθέσιμο θα πιάνει τόπο. Γιατί, δυστυχώς, τα επίσημα στοιχεία για την πορεία υλοποίησης των έργων πρόληψης και διαχείρισης κρίσεων που χρηματοδοτούνται από κονδύλια της ΕΕ δείχνουν ότι διαχρονικά υπάρχουν αρρυθμίες. Για παράδειγμα στο ΕΣΠΑ που τώρα τελειώνει δύο στα τρία ευρώ από τα ανάλογα κονδύλια παραμένουν στο ράφι…..
Εδώ πρέπει να συνυπολογιστεί ένας άλλος παράγοντας που έχει να κάνει όχι μόνο με τις περιοχές που έχουν πληγεί αλλά - κυρίως - με τις περιοχές που έχουν παραμείνει άθικτες και αποτελούν μοναδικές πήγες τροφοδοσίας της εγχώριας οικονομίας, κυρίως σε αγροτικά προϊόντα. Είναι κρίσιμο να τρέξουν τα έργα θωράκισης σε αυτές τις περιοχές. Δεν υπάρχει άλλος χρόνος για χάσιμο, δεν υπάρχουν άλλα χρήματα για χάσιμο, γιατί δεν πρέπει να χαθούν άλλες ανθρώπινες ζωές, αλλά και κρίσιμες (για την οικονομία και για την κοινωνία) υποδομές και παραγωγικοί πόροι.
